Ο Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος και τα Δωδεκάνησα

Rodiaki NewsRoom

Ο δημιουργός της Ελλάδας των δύο ηπείρων και των πέντε θαλασσών

Του Κυριάκου Ι. Φίνα

Προχθές, 18 Μαρτίου 2016, συμπληρώθηκαν 80 χρόναι από τότε, το 1936, που άφησε την τελευταία του πνοή στο Παρίσι, μακριά εξαναγκαστικά, από την αγαπημένου του Κρήτη, αλλά και από την Αθήνα, την πρωτεύουσα του Ελληνισμού, ένας από τις σημαντικότερες πολιτικές προσωπικότητες της Νεώτερης Ελληνικής Ιστορίας: ο Ελευθέριος Κ. Βενιζέλος.

Ο Ελευθέριος Βενιζέλος γεννήθηκε στις 11 Αυγούσοτυ 1864 στις Μουρνιές Χανίων. Η μακρινή καταγωγή του είναι η Σπάρτη, με το οικογενειακό επίθετο: Κρεββατά.

Για τη ζωή και το έργο του Μεγάλου αυτού Πολιτικού Ανδρα έχουν γραφεί αρκετά από εχθρούς και φίλους. Ενδεικτικό είναι, ότι με την εξαγγελία του θανάτου του ο εκ διαμέτρου αντίθετος της Βενιζελικής πολιτικής, ο Ιωάννης Μεταξάς, δήλωσε: «...Ο Βενιζέλος υπήρξεν μεγάλη ισχυρή φυσιογνωμία. Εδωσε το όνομά του και έθεσε τη σφραγίδα του εις ολόκληρον περίοδον της Νεωτέρας Ιστορίας της Ελλάδος. Πώς είναι δυνατόν να κρίνη αμερολήπτως η σύγχρονος γενεά τοιαύτας Μεγάλας φυσιογνωμίας;». Ο δε πρώην Πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής στη διδακτορική του διατριβή που κυκλοφόρησε σε βιβλίο το 1986 με τον τίτλο:«Ο Ελευθέριος Βενιζέλος και οι εξωτερικές μας σχέσεις 1928-1932» γράφει: «...Ο Ελευθέριος Βενιζέλος στις σχέσεις του με τους ξένους ήταν έντιμος. Πολλές φορές οι Σύμμαχοι Αγγλο-Γάλλοι ήταν επιφυλακτικοί, όμως ποτέ δεν ένοιωσαν εξαπατημένοι. Γνώριζαν, ότι είχαν να κάνουν με ένα ευθύ και αξιόπιστο άνθρωπο».

• • •

Ανταποκρινόμενος στο κάλεσμα του Στρατιωτικού Συνδέσμου, της Επανάστασης του 1909, ήρθε, πράγματι, στην ώρα του για να νουθετήσει,να ξεσηκώσει, να ενθουσιάσει. Γενικά, για να πραγματοποιήσει την ανόρθωση της Ελλάδας, ύστερα από την ηττοπάθεια που διακατεχόταν ο Ελληνικός λαός, εξαιτίας της Εθνικής ταπείνωσης εκ του πολέμου του 1897. Είχε προηγηθεί και το περιβόητο: Δυστυχώς επτωχεύσαμεν του Χαριλάου Τρικούπη. Και όπως επιπρόσθετα έγραφε και ο πρώην Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κ. Τσάτσος το 1983: «Ο Βενιζέλος κατέβηκε από τα βουνά της Κρήτης, του νησιού του, ένα κομμάτι φύση Ελληνική, με μια μονάχα αμείλικτη εσωτερική εντολή, την πολιτική πράξη, που θα αναδημιουργούσε την Ελλάδα».

Και αποτελεί αναντίρρητη πραγματικότητα, ότι με τους Βαλκανικούς πολέμους 1912-1913 και κατοπινά για πρώτη φορά στην Ελληνική Ιστορία σχηματίστηκε Εθνικό Κράτος σε τόσον εκτεταμένο χώρο, με πληθυσμό Ομογενή διπλάσιον και ορθά επαναλαμβάνεται, πως ο Βενιζέλος τότε δημιούργησε την Ελλάδα των δύο Ηπείρων και των πέντε θαλασσών. Και είναι χαρακτηριστικό για τη μεγάλη εκείνη γενιά της πρώτης 20ετίας του περασμένου αιώνα, ότι πολλοί από τους πολεμιστές των Βαλκανίων πολέμων 1912-1913 και 1917-1920 (τουλάχιστον οι πιο μορφωμένοι και διανοούμενοι) πολεμούσαν έχοντας μέσα στο γυλιό τους (χ), το “Δωδεκάλογο του Γύφτου” και τη “Φλογέρα του Βασιλιά”, του Εθνικού μας ποιητή Κωστή Παλαμά.

