Το νέο φορολογικό νομοσχέδιο

Πως επηρεάζει την καθημερινότητα όλων μας, επιχειρήσεων και πολιτών

Επιμέλεια: Ηρακλείδης Ιωάννης οικονομολόγος-φοροτεχνικός πρόεδρος ΕΛΦΕΕ Ρόδου Μετά από πάρα πολλά γράψε – σβήσε και μετά από συσκέψεις επί συσκέψεων, μεταξύ της τρικομματικής κυβέρνησης και των επιτελείων κάθε κόμματος που την απαρτίζει, οδεύει πλέον προς ψήφιση στην Βουλή των Ελλήνων, το νέο φορολογικό νομοσχέδιο σε δύο όμως δόσεις, μετά την ασυμφωνία των εταίρων της κυβέρνησης για βασικές του διατάξεις, και με ζητούμενο την επίτευξη των δημοσιονομικών στόχων. Η πρώτη, που ονομάζεται «μίνι φορολογικό», μέχρι την Παρασκευή θα έχει ολοκληρωθεί η συζήτηση και ψήφιση του, μετά από την επεξεργασία που ήδη υφίσταται από την οικονομική επιτροπή της Βουλής. Όπως δήλωσε στη Βουλή ο υφυπουργός Οικονομικών και υπεύθυνος για την φορολογία, Γ. Μαυραγάνης «θα στοχεύει στην απλοποίηση και τον εκσυγχρονισμό του φορολογικού συστήματος σε ό,τι αφορά τα εισοδήματα». Με τις νέες του ρυθμίσεις, όπως διαφαίνεται από τις μέχρι σήμερα διαρρεύσεις που υπουργείου προς τα ΜΜΕ, καταργούνται τα πρόσθετα αφορολόγητα για τα προστατευόμενα παιδιά και μάλιστα αναδρομικά από τα εισοδήματα του 2012, ενώ «μαχαίρι» μπαίνει στις περισσότερες φοροαπαλλαγές από τα εισοδήματα του 2013. Ευνοημένοι από τις αλλαγές του φορολογικού νομοσχεδίου θα βγουν 1.200.000 μισθωτοί και συνταξιούχοι μέσω της νέας κλίμακας, υπό την προϋπόθεση ότι δεν θίγονται από την κατάργηση των φοροαπαλλαγών, αλλά και οι μεγάλες επιχειρήσεις (ΑΕ και ΕΠΕ), αφού μειώνεται η συνολική τους επιβάρυνση από το 40% στο 32,8%. Στους κερδισμένους θα πρέπει να ενταχθούν και περισσότεροι από 350.000 μισθωτοί οι οποίοι φέτος πλήρωσαν περισσότερα λόγω των τεκμηρίων, τα οποία μειώνονται κατά 37,5% για τις κατοικίες και μέχρι 44% για τα ΙΧ αυτοκίνητα, ενώ προτείνεται η μείωση 25% για τα σκάφη ανοιχτού τύπου ταχύπλοα και μη, αν τελικά ισχύσουν έτσι. Τα φετινά τεκμήρια, κρίθηκαν ιδιαίτερα αυστηρά για τα χαμηλά εισοδήματα, αφού είναι ενδεικτικό ότι ήδη το 2011 στην «απόχη» τους πιάστηκαν 1.304.819 φορολογούμενοι, εκ των οποίων όμως οι 378.000 ήταν μισθωτοί, οι οποίοι είχαν δηλώσει μέσο εισόδημα 7.570 ευρώ και με τα τεκμήρια το εισόδημά τους αυξήθηκε στις 10.500 ευρώ. Μείωση στο εισόδημά τους θα καταγράψουν και όσοι έχουν παιδιά, καθώς θα πρέπει να διαγράψουν το έξτρα αφορολόγητο, αλλά και όσοι μέχρι σήμερα καταφέρνουν να μειώσουν έστω και κατά 100 ή 200 ευρώ το φόρο με τις φοροαπαλλαγές για ασφάλιστρα, τόκους στεγαστικών δανείων, ενοίκια παιδιών που σπουδάζουν. Οι νέες ρυθμίσεις επίσης, ανατρέπουν το φορολογικό τοπίο για περίπου 1.000.000 επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους. Η φορολογική μεταρρύθμιση περιλαμβάνει μία ακόμη τομή που είναι το νέο Ποινολόγιο, το οποίο θα κατατεθεί στη Βουλή αμέσως μετά το νέο Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος και θα είναι «φιλικότερο» για τα φυσικά πρόσωπα, αλλά και τις επιχειρήσεις, ούτως ώστε να μπορούν να εξοφλούν τις χρηματικές ποινές που τους επιβάλλει η εφορία. Προβλέπεται η σύνδεση των ποινών με ουσιαστικές παραβάσεις της φορολογικής νομοθεσίας και όχι με παρατυπίες, που δεν υποκρύπτουν καμία παρανομία. