Ακρόπολη της Λίνδου Α.Ε.

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Θάνος Ζέλκας

Η πρόσφατη απόφαση της κυβέρνησης να παραχωρήσει σε ιδιώτες την έκδοση και διαχείριση εισιτηρίων σε ορισμένους από τους σημαντικότερους αρχαιολογικούς χώρους της χώρας, όπως την Κνωσό, την Αρχαία Ολυμπία, την Επίδαυρο, τους Δελφούς και τη Λίνδο, έχει προκαλέσει έντονες και εύλογες αντιδράσεις.

Η απόφαση αυτή βασίζεται στον Νόμο 3028/2002 (ΦΕΚ Α' 153/28-06-2002), ο οποίος επιτρέπει στην πολιτεία να προχωρά στην προσωρινή παραχώρηση διαχείρισης αρχαιολογικών χώρων σε ιδιώτες, με συγκεκριμένους όρους και προϋποθέσεις που διασφαλίζουν την προστασία και ανάδειξη της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η συγκεκριμένη σύμβαση, ύψους 11 εκατομμυρίων ευρώ για τα επόμενα δύο χρόνια, μπορεί να είναι νόμιμη, ωστόσο εγείρει σοβαρά ηθικά ζητήματα σχετικά με την εκχώρηση της διαχείρισης της πολιτιστικής μας κληρονομιάς σε ιδιωτικά συμφέροντα. Το βασικό ερώτημα είναι εάν μια τέτοια πρακτική, αν και νομότυπη, είναι ηθικά αποδεκτή, λαμβάνοντας υπόψη τη συμβολική και πολιτιστική σημασία των αρχαιολογικών αυτών χώρων για τον ελληνικό λαό και την ανθρωπότητα εν γένει.

Η Αρχαία Ολυμπία, οι Δελφοί και η Επίδαυρος, όπως και η Κνωσός και η Λίνδος, αποτελούν όχι απλώς μνημεία, αλλά ζωντανά σύμβολα της παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς. Η ανάθεσή τους σε ιδιωτικά συμφέροντα για διαχείριση εισιτηρίων υποδηλώνει την αρχή μιας λογικής που αντιμετωπίζει τον πολιτισμό ως εμπορικό αγαθό, κάτι που μπορεί να θέσει σε κίνδυνο τον δημόσιο χαρακτήρα και την προσβασιμότητά τους

Ο Νόμος 3028/2002, παρέχει μεν τη δυνατότητα τέτοιων συνεργασιών, αλλά ο ρόλος της πολιτείας παραμένει η προστασία και ανάδειξη των πολιτιστικών αγαθών ως δημόσιου πλούτου. Το ηθικό ζήτημα προκύπτει ακριβώς από το γεγονός ότι οι αρχαιολογικοί χώροι ανήκουν στο σύνολο των πολιτών και στις μελλοντικές γενιές, και δεν πρέπει να υποτάσσονται σε καθαρά οικονομικά συμφέροντα ή στην εμπορευματοποίηση.
Επιπλέον, η παραχώρηση διαχείρισης εισιτηρίων εγείρει ανησυχίες σχετικά με τη διαφάνεια και την ορθή χρήση των εσόδων από αυτούς τους χώρους. Ενδέχεται η πρακτική αυτή να οδηγήσει σε περιορισμό της δημόσιας ευθύνης για προσλήψεις προσωπικού και να ανοίξει την πόρτα για περαιτέρω ιδιωτικοποιήσεις, υπονομεύοντας σταδιακά τον δημόσιο χαρακτήρα και την ουσία των μνημείων.
Εύλογα αναρωτιέται κανείς ποια θα είναι η επόμενη ιδιωτικοποίηση. Μετά τα λιμάνια, τα αεροδρόμια, τις μεγαλύτερες επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας, δεν έχουν απομείνει και πολλά για να «βγουν στο σφυρί».

Η χρόνια απαξίωση, η αδιαφανής διαχείριση και η εγκατάλειψη είναι οι πάγιες τακτικές ενός κράτους που εμφανίζεται αδιάφορο και ανίκανο να αξιοποιήσει ορθά την κληρονομιά του. Αυτά τα χαρακτηριστικά οδηγούν μέρος των πολιτών να αγανακτούν και να υποστηρίζουν την ιδιωτικοποίηση, ελπίζοντας ότι έτσι θα λειτουργήσουν αποτελεσματικότερα προς όφελος της κοινωνίας.

Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει επίκαιρο. Διορθώθηκαν οι παθογένειες του συστήματος μέσα από τις ιδιωτικοποιήσεις ή απλά έγιναν μερικές επεμβάσεις για τα «μάτια του κόσμου» και επί της ουσίας ξεπουλήθηκε επί πινακίου φακής η κληρονομιά μας;

Ο μύθος της κότας που γεννούσε χρυσά αυγά παραμένει μέχρι σήμερα επίκαιρος. Αντί να προσέχουμε ως «κόρη οφθαλμού» την κότα, την σφαγιάζουμε προκειμένου να πάρουμε το εφήμερο κέρδος που τελικά οδηγεί σε απώλεια μιας σημαντικής πηγής εσόδων.

Προφανώς, οι ιδιωτικοποιήσεις δεν είναι πάντα κακές. Υπάρχουν περιπτώσεις όπου η συνέργεια κράτους και ιδιωτών έχουν αποδώσει μεγάλα οφέλη για το κράτος. Δεν αποτελούν όμως πανάκεια για κάθε πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε.

Το κράτος, ως έννοια, δεν μπορεί να αποτελεί έναν διεκπεραιωτικό διαχειριστή των οικονομικών. Οφείλει να προστατεύει, να καινοτομεί και να δημιουργεί συνθήκες ευημερίας για το σύνολο των πολιτών και όχι για μια ευνοημένη ολιγαρχία.

Δυστυχώς, στις μέρες μας, φαίνεται πως όσοι αναλαμβάνουν την διακυβέρνησή του, δεν μπορούν να αντιληφθούν τον ρόλο του και το μόνο που κατορθώνουν μέσα από τις συνεχείς παλινωδίες τους είναι να μεγαλώνουν το πρόβλημα και όχι να το επιλύουν. Ακόμα χειρότερο είναι ότι αυτή τους την ανικανότητα την παρουσιάζουν ως μέγα κατόρθωμα και απαιτούν να τους αποδίδουμε τις ύψιστες τιμές, ακόμα κι όταν τα παιδιά μας θα μεγαλώσουν σ’ ένα κράτος για λίγους και εκλεκτούς.
…………………………………………………………………………………………………………………….