Τάσος Κωνσταντάρος: «Δεν μπορούμε να βάλουμε φίλτρο στο πορτοφόλι του κάθε μας επισκέπτη»

Ελευθερία Πελλού

«Οφείλουμε να σεβόμαστε και το τελευταίο ευρώ που αφήνουν στον τόπο μας» τόνισε

Μία άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη παραχώρησε στη «Ροδιακή» ο διευθύνων σύμβουλος του ΠΡΟΤΟΥΡ Αναστάσιος Κωνσταντάρος, στην οποία μιλά για τη φετινή σεζόν, τις προκλήσεις που αντιμετώπισε η Ρόδος, αλλά και για την ανάγκη μιας ενιαίας τουριστικής ταυτότητας, για τις εμπειρίες που μπορούν να κάνουν τη Ρόδο να ξεχωρίσει διεθνώς, καθώς και για τις προϋποθέσεις που απαιτούνται ώστε το νησί να λειτουργήσει ουσιαστικά και τον χειμώνα.

Ο Αναστάσιος Κωνσταντάρος δεν μιλάει μόνο ως επικεφαλής του ΠΡΟΤΟΥΡ, αλλά και ως ένας άνθρωπος που μετρά πολυετή εμπειρία στην ανάπτυξη και προώθηση του θαλάσσιου τουρισμού. Γεννημένος στη Ρόδο, μπήκε τον Ιούλιο του 2024 στο τιμόνι του Οργανισμού Προώθησης Ροδιακού Τουρισμού, αναλαμβάνοντας να επαναπροσδιορίσει το τουριστικό brand του νησιού, να ενισχύσει τη διεθνή του συνδεσιμότητα και να ανοίξει δρόμους σε νέες αγορές, όπως η Αραβική, η Κινέζικη και η Ινδική.

Ο κ. Κωνσταντάρος εξηγεί πως εδώ και τριάντα χρόνια ο ΠΡΟΤΟΥΡ «είναι το δείγμα της συνεργασίας και αποδεικνύει στην πράξη πως αν συμπράξουν ιδιωτικός με δημόσιο φορέα μπορεί να καταφέρει θαύματα», προσθέτοντας πως «η Ρόδος αυτή τη στιγμή έχει το μεγάλο προνόμιο του να έχει εξαιρετικούς επαγγελματίες με πολλές γνώσεις στο κομμάτι του τουρισμού» για αυτό και «θα έπρεπε να εξάγουμε αυτή τη γνώση και να μην κάνουμε την αυτονόητη συζήτηση. Δηλαδή θα έπρεπε να εξάγουμε όλη αυτή τη γνώση σε προορισμούς που θέλουν να αναπτυχθούν και βρίσκονται στο πρώιμο στάδιο τους».

Σε ό,τι αφορά τα σχόλια που γίνονται για την ποιότητα των επισκεπτών στο νησί μας, ο κ. Κωνσταντάρος απαντάει με επιχειρήματα: «Όταν η Ρόδος για να γεμίσει ουσιαστικά ως προορισμός θέλει μίνιμουμ 2,5 εκατομμύρια επισκέπτες πλέον με βάση τις κλίνες που διαθέτει σε ξενοδοχεία και καταλύματα, βραχυχρόνια μίσθωση, αντιλαμβανόμαστε ότι δεν μπορούμε να έχουμε ένα φίλτρο στο πορτοφόλι του κάθε επισκέπτη ο οποίος έρχεται, ή να τον εξαναγκάζουμε να εξοδέψει συγκεκριμένο ποσό στον προορισμό».

Με ειλικρίνεια και ρεαλισμό, αναλύει τις προκλήσεις, τις ευκαιρίες, αλλά και τις ευθύνες που έχει η τοπική κοινωνία: «Η Ρόδος δεν είναι πια φθηνός προορισμός. Πρέπει να σεβόμαστε κάθε ευρώ που ξοδεύει ο επισκέπτης και να του προσφέρουμε κάτι μοναδικό».