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε, ότι σήμερα ακόμα και ο πιο νόμιμος φορολογούμενος, φοβάται τον έλεγχο, λόγω του κινδύνου εντοπισμού τυπικών παραβάσεων. Η παραβατικότητα μειώνεται, όταν υπάρχει η πεποίθηση ότι υπάρχουν ισχυρές πιθανότητες ελέγχου και διασταυρώσεων και όχι λόγω των μεγάλων προστίμων, τα οποία υπερβαίνουν ακόμα και αυτή τη δυνατότητα εξόφλησης. Μικρομεσαίες επιχειρήσεις – ελεύθεροι επαγγελματίες Εξομοιώνεται η φορολογία των ατομικών επιχειρήσεων και των ελευθέρων επαγγελματιών με την φορολογία των προσωπικών εταιρειών (ΟΕ & ΕΕ) . Έτσι δεν θα αναζητείται πλέον η επιλογή εταιρικής μορφής για την χαμηλότερη φορολογική επιβάρυνση, όπως γινόταν μέχρι και πέρυσι, αφού ως γνωστόν στις προσωπικές εταιρείες τα κέρδη φορολογούντο με 20%, μετά την αφαίρεση της επιχειρηματικής αμοιβής, για μέχρι 3 φυσικά πρόσωπα εταίρους. Οπότε, στα ίδια για παράδειγμα, φορολογητέα κέρδη, συνέφερε η επιλογή της προσωπικής εταιρείας, για την μικρότερη φορολογική επιβάρυνση, αφού στο 50% αυτών, ο φόρος ήταν 20% και για το υπόλοιπο 50%, μετά τον μερισμό του στα φυσικά πρόσωπα – εταίρους, κατά το ποσοστό της συμμετοχής τους, η φορολογική επιβάρυνση για τον κάθε ένα ξεχωριστά, μειωνόταν ή και μηδένιζε εντελώς, μετά και την αφαίρεση του αφορολογήτου των αρχικά 12.000 και μετέπειτα 5.000 ευρώ, που είχε, και πλέον καταργήθηκε και αυτό, καθώς και την έκπτωση των αποδείξεων, που εφεξής θα ισχύει μόνο για μισθωτούς και συνταξιούχους. Οι μικρομεσαίες ατομικές επιχειρήσεις, οι ελεύθεροι επαγγελματίες και οι προσωπικές εταιρίες (Ο.Ε & Ε.Ε), με την καθιέρωση πλέον, ενιαίου συντελεστή 26% για κέρδη μέχρι 50.000 ευρώ και 36% για τα επί πλέον, θα επιβαρυνθούν περισσότερο, το 2013, σε σχέση με πέρυσι, ειδικά μετά και την κατάργηση του αφορολόγητου των 5.000 ευρώ, όπως προαναφέρθηκε, για τις ατομικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες. Η επιχειρηματική αμοιβή πλέον καταργείται. Διαφοροποίηση υπάρχει στις προσωπικές εταιρείες (ΟΕ & ΕΕ), που τηρούν βιβλία (πρώην Γ κατηγορίας), και πλέον διπλογραφικά, όπου η φορολόγηση τους εξομοιώνεται με την φορολογία των ΑΕ και ΕΠΕ και είναι χαμηλότερη σε σχέση με εκείνες που τηρούν βιβλία (πρώην εσόδων –εξόδων) και πλέον απλογραφικά. Εκεί τα συνολικά κέρδη (και όχι μέχρι 50.000 ευρώ), φορολογούνται με 26%, και από εκεί και πέρα στα διανεμόμενα επιβάλλεται φόρος 10%. Μόνη ίσως θετική παρέμβαση, για την εξισορρόπηση της φορολογίας από το πρώτο ευρώ των κερδών, είναι η δυνατότητα οι ασφαλιστικές εισφορές των επιτηδευματιών, να