Πριν λίγες μέρες χάσαμε ένα άνθρωπο, ο οποίος είχε ταυτιστεί με την φωτογραφία. Το όνομά του συνδέθηκε με ιστορικές στιγμές της Ρόδου και της Δωδεκανήσου.
Πριν λίγες μέρες χάσαμε ένα άνθρωπο, ο οποίος είχε ταυτιστεί με την φωτογραφία. Το όνομά του συνδέθηκε με ιστορικές στιγμές της Ρόδου και της Δωδεκανήσου.
Η ταπεινότητα και η σεμνότητά του του έκαναν ξεχωριστό, αγαπητό. Ο γλυκός του λόγος βάλσαμο στις καθημερινές πικρίες, φάρμακο στην πολλές φορές απολίτιστη συμπεριφορά μας.
Τον γνώρισα το 1982 στην προσπάθεια μου να βρω στοιχεία για τη διπλωματική μου εργασία. Ανέτρεξα τότε, με ανησυχία και συγκράτηση, στον Αντώνη Πάχο.
Πνιγμένος μέσα σε ένα φωτογραφικό βουνό, ο κυρ-Αντώνης έκανε μια κίνηση για να δει ποιος τον ζητάει, Ξεστώμησα την επιθυμία μου.
Τότε με ύφος ευγενικής διάθεσης αλλά και άμεσης εξυπηρέτησης, μου πρόσφερε όλο το απαιτούμενο υλικό για να «στερεώσω» την διπλωματική μου εργασία. Χωρίς εκείνο το φωτογραφικό περιεχόμενο σήμερα μπορεί να μην κατείχα την θέση του υπογράφοντα.
Η εξυπηρετικότατα και η προθυμία που μου χάρισε δεν μπορεί να διαγραφεί από τη μνήμη μου και βασικά, μου δίδαξε την απλότητα και την γενναιοδωρία, αξίες που σήμερα έχουν αποσβεστεί κάτω από την πίεση του κέρδους και του παραγωντισμού.
Οι εκατομμύρια φωτογραφίες του αποτελούν μια συμπυκνωμένη «οπτική» εγκυκλοπαίδεια της σύγχρονης ιστορίας της Ρόδου. Οι σκιές, τα χρώματα, το φινίρισμα των έργων του αποδείκνυαν την αρχιτεκτονική του ευαισθησία.
Γιατί αρχιτεκτονική δεν είναι μόνο η σχεδίαση ενός έργου αλλά και η φαντασίωση που δημιουργεί στο χρήστη και η προσδοκία μιας εικόνας γεμάτης πολιτισμό αλλά και όνειρο.
Ο κυρ-Αντώνης πολλές φορές μας έκανε να αναπολούμε το χθες για να προσπαθούμε να φτιάχνουμε το αύριο. Είχε όλα τα αρχιτεκτονικά χαρίσματα να μεταδίδει το γεγονός-το νέο-την είδηση με γνησιότητα και αλήθεια.
Στην εποχή μας, μάλιστα με το κατακλυσμό των «ειδήσεων», με τα πολυσέλιδα των εφημερίδων, με το βομβαρδισμό από εικόνες και λόγια στο ραδιόφωνο, στις εφημερίδες και στην τηλεόραση, ο τρόπος που θα προβληθεί μια είδηση καταντά πιο κρίσιμος από τη είδηση την ίδια. Γιατί ο τρόπος αυτός τραβάει (ή όχι) την προσοχή του θεατή ή του αναγνώστη, που κάνει την είδηση «σημαντική» ή «ασήμαντη».
Έτσι δεν είναι η σπουδαιότητα του γεγονότος που καθορίζει την έκταση της παρουσίασής του και την προβολή του, αλλά αντίθετα η έκταση και η προβολή ορίζουν αν ένα γεγονός είναι σημαντικό ή όχι. Η μορφή διαμορφώνει την ουσία κι όχι η ουσία τη μορφή (δυστυχώς).
Κι έτσι η λεγόμενη «αντικειμενική πληροφόρηση» είναι, πάρα πολλές φορές , τόσο λίγο αντικειμενική και τόσο λίγο πειστική.
Σε αυτό απάντησε ο κυρ-Αντώνης με τη τέχνη του χωρίς «παραμόρφωνες» εικόνες και φτιασυδομένα χρώματα. Ο ακάματος εργάτης της αληθινής φωτογραφίας.
Σήμερα η φωτογραφία κατάντησε μέσο προβολής. Οι περισσότεροι θέλουν να μοιράζονται την φωτογραφία σαν εικόνα προσωπικής επίδειξης
Ο διακεκριμένος ακαδημαϊκός στον τομέα της φωτογραφίας και του πολιτισμού, Martin Lister σχολίαζε δεικτικά: «Οι φωτογραφίες που τραβάνε πολλοί από εμάς , και ιδιαίτερα η νέα γενιά, δεν φυλάσσονται πλέον σε οικογενειακά ή προσωπικά άλμπουμ, ώστε να αποκαλύπτονται μόνο σε στενούς φίλους και συγγενείς.
Σήμερα , όταν οι φωτογραφίες μας δημοσιεύονται online, βρίσκονται σε έναν ημι-δημόσιο χώρο. Στην περίπτωση αυτή, ο αποδέκτης των φωτογραφιών αυτών δεν είναι η οικογένεια, η ιστορία, αλλά μεγάλες ομάδες συνομήλικων μας και δίκτυα ατόμων χωρίς στενούς δεσμούς και θύμισες».
Ο κυρ-Αντώνης είχε ξεφύγει από το στενό χώρο της επαγγελματικής ενασχόλησης και της προσωπικής λάμψης. Χρησιμοποίησε τη φωτογραφία ως ιστορικό, μνημειακό εργαλείο για να εισαγάγει τη χαρά των χρωμάτων και τη γνώση της πολιτιστικής κληρονομιάς στο μεγάλο κοινωνικό σύνολο.
Δεν είναι τυχαίο που βραβεύτηκε από τις πόλεις και τους τόπους που υπηρέτησε πολλές δεκαετίες με το χέρι «δεμένο» με μια φωτογραφική μηχανή.
Είμαστε πλουσιότεροι με την προίκα που μας αφήνει και φτωχότεροι από την απουσία του.
* Του Αγαπητού Ξάνθη
Αρχιτέκτονας-Μηχανικός
Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News
