Μαρία Καρίκη: Τι είναι αυτό το «κενό» που νιώθεις;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Μαρία Καρίκη

Ψυχολόγος, Msc

Η ψυχική υγεία είναι πλέον ένα θέμα που απασχολεί τόσο όσο η σωματική υγεία. Οι άνθρωποι αυτής της εποχής είναι πιο ευαισθητοποιημένοι και πιο ενημερωμένοι ως προς τα θέματα ψυχολογίας. Δεν υποτιμούν, ούτε προσπερνούν τα ψυχικά και ψυχοσωματικά τους συμπτώματα. Συζητούν πιο ανοιχτά και πιο εύκολα θέματα που παλιότερα δίσταζαν να μοιραστούν. Δεν νιώθουν πια άβολα, ούτε “ντρέπονται” να αναφερθούν σε δύσκολες φάσεις της ζωής τους. Αυτή η αλλαγή της νοοτροπίας απελευθερώνει τους ανθρώπους ως προς προκαταλήψεις που “κουβαλούσαν” από παλαιότερες γενιές και ταυτόχρονα τους κάνει να μη νιώθουν μόνοι σχετικά με ό,τι τους συμβαίνει εσωτερικά.

Πολλές φορές, γίνεται αναφορά στο “κενό” που μπορεί να αισθανθεί κανείς για κάποιο διάστημα της ζωής του. Στην αρχή, μπορεί να τρομάζει και να κάνει τους ανθρώπους να φοβούνται. Δεν μπορούν να καταλάβουν γιατί νιώθουν κατά αυτό τον τρόπο. Ωστόσο, οφείλουμε να θυμίσουμε στον εαυτό μας ότι πρόκειται για ένα “σύμπτωμα”. Προκύπτει από κάτι που έχουμε περάσει ή που έχει συμβεί ή που πρόκειται να συμβεί και μας αγχώνει πολύ. Καθετί που εντοπίζουμε στον ψυχισμό μας έχει από πίσω του μια εξήγηση.

Πριν από την αντιμετώπιση και τη θεραπεία προηγείται η βαθιά κατανόηση αυτού που μας συμβαίνει! Για ποιο λόγο έχουμε φτάσει σε αυτό το σημείο; Με τι το συσχετίζουμε; Τι μπορεί να μας έχει πειράξει, ενοχλήσει ή απογοητεύσει; Τι μπορεί να μας έχει πιέσει ή ζορίσει; Ζούμε μήπως μέσα σε μια κατάσταση που λειτουργεί ψυχοπιεστικά για εμάς; Προέκυψαν μήπως γεγονότα που μας ταλαιπώρησαν ψυχικά; Ο καθένας γνωρίζοντας τι ακριβώς έχει περάσει, μέσα του μπορεί να απαντήσει και να βρει την πηγή της ψυχικής του αποδυνάμωσης.

Το “κενό” αποτελεί μια συναισθηματική ανηδονία. Δε νιώθεις πια το ίδιο για πράγματα που έκανες παλιότερα και σου πρόσφεραν χαρά, ενθουσιασμό ή απόλαυση. Παρατηρείται απουσία επιθυμίας, κινήτρων, ικανοποίησης, ευχαρίστησης. Οι άνθρωποι μπορεί να βιώνουν μια “αδιαφορία” για ό,τι διαδραματίζεται γύρω τους. Αυτό μπορεί να είναι παροδικό ή να πάρει τη μορφή σταθερής προσωπικής τάσης. Χρειάζεται σίγουρα διερεύνηση από ειδικό για να κατανοήσει το άτομο σε ποια ψυχοπαθολογική κατηγορία εντάσσεται. Η αντίληψη του εαυτού, αλλά και η ποιότητα ζωής επηρεάζονται κατά πολύ.

Όταν κάποιος φτάσει στο σημείο να νιώσει αυτό το “κενό”, καλό θα ήταν να μην το αφήσει να εδραιωθεί. Είτε το αναγνωρίζει ο ίδιος, είτε το παρατηρούν οι δικοί του άνθρωποι, χρειάζεται παρέμβαση. Όσο πιο άμεσα, τόσο πιο καλά. Η συνειδητοποίηση αυτού του συναισθήματος απαιτεί κινητοποίηση κι όχι πανικό. Παρ’ όλο που θα προκαλέσει φόβο και άγχος, δεν είναι λύση η αναβλητικότητα ή η απόκρυψη και η απόσυρση. Τολμάμε να μιλήσουμε σε κάποιον που εμπιστευόμαστε και να εκφράσουμε τις ανησυχίες μας. Μιλώντας, ακούμε τον εαυτό μας να κατονομάζει όσο πιο συγκεκριμένα και σαφώς γίνεται αυτό που νιώθει. Αυτή η εξωτερίκευση μας βοηθάει στην πιο γρήγορη αναγνώριση της ψυχικής μας κατάστασης.

Πολλοί άνθρωποι θα νιώσουν σε διάφορες περιόδους της ζωής τους “κενοί”. Μετά από ματαιώσεις, μετά από τραυματικές εμπειρίες, μετά από απώλειες, μετά από αποτυχίες, μετά από σχέσεις που τελείωσαν άσχημα, μετά από σοβαρά θέματα υγείας στους ίδιους ή στους αγαπημένους τους ανθρώπους. Σε αυτές τις περιπτώσεις το “κενό” είναι αναμενόμενο και “δικαιολογημένο”. Χρειάζεται χρόνος να ισορροπήσει κανείς ξανά μέσα του και οφείλουμε να τον δώσουμε αυτό τον χρόνο στον εαυτό μας. Παράλληλα, χρειαζόμαστε στήριξη και κατανόηση από τους γύρω μας σε αυτό που περνάμε. Μια υποστηρικτική στάση, δηλαδή, χωρίς πιέσεις ή παρεξηγήσεις.

Η ευαλωτότητα και η ευθραστότητα του ψυχισμού μας είναι ένα κοινό ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Δοκιμαζόμαστε μπροστά σε προκλήσεις και απρόοπτα. Ωστόσο, χρειάζεται επαγρύπνηση και συνεχή επαφή με τον εσωτερικό μας κόσμο προκειμένου να αναγνωρίσουμε όσο πιο γρήγορα γίνεται οποιαδήποτε ψυχική ή συμπεριφορική αλλαγή. Σαφώς, μέσα σε όλα θα ελεγχθούν και πιθανά οργανικά αίτια που μπορεί να συσχετίζονται.

Ωστόσο, το “κενό” θα πρέπει να λαμβάνεται και ως ένα “μήνυμα”. Μήπως ζούμε μια ζωή που δεν μας εκφράζει πια; Μήπως μένουμε σε καταστάσεις που μας πνίγουν, μας καταπιέζουν ή μας “βουλιάζουν” ψυχικά; Μήπως ζούμε συνεχώς υπό το καθεστώς του φόβου και του στρες και δεν αφήνουμε τον εαυτό μας να αισθανθεί ελεύθερος και “ζωντανός”; Μήπως έχουμε παραμελήσει τον εαυτό μας, τα “θέλω” μας και όλα όσα θα μας ευχαριστούσαν πραγματικά; Πρόκειται για καίρια ερωτήματα που ίσως μας δώσουν τις απαντήσεις που χρειαζόμαστε για να κατανοήσουμε σε βάθος το “κενό” ως σύμπτωμα ή αποτέλεσμα κάποιων παραγόντων...!