Εξάλλου, επίσης, κατά τρόπον παραστατικό από έναν κορυφαίο πολιτικό αντίπαλό του, τον Εκδότη και Διευθυντή της εφημερίδας “Η Καθημερινή”, τον Γεώργιο Βλάχο: «Ο Βενιζέλος πήρε το Κράτος που κατέκειτο ως άμαξα με θρυμματισμένους τροχούς και το μετέτρεψε εις εύτολμον (χχ) άρμα».

• • •

Παρά ταύτα, και ο Ελευθέριος Βενιζέλος, ακολουθώντας, ως φαίνεται, τη μοίρα των κατά διαστήματα Μεγάλων Πολιτικών μας Ανδρών (Καποδίστρια, Τρικούπη) υπέστη ένα “ανάθεμα” και δύο δολοφονικές απόπειρες. Ενώ, στις εκλογές του Νοεμβρίου του 1920 δεν εκλέκτηκε ούτε βουλευτής!

Ο Ελ. Βενιζέλος και τα Δωδεκάνησα
Στα πλαίσια της εξωτερικής πολιτικής του Εθνάρχη Ελευθερίου Βενιζέλου και το Δωδεκανησιακό Ζήτημα αποτελούσε μία από τις βασικές ελληνικές αλυτρωτικές διεκδικήσεις. Εντονα και διπλωματικά χωρίς παρεκκλήσεις τουλάχιστον μέχχρι το 1920, υπό την καθοδήγηση του Εθνάρχη είχε καθοριστεί, ως πυξίδα, η παρακάτω πάγια ελληνική τακτική, έναντι της ιταλικής κατοχής, η βασική αρχή, όπως προκύπτει από τα εμπιστευτικά έγγραφα και Προξενικά μνημόνια της εποχής εκείνης: διατήρηση της Ελληνικότητας της Δωδεκανήσου, με απώτερο στόχο εν καιρώ, τη διατήρηση υπό της Ελλάδας των ιστορικών και Εθνολογικών τίτλων.

Να παραμένει, δε, με κάθε τρόπο και θυσία ανοικτό το πολιτικό ζήτημα της τύχης της Δωδεκανήσου, έστω και με ορισμένες πρόσκαιρες διπλωματικές υποχωρήσεις. Σε υπόμνημά του ως Πρωθυπουργός της Ελλάδας, τον Ιανουάριο του 1913 προς τους Πρωθυπουργούς Αγγλίας και Γαλλίας, ανέφερε, μεταξύ των άλλων:«...Διεκδικούμε τα Δωδεκάνησα, όχι σαν κατάκτηση, αλλά σαν Εθνική κληρονομιά. Οι τίτλοι μας είναι προγενέστεροι και ανώτεροι από τον πόλεμο· μας δόθηκαν από την αρχή των Εθνοτήτων, γιατί πουθενά δεν θα βρει κανείς ένα πληθυσμό πιο ομογενή, καθαρής κατατωγής και με τα πιο δυνατά Εθνικά Ιδεώδη, παρά μόνο στο Αρχιπέλαγος...».

Αρχιπέλαγος, όρος που χρησιμοποιείται για τα νησιά του Αιγαίου από αιώνες. Οι ιστορικοί συμπίπτουν στην άποψη, ότι στις αρχές του 2.000 π.Χ. ο Πολιτισμός αυτός απλώνεται από τα νησιά του Αιγαίου, Δωδεκάνησα, Κυκλάδες, Κρήτης και της Πελοποννήσου μέχρι τις όχθες του Ινδικού ποταμού και στην Κίνα. Και η αφετηρία αυτή, αποτελεί την απαρχή του Μεγάλου Πολιτισμού στην ανθρώπινη Ιστορία. Τον λαό αυτό οι ιστορικοί τον ονόμασαν Αιγαίους και τον Πολιτισμό τους Αιγαίο Πολιτισμό. Σήμερα στο Νότιο Αιγαίο-Νησιωτική Περιφέρεια της Ελλάδας-περιλαμβάνει τους Νομούς Δωδεκανήσου και Κυκλάδων.

Και αποτελεί απαράδεκτη παραχάραξη της παγκόσμιας ιστορίας να έρχεται σήμερα το Υπουργείο Εξωτερικών της Τουρκίας, με το έτσι θέλω, να υποκαθιστά την ονομασία των ελληνικότατων νησιών του Δωδεκανησιακού συμπλέγματος με αριθμούς!! Αίσχος...