Ακολουθεί η συνέντευξη:

Πώς θα αποτιμούσατε συνολικά τη φετινή τουριστική σεζόν για τη Ρόδο και ποια θεωρείτε τα σημαντικότερα θετικά σημεία της;

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ήταν μια δύσκολη τουριστική σεζόν που έκλεισε πολύ θετικά. Και ήταν πολύ δύσκολη, γιατί είχαμε εχθροπραξίες ακόμα στη γειτονιά μας. Είχαμε μια Ισραηλινή αγορά η οποία πάγωσε για 20 ημέρες, εξαιτίας των καταστάσεων που όλοι γνωρίζουμε.

Την οποία καταφέραμε να την κρατήσουμε ενεργή και να την πολλαπλασιάσουμε μόλις επανήλθε. Δηλαδή από εκεί που θεωρούσαμε ότι έχουμε χάσει τη χρονιά από τους Ισραηλινούς τουρίστες, ξαφνικά καταφέραμε, όχι μόνοι μας, κατάφερε γενικά η Ρόδος ως οργανισμός, οι επαγγελματίες, να συντηρήσουν αυτές τις κρατήσεις και να τις μεταφέρουν για μεταγενέστερο χρόνο. Και καταφέραμε επίσης να κερδίσουμε στο κομμάτι της ασφάλειας και το ότι είναι καλοδεχούμενοι.

Αισθάνθηκαν καλοδεχούμενοι και είδαμε μία αύξηση των αφίξεων τους κατά 10% περίπου. Κάλυψαν αυτή την περίοδο δηλαδή και με το παραπάνω, εν τέλει. Αυτά είναι κομμάτια τα οποία δείχνουν ανθεκτικότητα του προορισμού. Αυτό είναι το πρώτο κέρδος το οποίο έχουμε.

Είμαστε ένας προορισμός ανθεκτικός ο οποίος καταφέρνει μέσα από τις κρίσεις οι οποίες εμφανίζονται, που είναι εξωγενείς, να διατηρεί μία σωστή λειτουργία, εικόνα και να μην επηρεάζεται από αυτή. Αυτό είναι το πιο σημαντικό για μένα δείγμα γραφής της περασμένης σεζόν.

Ποια είναι τα βασικά συμπεράσματα από τις φετινές αφίξεις και πώς αποτυπώνεται η αύξηση στα οικονομικά αποτελέσματα;

Τα νούμερα είναι πολύ καλά. Οι αφίξεις μας ξεπέρασαν κάθε προσδοκία. Έχουμε μία αύξηση της τάξης του 2% περίπου, χωρίς σε αυτό να συνυπολογίζουμε τις αφίξεις μέσω Αθηνών, χωρίς να υπολογίζουμε τις αφίξεις από την Τουρκία, χωρίς να υπολογίζουμε τις αφίξεις της κρουαζιέρας, η οποία κλείνει με ένα 25% αύξηση. Συνολικά αυτό που θέλουμε είναι να αποτυπώνεται το συγκεκριμένο νούμερο και στην αγορά. Και θέλουμε να αποτυπώνεται και στην εν γένει εικόνα που έχουν οι επαγγελματίες του κλάδου στο νησί, ως προς τις εισπράξεις τους, ως προς τις λειτουργίες τους.

Το πετύχαμε τη φετινή καλή σεζόν;

Αυτή τη στιγμή τα οικονομικά δεδομένα, με βάση την Τράπεζα της Ελλάδας, δείχνουν ότι έχουμε αυξήσει την κατακεφαλή δαπάνη, σαν χώρα.

Περιμένουμε τα εξειδικευμένα στατιστικά στοιχεία για να δούμε για την περιοχή μας. Φαίνεται ότι το Νότιο Αιγαίο πρωτοπορεί σε αυτό το κομμάτι, ότι βρισκόμαστε πολύ ψηλά σε σχέση με άλλες περιοχές στην κατακεφαλή δαπάνη. Αυτό που έχουμε εντοπίσει είναι ότι υπάρχει μία λιγόστευση των διανυκτερεύσεων σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, οπότε έχουμε περισσότερους οι οποίοι έρχονται λιγότερες διανυκτερεύσεις συγκριτικά σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια.

