«Πάντες οι άνθρωποι του ειδέναι φύσει ορέγονται». Αριστοτέλης

Rodiaki NewsRoom

(Όλοι οι άνθρωποι από τη φύση τους επιθυμούν τη γνώση)

Γράφει ο Μανόλης Ζουμπάς
Φιλόλογος

Τα βιβλία, υψηλής σκέψης, στάθμης, διανοουμένων, σκεπτομένων, τα μελετούμε εξονυχιστικά, διδάσκουν, διαφωτίζουν, ευφραίνουν, μας ταξιδεύουν λικνιστικά με τις γλυκύτατες αναμνήσεις στη ζωή, παρέχουν γνώσεις, (γιγνώσκω) μάθηση, εμπειρία, φρόνηση, το σύνολο των ικανοτήτων εκείνων που αποκτήθηκαν με τη μελέτη, οξύνοια. Κατά τη γνώμη των σοφιστών, απόλυτη γνώση δεν υπάρχει. «Πάντων χρημάτων μέτρον άνθρωπος», τονίζει ο Πρωταγόρας. Δεν υπάρχει και παγγνωσία.

Η αντικειμενική γνώση είναι η βάση της επιστήμης και δημιουργεί πολιτισμό. Πηγές της γνώσης είναι η νόηση, αίσθηση, ενόραση, πείρα. «Μετά πόνου η μάθησις». Αριστοτέλης. (Παρουσιάζει δυσκολίες). «Κόρας οφθαλμών μη έχων, απορήσεις φωτός· γνώσεων δε αμοιρών μη επαγγέλου». Ιπποκράτης. (Αν δεν έχεις μάτια, δεν θα βλέπεις, ενώ αν δεν έχεις γνώσεις, μην ασκείς κανένα επάγγελμα). Ο Αριστοτέλης υπήρξε μαθητής του Πλάτωνα έμεινε έξι έτη κοντά στο διανοητή του. Το βιβλίο ακονίζει το νου.

Γνώση είναι οι Πανέλληνες, στη φωτογεννήτρα ελληνική Γη, τιτανικοί ηνίοχοι, αλύγιστοι, ενωμένοι, ακοίμητοι φρουροί των παγκόσμιων ιδανικών, ενωμένοι μεγαλούργησαν για το ύψιστο αγαθό, την ελευθερία, συνέπεια της ιστορικής εθνικής συνέχεια κοσμούν τις δέλτους της τρισχιλιετούς πανένδοξης Ιστορίας μας. Μοναδικός άριστος οιωνός το «αμύνεσθαι περί Πάτρης». Πάντα μακριά απ’ τα δίχτυα της αδυσώπητης αράχνης, της διχόνοιας.

Η ελευθερία είναι και εσωτερική, και ο άνθρωπος διαμορφώνει τον εσωτερικό του κόσμο, σύμφωνα με τις επιταγές των άφθαρτων, αιωνίων, αξιών. Το ελληνικό ιδανικό είναι ελεύθερος στην ελεύθερη πατρίδα. «Η ομόνοια σπίτια κτίζει και η διχόνοια τα κρημνίζει».

Το Έθνος μας έφτασε στον κολοφώνα της δόξας του κατά την περίοδο του χρυσού αιώνα, με τις πρωτοπόρες δημιουργίες της ατομικότητας, και τους καρπούς της συλλογικής προσπάθειας. Δημιουργία θα πει έργο που έχει σχέση με το δήμο, με την κοινωνία. Η λέξη Δήμος με τις λέξεις το Δημότη και τη Δημοκρατία. Η λέξη πόλη με παράγωγες τον πολίτη, πολιτισμό, (πόλις-πολέω=οικώ) ή (πίμπλημι-πολύς) διακρίνεται σε υλικό-πνευματικό. Πολλά τα ποιοτικά του πολιτισμένου, αιώνιου Έλληνα.

«Επιστήμη επί τω όντι πέφυκε γνώναι ως έστι το ον» Πλάτων, Πολιτεία, 477Β). (Η επιστήμη γεννήθηκε για να γνωρίσουμε αυτό που υπάρχει). Στην αρχαία μυθολογία, αναφέρεται η επιστήμη ως θυγατέρα της Ευδαιμονίας, και αδελφή της Ανδρείας, Δικαιοσύνης, Εγκρατείς, Ελευθερίας, Ευτυχίας, Καλοκαγαθίας, Πραότητος, Σωφροσύνης.

Η ολιγάριθμη Ελλάδα, κοιτίδα του πολιτισμού λατρεύει την αμάραντη, άφθαρτη γνώση της εθνικής παράδοσης, ιστορίας, διατήρηση ηθών και εθίμων, ύμνησης εθνικών εορτών, καταπλήσσουν τον κόσμο ολόκληρο, και δεν καθίσταται ο βίος ξερός σαν στάχυς σε ώρα ανομβρίας. Η ολόχαρη ζωή, η αίγλη του παρελθόντος καθρεφτίζεται στην ιστορία. Οι Στωικοί πρώτοι διδάσκουν ότι οι άνθρωποι μετέχοντες του κοινού λόγου σχηματίζουν κοινωνία.

Ο άνθρωπος «Φύσει ζώον πολιτικόν» Αριστοτέλη. Η ατομική προσπάθεια δεν αποδίδει όσο η συλλογική.
Η κοινωνία επιβάλλει ή υποβάλλει τις δικές της συμπεριφορές. Έμπρακτη απάντηση για την προτεραιότητα του συλλογικού συμφέροντος είναι η απάντηση του Σωκράτη στους μαθητές του, όταν του προτείνουν τη φυγή και αντιπροτιμά το κώνειο, εκδήλωση της ηθικής, φωτισμένης προσωπικότητας, εκτιμά το αμάραντο πνευματικό κάλλος.