θεωρούνται πλέον λειτουργικά έξοδα των επιχειρήσεων τους και να καταχωρούνται στα βιβλία τους, εκπίπτοντας νόμιμα από τα έσοδα, για τον προσδιορισμό των φορολογητέων κερδών. Έτσι για παράδειγμα ένας ελεύθερος επαγγελματίας ή ένας έμπορος που καταβάλλει 450,00 ευρώ το μήνα επί 12 μήνες, εκπίπτει σαν δαπάνη το χρόνο 5.400,00 ευρώ, όπου αντιστοιχεί φόρος που θα πλήρωνε το 2013, αν δεν εξέπιπτε, το ποσό των 5.400,00 Χ 26% = 1.404,00 ευρώ. Επειδή όμως θα καταργηθεί το αφορολόγητο των 5.000, το 2013 , για τα πρώτα 5.000 ευρώ εισόδημα αντιστοιχεί φόρος 5.000 Χ 26% = 1.300. Δηλαδή 1.404-1.300 = 104 ευρώ όφελος το 2013, από την θεώρηση των ασφαλιστικών εισφορών ως επαγγελματικών δαπανών. Από την άλλη, έως σήμερα, ο φόρος που θα γλύτωνε, με το αφορολόγητο των 5.000 ευρώ που καταργήθηκε για το 2013, θα ήταν 5.000 Χ 10% = 500,00 ευρώ. Επίσης οι Ασφαλιστικές αυτές εισφορές, μέχρι πέρυσι, εξέπιπταν από το φόρο που προέκυπτε από την φορολογική δήλωση, κατά ποσοστό 10% επί αυτών, δηλαδή 5.400 Χ 10% = 540,00, μειωνόταν επιπλέον ο φόρος που προέκυπτε. ʼρα για το 2012 το συνολικό όφελος, σε φόρο ήταν 500 (από το αφορολόγητο)+540(από την μείωση του φόρου λόγω της έκπτωσης των ασφαλιστικών εισφορών)=1.040,00 ευρώ, ενώ για το 2013, η αναγνώριση των ασφαλιστικών εισφορών σαν επαγγελματική δαπάνη , δίνει όφελος σε φόρο μόνο 104 ευρώ. ʼρα, μια η άλλη, έρχεται αυτή η αναγνώριση των ασφαλιστικών εισφορών, σαν επαγγελματική δαπάνη του επιτηδευματία, με όφελος μόνο 1.404-1.300 = 104 ευρώ, για το 2013, ενώ σε σχέση με το 2012, ο επιτηδευματίας επιβαρύνεται με 1.040-104= 936 ευρώ παραπάνω φόρου. Όσοι δηλώνουν ετήσια εισοδήματα έως και 55.000 ευρώ θα δουν τις φορολογικές επιβαρύνσεις τους να αυξάνονται κατά ποσοστά έως και 1.460%, σε σχέση με πριν. Για παράδειγμα, ελεύθερος επαγγελματίας με ετήσιο εισόδημα 5.000 ευρώ, δεν πλήρωνε έως σήμερα, καθόλου φόρο, διότι είχε το ισόποσο αφορολόγητο. Με το νέο σύστημα θα καταβάλει 1.300 ευρώ. Υπερδιπλάσια θα είναι η επιβάρυνση για εισόδημα επαγγελματία 20.000 ευρώ. Από 2.420 ευρώ, που πλήρωνε το 2012, ο φόρος το 2013 εκτοξεύεται σε 5.200 ευρώ. Δηλαδή 2.780 ευρώ παραπάνω, ενώ αν κάποιος δήλωνε 60.000 ευρώ, κατέβαλλε μέχρι σήμερα 16.420 ευρώ φόρο, ενώ στο εξής, θα καταβάλλει 16.300 , δηλαδή εξοικονομεί 120 ευρώ, και όσο ανεβαίνει το εισόδημα του , τόσο εξοικονομεί περισσότερα σε σχέση με πριν. Η νέα αυτή φορολογία, σε συνδυασμό και με την αύξηση του τέλους επιτηδεύματος κατά 50%, από 500 σε 1.000 ευρώ για τα νομικά πρόσωπα, (για τουριστικούς τόπους και πόλεις, με κάτω από 200.000 κατοίκους, όπως τη Ρόδο από 400 στα 800 ευρώ), από 300 σε 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα, και από 500 σε 650 ευρώ για τις ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες, οδηγεί σε περαιτέρω ακόμα φορολογική επιβάρυνση. Μην λησμονούμε και την έκτακτη εισφορά, (που τείνει να γίνει τακτική), για τις εταιρείες, αλλά και την ειδική εισφορά αλληλεγγύης (από 1% έως 4%) που επιβάλλεται, για τα άνω των 12.000 ευρώ εισοδήματα στα φυσικά πρόσωπα. Οι περίπου 800.000 ελεύθεροι επαγγελματίες, οι ατομικές επιχειρήσεις εμπορίας και παροχής υπηρεσιών, αλλά και οι Ο.