Αλλά και αυτό έχει μία αιτιολογία αν σκεφτούμε ότι και η Γερμανία και η Γαλλία και μεγάλες οικονομίες αυτή τη στιγμή και το Ενωμένο Βασίλειο κλονίζονται από οικονομική κρίση. Η θέση στην οποία βρισκόμασταν εμείς πριν μερικά χρόνια, ξαφνικά βλέπουμε να βρίσκονται μεγάλες οικονομίες, οι οποίες είναι και οι κύριες αγορές εισερχόμενου τουρισμού για το νησί. Δεν θα σταματήσει ο Βρετανός τουρίστας να έρχεται. Αυτό που θα κάνει είναι αντί να έρθει 7 μέρες θα έρθει 5 μέρες. Αντί να έρθει 14 μέρες το ερχόταν θα έρθει 10 μέρες.

Το περιβαλλοντικό τέλος φαίνεται πως έχει επιπτώσεις. Πόσο «πονάει» τελικά την τοπική αγορά;
Εντοπίζουμε ότι ανασταλτικά σχετικά λειτουργεί και το κομμάτι του περιβαλλοντολογικού φόρου το οποίο καλείται να επωμιστεί ο ίδιος ο επισκέπτης. Δηλαδή έρχεται, φτάνει στο ξενοδοχείο του και με το καλημέρα σας, με την άφιξη του καλείται να πληρώσει για τις ημέρες που θα βρίσκεται στο ξενοδοχείο ένα διόλου ευκαταφρόνητο ποσό, το οποίο λείπει ουσιαστικά από την τοπική αγορά. Γιατί όσοι πάνε διακοπές, και εμείς οι ίδιοι το κάνουμε πολλές φορές, έχουμε ένα συγκεκριμένο «μπάτζετ» για να ξοδέψουμε. Αυτό συγκεκριμένο «μπάτζετ» που έχουμε, όταν μειώνεται κατά 10% εξαιτίας του περιβαλλοντικού τέλους, το οποίο είναι αρκετά υψηλός σε σχέση και με άλλες χώρες, αντιλαμβανόμαστε ότι λείπει από τις τοπικές αγορές. Και επειδή δεν επιστρέφεται και στον προορισμό εν τέλει, υπάρχει αυτό το αίσθημα της αδικίας.

Γίνεται μεγάλη κουβέντα για τον τουρισμό και πέρα από το καλοκαίρι. Πόσο ρεαλιστικό είναι να ανοίξει πραγματικά η Ρόδος τον χειμώνα;

Εμείς αυτή τη στιγμή βρισκόμαστε σε πολύ πλεονεκτική θέση σε σχέση με άλλους προορισμούς. Αυτή τη στιγμή, άλλοι προορισμοί χτίζονται ακόμα, ειδικά στη χώρα.

Η Ρόδος έχει φτάσει στην ευχάριστη θέση να έχει μία σεζόν αρκετά καλή για 6,5 με 7 μήνες. Έχουμε πολύ καλά μηνύματα για την ανάπτυξη και εκτός αυτής της περιόδου. Εκεί ακριβώς προσπαθούμε να προσελκύσουμε περισσότερους επισκέπτες. Απ' την άλλη, προσπαθούμε να τους προσεγγίσουμε σε συγκεκριμένες περιόδους και από αγορές οι οποίες όντως έχουν ενδιαφέρον να έρθουν και τον Νοέμβρη στη Ρόδο, να έρθουν και τον Μάρτη στη Ρόδο, να έρθουν και τον Φλεβάρη στη Ρόδο.

Το βλέπουμε ήδη με τα κρουαζιερόπλοια. Βλέπουμε δηλαδή ότι το Δεκέμβρη έχουμε αφίξεις μέχρι και τα Χριστούγεννα, παραμονή Χριστουγέννων, αλλά και 2 Ιανουαρίου έχουμε αφίξεις κρουαζιερόπλοιων. Αυτές είναι τονωτικές ενέσεις για την τοπική αγορά και την τοπική οικονομία. Αντιλαμβάνεστε πώς θα ήταν να είχαμε και 10 πτήσεις; Οπότε εκεί εστιάζουμε εμείς, κάνοντας ενέργειες για να προσεγγίσουμε αγορές οι οποίες δεν έρχονται αποκλειστικά και μόνο για τον ήλιο, τη θάλασσα και τη διασκέδαση.