Ο Πλάτων διακρίνει τη γνώση σε διάφορα είδη: επιστήμη, διάνοια, νόηση, γνώμη, σύνεση. Ως προς την προέλευση της γνώσης (γιγνώσκω), η φιλοσοφία παραδίδει με τον Πρωταγόρα το μύθο για τη δημιουργία του κόσμου.

Επειδή ο Προμηθεύς βρισκόταν σε αμηχανία και δεν ήξερε ποιο μέσο σωτηρίας να βρει για τον άνθρωπο, έκλεψε από τον Ήφαιστο και την Αθηνά τη φωτιά και τη σοφία των τεχνών, τα έκαμε δώρα στον άνθρωπο.
Η γνώση της ιστορίας (οίδα) απαραίτητη, φωτίζει πολυδιάστατα, «έως αν η αυτή φύσις των ανθρώπων η». Θουκυδίδης. (Μέχρι που η φύση των ανθρώπων παραμένει η ίδια).

Διδάσκει, γιατί προσφέρει ζωντανά παραδείγματα ηθικών μεταστροφών και εγρήγορσης, αφού πολλές φορές νομίζουμε πως τα πάθη είναι ανίατα, τυφλά, τύραννοί μας. Ψηλά η φωτεινή δάδα του Ελληνισμού. Οι Έλληνες οι ευγενέστεροι πρωτοπόροι της πνευματικής ανάπλασης ολόκληρης της Γης. Στρατιές φιλελλήνων, Ελλαδολατρών.

Γνώση είναι η αρτιότητα και η φυσιολογική λειτουργία πνεύματος, ψυχής, έχουν εξάρτηση από το σώμα. «Το υγιαίνειν είναι λώστον». Η γνώση της αλληλεξάρτησης είναι αρετή. Η διατήρηση της υγείας καθήκον ατομικό, σημαντική στο «ευ ζην», η δε ποιότητα της τροφής ασκεί μεγάλη επιρροή στο σώμα. Στην Ακρόπολη στην αρχαία Αθήνα υπήρχε το άγαλμα της θεάς υγείας Αθηνάς.

Η αρρώστια γεννά την πικρία, μελαγχολία. Οι αρχαίοι είχαν θεοποιήσει την Υγεία ως θυγατέρα του Ασκληπιού, η οποία εκπροσωπούσε την ευεξία σώματος, πνεύματος, ψυχής. Για την υγεία ολόκληρη επιστήμη η Υγιεινή. Η ακμαιότητα σωματικών, πνευματικών δυνάμεων αποτελεί το αντικείμενο της Ιατρικής.

Οι αρχαίοι Έλληνες λάτρευαν τη ρώμη με τους αγώνες ευγενούς άμιλλας. «Ρώμη μετά μεν φρονήσεως ωφέλησε, άνευ δε ταύτης, πλείω τους έχοντας έβλαψεν». Ισοκράτης. (προς Δημόνικον).
Γνώση η συνειδητοποίηση βασικών στοιχείων ενός αντικειμένου, γεγονότος, φαινομένου, οτιδήποτε μαθαίνει κάποιος. Διευρύνει το διανοητικό επίπεδο, προσφέρει τη δυνατότητα ενδοσκόπησης, η αυτογνωσία είναι επίπονη. «Χαλεπόν εαυτόν γνώναι». Θαλής.

Ο Ήλιος της γνώσης ανατέλλει με το Σωκράτη. «Γνώθι σαυτόν», κλειδί της αυτογνωσίας. Αποφασιστικό ρόλο διαδραματίζει η παιδεία. Η αρχαία σοφία έλεγε ότι «παιδείας αι μεν ρίζαι πικραί, οι δε καρποί γλυκείς».
Σύμφωνα με την αρχαία Ελληνική μυθολογία, ο Προμηθέας, προσπαθώντας να καλύψει τα σφάλματα του Επιμηθέα, έκλεψε από τους θεούς τη φωτιά, την πρώτη προϋπόθεση πρακτικής άσκησης της γνώσης, που είναι η αρετή. «Ουδείς εκών κακός». Σωκράτης.

Η παιδεία δύναμη απροσμέτρητης ολκής, φάρος τηλαυγής, ακλόνητη, ανίκητη ελπίδα, καλλιεργεί το πνεύμα της έρευνας, την πειθαρχημένη σκέψη, διανοίγει τους πνευματικούς ορίζοντες, άνοιξε τις πύλες της γνωσιολογικής απεραντοσύνης προς το μακρόκοσμο του αβυσσαλέου σύμπαντος.

Οι Έλληνες πνευματικά αδηφάγοι, διαλάμποντες αστέρες, μεγαλούργησαν από αιώνες πολλούς, τα πάντα τους αφθαρτίζουν. Οι αποδημούντες Έλληνες σωματικά, η ψυχή τους πλανάται στο γαλανόλευκο ουρανό της μυροβόλου γενέτειράς τους.

Πολλοί από αυτούς σαν τον Οδυσσέα του Ομήρου. «Και καπνόν αποθρώσκοντα νοήσαι ης γαίης θανέειν ιμείροντο». Θάλλει η ελαία μετά της δάφνης στην Ελληνική ψυχή. Η ελαία σύμβολο φρόνησης, η δάφνη της αγωνιστικής προσπάθειας, της νίκης, εύλογη η υπερηφάνεια.