Ε. και Ε.Ε., θα κληθούν να πληρώσουν περισσότερα λόγω της φορολογικής μεταρρύθμισης. Όσοι δηλώνουν ετήσια εισοδήματα έως και 55.000 ευρώ θα δουν τις φορολογικές επιβαρύνσεις τους να αυξάνονται κατά ποσοστά έως και 1.460%, σε σχέση με πριν. Για παράδειγμα, ελεύθερος επαγγελματίας με ετήσιο εισόδημα 5.000 ευρώ, δεν πλήρωνε έως σήμερα, καθόλου φόρο, διότι είχε το ισόποσο αφορολόγητο. Με το νέο σύστημα θα καταβάλει 1.300 ευρώ. Υπερδιπλάσια θα είναι η επιβάρυνση για εισόδημα επαγγελματία 20.000 ευρώ. Από 2.420 ευρώ, που πλήρωνε το 2012, ο φόρος το 2013 εκτοξεύεται σε 5.200 ευρώ. Δηλαδή 2.780 ευρώ παραπάνω, ενώ αν κάποιος δήλωνε 60.000 ευρώ, κατέβαλλε μέχρι σήμερα 16.420 ευρώ φόρο, ενώ στο εξής, θα καταβάλλει 16.300 , δηλαδή εξοικονομεί 120 ευρώ, και όσο ανεβαίνει το εισόδημα του , τόσο εξοικονομεί περισσότερα σε σχέση με πριν. Η νέα αυτή φορολογία, σε συνδυασμό και με την αύξηση του τέλους επιτηδεύματος κατά 50%, από 500 σε 1.000 ευρώ για τα νομικά πρόσωπα, (για τουριστικούς τόπους και πόλεις, με κάτω από 200.000 κατοίκους, όπως τη Ρόδο από 400 στα 800 ευρώ), από 300 σε 600 ευρώ για κάθε υποκατάστημα, και από 500 σε 650 ευρώ για τις ατομικές εμπορικές επιχειρήσεις και τους ελεύθερους επαγγελματίες, οδηγεί σε περαιτέρω ακόμα φορολογική επιβάρυνση. Μην λησμονούμε και την έκτακτη εισφορά, (που τείνει να γίνει τακτική), για τις εταιρείες, αλλά και την ειδική εισφορά αλληλεγγύης (από 1% έως 4%) που επιβάλλεται, για τα άνω των 12.000 ευρώ εισοδήματα στα φυσικά πρόσωπα. Νέοι επαγγελματίες Για τους νέους επιτηδευματίες, κατά τα τρία πρώτα έτη άσκησης της δραστηριότητάς τους, θα ισχύει μειωμένος φόρος στο 13% για τα πρώτα 10.000 ευρώ του ετησίου εισοδήματος. Τα επιπλέον 40.000 ευρώ θα φορολογούνται με συντελεστή 26% και για το τμήμα του εισοδήματος που υπερβαίνει τις 50.000 ευρώ θα επιβάλλεται φόρος 33%. Ανώνυμες εταιρείες και ΕΠΕ Αλλάζει η φορολογία των κερδών για τις ανώνυμες εταιρείες (ΑΕ) και τις εταιρείες περιορισμένης ευθύνης (ΕΠΕ), όπου ευνοούνται, με τις νέες ρυθμίσεις, καθώς η συνολική φορολογική επιβάρυνση από 40% που ανέρχεται σήμερα περιορίζεται στα επίπεδα του 32,8%, ειδικά στις εταιρείες που διανέμουν ως μέρισμα σοβαρό μέρος των κερδών τους. Αντίθετα επιβαρύνονται οι εταιρείες που επανεπενδύουν το σύνολο των κερδών τους. Ειδικότερα, με τις νέες διατάξεις που θα τεθούν σε εφαρμογή από το 2013: -Τα αδιανέμητα κέρδη των εταιρειών φορολογούνται με συντελεστή 26%, από 20% που ισχύει σήμερα. -Στα μερίσματα (διανεμόμενα κέρδη) θα επιβάλλεται φόρος με συντελεστή 10%, από 25% που ανέρχεται σήμερα. Από το ποσό