Ποιες νέες αγορές στοχεύετε και τι είδους ενδιαφέρον δείχνουν για τη Ρόδο;
Αυτή τη στιγμή γίνονται συζητήσεις και με την αραβική αγορά, η οποία έχει έντονο πολιτιστικό ενδιαφέρον για τη χώρα μας. Με την ινδική και την κινέζικη αγορά, για τους οποίους δεν είναι το εξέχον ζήτημα τι παραλίες έχει η Ρόδος ή η θερμοκρασία της Ρόδου, αλλά ενδιαφέρονται πάρα πολύ για τον πολιτισμό και για την κουλτούρα ενός προορισμού, ακόμα και έξω από την high season, όπως τη θεωρούμε.

Η Ρόδος στον επισκέπτη μπορεί να προσφέρει όλα αυτά που απαιτούνται, σε περιόδους off season;

Αυτή τη στιγμή, έτσι όπως είναι η κατάσταση, είναι ένα από τα μεγάλα challenges τα οποία πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Δηλαδή, πραγματικά πρέπει αρχικά να πείσουμε τους επαγγελματίες να παραμείνουν ανοιχτοί και, αν δεν γίνει αυτό στο σύνολο του νησιού, πρέπει να γίνει τουλάχιστον σε ένα σημείο το οποίο θα επιλέξουμε από κοινού με τους φορείς. Θα είναι το βόρειο τρίγωνο, θα είναι η Νότια Ρόδος;

Εγώ θεωρώ πολύ πιο υλοποιήσιμο το να ξεκινήσουμε από την πόλη της Ρόδου και το βόρειο τρίγωνο, ουσιαστικά από την Καλλιθέα μέχρι την Ιαλυσό και το κέντρο της Ρόδου, ούτως ώστε να μπορέσουμε να κάνουμε ένα “test drive” στο πώς θα λειτουργήσει και πώς θα ανταποκριθούν και οι επαγγελματίες. Γιατί καταλαβαίνετε ότι μια τέτοια προσπάθεια έχει σοβαρούς κινδύνους, το να λειτουργήσει και σαν “boomerang”.

Γιατί ανοίγοντας τον προορισμό τους χειμερινούς μήνες, καταφέρνοντας να φέρουμε έστω κάποιους επισκέπτες οι οποίοι θα έρθουν εδώ και: Θα βρίσκουν κλειστά μουσεία γιατί το χειμερινό ωράριο των μουσείων και οι φύλακες τους είναι και εκείνοι προσαρμοσμένοι στα δεδομένα της σεζόν. Γιατί τα εστιατόρια, τα περισσότερα είναι κλειστά. Γιατί τα μπαράκια, τα περισσότερα είναι κλειστά. Αντιλαμβάνεστε ότι ο επισκέπτης αυτός θα γυρίσει πίσω και δεν θα αισθάνεται ότι πέρασε καλά γιατί τα βρήκε όλα κλειστά.

Ουσιαστικά δηλαδή λειτουργεί εντελώς αντίθετα με αυτό που θέλουμε να καταφέρουμε. Οπότε εκεί θέλει μια σύμπνοια και να καταλήξουμε, να προσελκύσουμε τους επισκέπτες που θέλουμε, με σχέδιο. Γιατί καλό είναι να κάνουμε αποσπασματικά διάφορες προσπάθειες, αλλά δεν αρκεί.

Υπάρχει αυτό το πνεύμα συνεργασίας έτσι ώστε να καταφέρουμε να λειτουργήσουμε καλύτερα, αλλά και να επεκταθούμε σε αυτό το κομμάτι του τουρισμού;

Εγώ θα σας μιλήσω ως προς το κομμάτι του ΠΡΟΤΟΥΡ. Ο ΠΡΟΤΟΥΡ, τριάντα χρόνια τώρα, είναι ακριβώς αυτό. Είναι το δείγμα της συνεργασίας και αποδεικνύει στην πράξη πως αν συμπράξουν ιδιωτικός και δημόσιος φορέας, μπορεί να καταφέρει θαύματα.