• • •

Ο Βενιζέλος δεν παρέλειπε ευκαιρία που να μην θέτει το Δωδεκανησιακό ζήτημα και εάν δεν μεσολαβούσε η Μικρασιατική καταστροφή με τη Συνθήκη των Σεβρών του 1920, τα Δωδεκάνησα θα περιέρχονταν στην Ελλάδα, πλην της Ρόδου, η οποία θα παραδιδόταν μετά 15ετία με Δημοψήφισμα.

Δυστυχώς, όμως, τόσο οι τούρκοι, όσο και οι Σύμμαχοί μας υπό το επιχείρημα της επαναφοράς του Βασιλιά Κωνσταντίνου, δηλαδή μιας καθαρή εσωτερική υπόθεση του Ελληνικού λαού, μετέβαλαν στάση απέναντί μας, με αποτέλεσμα, η Συνθήκη των Σεβρών του 1920 ουδέποτε επικυρώθηκε και ούτε εφαρμόστηκε, κι έτσι άφησε πραγματική κατάσταση υπέρ των Ιταλών, που ήδη είχαν εγκατασταθεί στα Δωδεκάνησα από το 1912, μέχρι ότου μετά τη Μικρασιατική καταστροφή και την επακολουθήσασα Συνθήκη της Λωζάνης της 23.7.1924 και με την συγκατάθεση των Μεγάλων Δυνάμεων, η Τουρκία παραχώρησε οριστικά και με Διεθνή σύμβαση μάλιστα, τα Δωδεκάνησα στην Ιταλία.

Και μετά το θάνατο του Ελευθερίου Βενιζέλου, τουλάχιστον μέχρι το 1940, η Ελλάδα στο Δωδεκανησιακό Ζήτημα ακολούθησε την πολιτική του Εθνάρχη.

Κατά την περίοδο 1941-1944 η Ελλάδα ήταν ιταλο-γερμανοκρατούμενη. Συνέχισε, όμως, τον αγώνα στο πλευρό των Συμμάχων και η Ελληνική Κυβέρνηση βρισκόταν εγκατεστημένη μεταξύ Λονδίνου και Καΐρου.

Κατά διαστήματα η Κυβέρνηση Τσουδερού επανέφερε το Δωδεκανησιακό Ζήτημα, ως δίκαιη διεκδίκηση της Ελλάδας, όχι μόνο για ιστορικούς και Εθνολογικούς αλλά και ότι πολέμησε στο πλευρό των νικητών του Δεύτερου Παγκόσμιου Πολέμου. Και γενική ήταν η πεποίθηση, ότι τα Δωδεκάνησα θα επανέρχονταν στην αγκαλιά της Μητέρας Πατρίδας.

Και όμως, παρά τις θυσίες που υπέστη η Χώρα μας σε ανθρώπινο δυναμικό και υλικές ζημιές και αυτοί οι Σύμμαχοι, ιδιαίτερα οι Αγγλοι δεν ανταποκρίνονταν. Ηθελαν τα Δωδεκάνησα, για δε την Κύπρο, ούτε συζήτηση.

Ακόμη και οι Τούρκοι, χωρίς να μπούνε στον πόλεμο απαιτούσαν τα μισά νησιά του Δωδεκανησιακού συμπλέγματος.

Εν πάση, όμως, περιπτώσει, για να είμαστε ρεαλιστές: Εάν ο Ιταλός δικτάτορας δεν έμπαινε τον Ιούνιο του 1940 στον πόλεμο στο πλευρό το Χίτλερ και παρέμεινε ουδέτερος, τα Δωδεκάνησα θα παρέμεναν οριστικά στην Ιταλία, όπως προβλεπόταν από την προαναφερθείσα Συνθήκη της Λωζάνης του 1923. Εάν ακόμη και μετά που μπήκε στο δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο δεν επετίθετο τον Οκτώβριο του 1940 στην Ελλάδα, το Δωδεκανησιακό σύμπλεγμα, τα από τα βάθη των αιώνιων ελληνικότατα θα παραχωρούνταν από τους Συμμάχους στην Τουρκία, σε αντάλλαγμα της ουδετερότητάς της μη συμμετοχής στον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Οπως, δε αναφέρει επί του προκειμένου, ο Κώος ιστορικός Ι.Ε. Γκίκας, στο έργο του: «Ο Μουσολίνι και η Ελλάδα”, “...Ο Μουσολίνι έγινε πρόξενος μεγάλων συμφορών στη χώρα μας, τις προσπόρισε, όμως, ταυτόχρονα άθελά του, μεγάλα οφέλη. Συνέδεσε, έτσι, το όνομά του στενά, πολύ στενά, με τα πεπρωμένα του Εθνους μας...”.

χ. Ο γυλιός= το στρατιωτικό σακίδιο που προσαρμόζουν οι στρατιώτες στους ώμους τους και περιέχει ατομικά είδη.

χχ. Εύτολμο= τολμηρό, αποφασιστικό.