του φόρου που αναλογεί εκπίπτει ο φόρος που παρακρατήθηκε. Το συγκεκριμένο μέτρο κρίνεται ως αντιαναπτυξιακό, εκ πρώτης όψεως, διότι ευνοούνται τα κέρδη κεφαλαίου και όχι τα αδιανέμητα κέρδη που επαναεπενδύονται και τονώνουν τη ρευστότητα των επιχειρήσεων, δημιουργούν νέες θέσεις εργασίες και μειώνουν έτσι την ύφεση που εδώ και 6 χρόνια τείνει να παγιωθεί στη χώρα μας. Θα μπορούσε να ισχύει η αντίθετη πολιτική, δηλαδή τα διανεμόμενα κέρδη, να φορολογούνται με 26%, ώστε να αυξηθούν τα έσοδα του κράτους, και τα προκύπτοντα κέρδη από την παραγωγική δραστηριότητα με 10%, ώστε να υπάρχει κίνητρο να κεφαλαιοποιούνται και να κατευθύνονται σε νέες επενδύσεις, για την τόνωση της τόσο πολυπόθητης ανάπτυξης. Μην ξεχνάμε τις γειτονικές χώρες όπως Κύπρος, Βουλγαρία, όπου οι συντελεστές φορολογίας των επιχειρήσεων είναι ενιαίοι και χαμηλοί (10%) και αποτελούν δέλεαρ για μεταφορά της έδρας της επιχείρησης εκεί. Και στην μνημονιακή ευρωπαϊκή χώρα την Ιρλανδία, ο εταιρικός συντελεστής φορολόγησης δεν ξεπερνάει το 12%. Εξ άλλου πρόσφατα η καγκελάριος της Γερμανίας, δήλωσε πως η αύξηση της φορολογίας στις επιχειρήσεις, δεν ενδείκνυται σε περιόδους ύφεσης που διανύουμε, διότι δεν ευνοεί την ανάπτυξη και τη ζήτηση. Αποσβέσεις Μια σημαντική δαπάνη στις επιχειρήσεις, που ενσωματώνει τη φυσιολογική φθορά των παγίων περιουσιακών τους στοιχείων, στο πέρασμα του χρόνου της παραγωγικής τους λειτουργίας (κτίρια, μηχανήματα, έπιπλα και σκεύη κ.τ.λ.), είναι οι Αποσβέσεις τους, όπου η υποχρεωτικότητα υπολογισμού και λογισμού τους, επιβάλλεται από τη φορολογική νομοθεσία. Μέχρι και 31/12/2012, ίσχυαν με βάσει το ΠΔ 299/2003, δύο συντελεστές ανά κατηγορία παγίων, ο κατώτατος και ο ανώτατος και η επιχείρηση επέλεγε κατά το δοκούν, και με κάποιες προϋποθέσεις, εκείνον που θα εφάρμοζε. Η δε ομαδοποίηση και ανάλυση των συντελεστών αυτών, ανάλογα και με το είδος της επιχείρησης, ήταν μεγάλη. Πλέον, ο υπολογισμός των αποσβέσεων γίνεται με πολύ λιγότερους συντελεστές για το σύνολο των παγίων, σε ετήσια βάση, ως ακολούθως: -Τα κτίρια, οι εγκαταστάσεις κτιρίων με συντελεστή 4%. -Οι ηλεκτρονικοί υπολογιστές και τα προγράμματα λογισμικού με συντελεστή 20%. -Τα λοιπά πάγια περιουσιακά στοιχεία με συντελεστή 10%. Ειδικά για τα επιβατηγά ιδιωτικής χρήσης αυτοκίνητα το ποσοστό απόσβεσης ορίζεται σε 20%. -Η υπεραξία απόκτησης επιχείρησης με συντελεστή 10%. -Τα πάσης φύσεως δικαιώματα σύμφωνα με το χρόνο που ορίζεται στη σύμβαση. Αν δεν ορίζεται χρόνος τότε αποσβένονται με συντελεστή 10%. -Τα έξοδα πολυετούς απόσβεσης, όπως αυτά ορίζονται στο Π.Δ. 1123/1980 με συντελεστή 10%. Εξαιρετικώς, πάγια στοιχεία των οποίων η αξία κτήσης του καθενός είναι μέχρι 5.000 ευρώ (από 1.200 που ίσχυε μέχρι σήμερα), μπορούν να αποσβεσθούν εξ ολοκλήρου μέσα στη χρήση κατά την οποία αυτά χρησιμοποιήθηκαν ή τέθηκαν σε λειτουργία. (αύριο το β’ μέρος)