Έχει καταφέρει σε αυτή την πορεία ο ΠΡΟΤΟΥΡ να ανοίξει αγορές, να μπορέσει να διευρύνει άλλες, να αποτελέσει τον συνδετικό κρίκο ουσιαστικά μεταξύ όλων αυτών των φορέων, ούτως ώστε να μπορεί να διεκδικεί ευκαιρίες και να παρουσιάζεται η Ρόδος ως μια ενιαία, επαγγελματική και ανταγωνιστική, στις αγορές.

Για να το καταφέρουμε αυτό, πρέπει να έχουμε ομοψυχία. Δεν γίνεται αλλιώς. Δηλαδή, η Ρόδος αυτή τη στιγμή έχει το μεγάλο προνόμιο να διαθέτει εξαιρετικούς επαγγελματίες με πολλές γνώσεις στο κομμάτι του τουρισμού. Κατά τη γνώμη μου, θα έπρεπε να εξάγουμε αυτή τη γνώση και να μην κάνουμε την αυτονόητη συζήτηση. Δηλαδή, θα έπρεπε να εξάγουμε όλη αυτή τη γνώση σε προορισμούς που θέλουν να αναπτυχθούν και βρίσκονται στο πρώιμο στάδιο τους. Δυστυχώς, όμως, η Ρόδος αντιμετωπίζει ακόμα το ίδιο challenge.

Πιστεύετε ότι η Ρόδος έχει ξεκάθαρη τουριστική ταυτότητα; Αν όχι, ποια θα πρέπει να είναι και πώς μπορεί να διαμορφωθεί;

Για μένα, το σημαντικότερο αυτή τη στιγμή είναι να ταυτοποιήσουμε τι προορισμός είμαστε, τι προορισμός θέλουμε να γίνουμε και πώς αυτός ο προορισμός θα δημιουργεί ηρεμία, ασφάλεια και θα νιώθει ο πολίτης πρώτα απ' όλα της Ρόδου, ότι βρίσκεται στο παράδεισο, όπως λέγαμε πάντα. Η Ρόδος αποτελούσε για όλους μας το παράδεισο σε σχέση με άλλες περιοχές της Ελλάδας.

Δεν είναι τυχαίο που βλέπουμε δείκτες, όπως για παράδειγμα, να αυξάνεται ο πληθυσμός στα Δωδεκάνησα κ.ά. Αυτές οι ευκαιρίες προσφέρονται μέσα από τον τουρισμό. Το ξεχνάμε δυστυχώς τα τελευταία χρόνια. Υπάρχει μεγάλη γκρίνια σχετικά με τον τουρισμό, τι τουρίστες είναι αυτοί, τι ποιότητα τουριστών φέρνουμε.

Αυτό που δεν έχουμε αντιληφθεί είναι ότι η Ρόδος πλέον δεν είναι ένας φθηνός προορισμός. Είναι ένας από τους σχετικά ακριβούς προορισμούς της Μεσογείου, ο οποίος προσφέρει εξαιρετικές εμπειρίες και, κατ' εμέ, θα έπρεπε να σεβόμαστε το κάθε ευρώ, το οποίο κάθε ξένος επισκέπτης ξοδεύει.

Η Ρόδος, στην αγορά του τουρισμού, είναι μια κουκίδα ανάμεσα σε χιλιάδες άλλους προορισμούς, ασχέτως αν έχει καταφέρει να δημιουργήσει ένα δικό της brand name και να προσελκύει συγκεκριμένες αγορές σωρηδόν. Παρόλα αυτά, δεν πρέπει να το θεωρούμε δεδομένο. Δεν πρέπει να θεωρούμε δεδομένο ότι ο κάθε επισκέπτης που έρχεται πρέπει να ξοδεύει εδώ πέρα τη μισή του περιουσία.

Δεν θα γίνει αυτό ποτέ, όπως δεν το κάνουμε και εμείς πηγαίνοντας στην Ιταλία για διακοπές το χειμώνα ή πηγαίνοντας στη Γαλλία για να δούμε τη Disneyland. Πρέπει να αναλογιστούμε να βρεθούμε πολλές φορές στη θέση των ανθρώπων αυτών. Όταν η Ρόδος, για να γεμίσει ουσιαστικά ως προορισμός, θέλει μίνιμουμ 2,5 εκατομμύρια επισκέπτες πλέον, με βάση τις κλίνες που διαθέτει σε ξενοδοχεία και καταλύματα, βραχυχρόνια μίσθωση, αντιλαμβανόμαστε ότι δεν μπορούμε να έχουμε ένα φίλτρο στο πορτοφόλι του κάθε επισκέπτη που έρχεται, ή να τον εξαναγκάζουμε να εξοδεύει συγκεκριμένο ποσό στον προορισμό.
Αυτό πρέπει να το καταφέρουμε και να το κερδίσουμε.

Τι πρέπει να προσφέρει η Ρόδος για να ξεχωρίζει ως προορισμός και να αυξάνει την αξία της εμπειρίας του επισκέπτη;
Τι διαφορετικό προσφέρουμε στον επισκέπτη εμείς για να εξοδέψει τα ωραία του λεφτά! Πολλές φορές πρέπει οι επαγγελματίες να αρχίσουν να σκέφτονται λίγο πιο ευρηματικά, γιατί το ξέρουμε όλοι, έχει εκλείψει σχεδόν η χειροτεχνία, έχουν εκλείψει παραδοσιακές τέχνες τις οποίες βλέπαμε και αποτελούσαν πόλο έλξης για πολλούς, γιατί ήξεραν ότι θα πάρουν ένα αντικείμενο από ένα μέρος το οποίο δεν θα το βρουν πουθενά αλλού.

Αυτή τη στιγμή, το 90% των καταστημάτων μας εισάγουν από την Κίνα. Δεν προσφέρουμε κάτι διαφορετικό ουσιαστικά. Η εμπειρία του επισκέπτη, αυτό που θα δει έξω και θα ζήσει έξω, πρέπει να είναι μοναδική. Δηλαδή, πρέπει να του προσφέρουμε εμπειρίες τις οποίες θα τις πάρει μαζί του, είτε αυτή λέγεται οινογνωσία, το να πας και να δοκιμάσεις κάποια κρασιά που έχουμε αρκετά στη Ρόδο. Οπότε, ο οινικός τουρισμός είναι ένα μεγάλο κομμάτι. Είτε αυτό λέγεται πολιτισμός, είτε λέγεται θρησκευτικός τουρισμός, είτε λέγεται υπαίθρου. Βλέπουμε συγκεκριμένες εμπειρίες να προσελκύουν πάρα πολλούς, και αναρωτιόμαστε πολλές φορές:

«Μα γιατί αυτός και όχι εγώ;» Γιατί εκείνος σου προσφέρει μία μοναδική εμπειρία σε σχέση με κάποιον άλλον. Οπότε εκεί πρέπει να εστιάσουμε. Ο σύγχρονος πελάτης πλέον δεν είναι ο πελάτης ο οποίος θα έρθει απλά και μόνο για να πάει σε μία ωραία παραλία ή για να ζήσει ως βασιλιάς σε ένα από τα πολύ καλά καταστήματα εστίασης τα οποία μπορεί να βρίσκονται δίπλα από το κύμα.

Αυτό που τον ενδιαφέρει κατά κύριο λόγο είναι να γυρίσει πίσω και να πει: «Ω, έζησα αυτό στη Ρόδο», αποτελώντας και τη συνέχεια και τον διαφημιστή ουσιαστικά του προορισμού για το επόμενο επίπεδο. Γυρνώντας πίσω και λέγοντας απλά: «Πήγα σε μία παραλία, έκανα τα ίδια πράγματα που θα έκανα σε οποιοδήποτε άλλο προορισμό», αντιλαμβανόμαστε όλοι ότι εκεί χάνεται η μοναδικότητα. Και εκεί πρέπει να εστιάσουμε. Είναι αυτό που σας λέω, πρέπει να αποκτήσουμε επιτέλους, ακόμα και στη τουριστική μας καμπάνια, μία ενιαία ταυτότητα.

Να αποφασίσουμε όλοι οι φορείς από κοινού, είτε ιδιωτικές επιχειρήσεις, είτε φορείς που εκπροσωπούν συγκεκριμένους κλάδους, ο δήμος, η περιφέρεια, στο σύνολό μας, όσοι παρουσιάζουμε τη Ρόδο ως τουριστικό προορισμό, πρέπει να αποφασίσουμε να έχουμε ένα κοινό αφήγημα. Να ξέρουμε πρώτα απ' όλα τι είναι ο προορισμός μας, τι προσφέρει ουσιαστικά ο προορισμός μας, τι διαχωρίζει τον προορισμό μας από άλλους προορισμούς.

Αυτό είναι το κύριο επιχείρημα για να προσελκύσουμε περισσότερους και «καλύτερους» πελάτες, όπως θέλουμε. Πρέπει να το κάνουμε τόσο απλό στον επισκέπτη να καταλάβει τι είναι αυτό που μας διαχωρίζει από όλους τους άλλους και γιατί πρέπει να επιλέξει εμάς έναντι αλλού. Που δεν είναι μόνο το ξενοδοχείο, δεν είναι μόνο η προσφερόμενη υπηρεσία. Είναι η ουσία.

Άρα ουσιαστικά πρέπει εμείς να το αποφασίσουμε για να το κάνουμε, γιατί μπορούμε, έχουμε αποδείξεις για το ότι μπορούμε.

Πρέπει να το κάνουμε και έχουμε πολύ καλά παραδείγματα γιατί έχει γίνει αυτό στο εξωτερικό, όπου μία κοινή εικόνα και μία κοινή ταυτότητα έχει οδηγήσει προορισμούς στο να χαρακτηριστούν ως συγκεκριμένου είδους προορισμοί, προσελκύοντας εκατομμύρια τουρίστες. Το πιο ενδεικτικό παράδειγμα, επειδή το παρακολουθώ πολλά χρόνια, είναι αυτό της Κόστα Ρίκα, η οποία με τη λέξη “Pura Vida” (που σημαίνει καθαρή ζωή) έχει δημιουργήσει όλη της τη στρατηγική πάνω σε αυτό. Ευεξία, καλή ζωή, καθαρός αέρας, πράσινο, νερά.

Οπότε κάποιος ο οποίος αυτομάτως βρίσκεται σε αυτή την κατεύθυνση, στο να καθαρίσει το είναι του, στο οτιδήποτε, το πρώτο πράγμα που του έρχεται στο μυαλό όταν θέλει να κάνει διακοπές, είναι η καθαρή ζωή της Κόστα Ρίκα. Οπότε θα πάει εκεί και θα κάνει τις διακοπές του εκεί. Αυτή την ενιαία ταυτότητα διατηρούν από το 2001 που θυμάμαι εγώ τον εαυτό μου να ασχολούμαι με το κομμάτι του τουρισμού περίπου, μέχρι και σήμερα. Έχουν μία σταθερή, πάγια πολιτική παρουσιάζοντας τον προορισμό ως προορισμό ευεξίας.

Άρα ουσιαστικά, η Ρόδος πρέπει να ξαναβρεί την ταυτότητά της και να τη βρει με τα τωρινά δεδομένα;
Καταλαβαίνετε ότι αυτή τη στιγμή έχουμε μπει σε μια διαδικασία, όπου κάθε επιχειρηματίας έχει το δικό του marketing department. Το κάθε marketing department παρουσιάζει τον προορισμό εντελώς διαφορετικά. Αλλά δεν έχουμε ένα κοινό αφήγημα για το τι είμαστε ως προορισμός. Τι μας διαχωρίζει από τα υπόλοιπα νησιά της Ελλάδας;
Είμαστε σταυροδρόμι πολιτισμών ουσιαστικά. Έχουμε εξαιρετικά μνημεία αρχιτεκτονικής. Έχουμε μια μεσαιωνική πόλη. Έχουμε ίσως τα δύο πιο επισκέψιμα, αυτή τη στιγμή, μουσεία της Ελλάδας: την Ακρόπολη της Λίνδου και το Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου. Έχουμε συγκριτικά πλεονεκτήματα, τα οποία πρέπει να τα βγάλουμε προς τα έξω και να ξεφύγουμε από το πώς πουλάμε τουριστικά τα δωμάτια μας, αλλά αρχικά να πουλήσουμε τον προορισμό μας, ο οποίος, σε συνέχεια, θα πουλήσει τα δωμάτια και σε καλύτερες τιμές ή τις εκδρομές μας, επίσης, σε πολύ ψηλότερες τιμές.

Ποια είναι τα πρώτα μηνύματα από τις τουριστικές εκθέσεις και πώς κινούνται οι προκρατήσεις για το 2026;

Γενικά, προμηνύεται, με βάση τα δεδομένα που έχουμε από τις κατ’ ιδίαν συναντήσεις που πραγματοποιήθηκαν κατά τη διάρκεια της WTM στο Λονδίνο, ότι αυτή τη στιγμή οι προκρατήσεις κινούνται για την εποχή σε ένα καλό επίπεδο. Μπροστά μας βρίσκεται η περίοδος της Black Friday και του Cyber Monday.

Υπάρχουν κάποιες συγκεκριμένες περίοδοι, οι οποίες δείχνουν και ένα δείγμα γραφής για το πώς θα κινηθούν οι προκρατήσεις. Αυτό που βλέπουμε είναι, για παράδειγμα, στην Βρετανική αγορά, ενώ δεν προμηνύεται αύξηση στο κομμάτι των αφίξεων, βλέπουμε μια αύξηση των θέσεων στις αεροπορικές συνδέσεις που έχουμε, της τάξης του 2%.

Θα κινηθούμε περίπου στα ίδια νούμερα, θεωρώ, σε σχέση με τη φετινή χρονιά. Και εδώ πρέπει να τονίσουμε ότι δεν πρέπει να θεωρούμε αυτονόητο ότι κάθε χρονιά πρέπει να είναι χρονιά ρεκόρ σε αριθμό αφίξεων. Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο να βρισκόμαστε κοντά στα 3,2 εκατομμύρια αφίξεις, ένας αρκετά μεγάλος αριθμός για το νησί της Ρόδου, αν το αναλογιστούμε, και ουσιαστικά πρέπει να διατηρήσουμε τον αριθμό αυτόν σε αυτά τα επίπεδα, γιατί κάθε 1% πλέον το οποίο αυξάνεται είναι ένας τεράστιος αριθμός, αν τον ανάγουμε στα 3,2 εκατομμύρια.

Οπότε φαίνεται ότι τα μηνύματα είναι ότι θα κινηθούμε στα ίδια δεδομένα. Όπως προείπα, φαίνεται ότι οι διανυκτερεύσεις μειώνονται ή οι αφίξεις αυξάνονται, αλλά ο συνολικός χρόνος παραμονής στο νησί μειώνεται λίγο, και αυτό είναι απόρροια των οικονομικών δεδομένων. Βλέπουμε αυξήσεις στους φόρους στην Αγγλία, οι Βρετανοί είναι πολύ πιο συγκρατημένοι σε σχέση με τις διακοπές τους.

Οπότε πρέπει να επιδείξουμε ηρεμία και να συνεχίσουμε να είμαστε ένας σταθερά φιλόξενος και ασφαλής προορισμός, γιατί κυρίως οι Ευρωπαίοι πλέον αναζητούν την ασφάλεια. Έχουμε καταφέρει να το έχουμε κάνει πράξη τόσα χρόνια, να αισθάνεται εδώ ιδιαίτερα ασφαλής, ακόμα και σε δύσκολες καταστάσεις στις οποίες βίωσε ο τόπος.