Κυριάκος Μιχ. Χονδρός: Ιστορικά γεγονότα από τη Γενοκτονία του Πόντου

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Κυριάκος Μιχ. Χονδρός
chondros.kyr@gmail.com

107 χρόνια κλείνουν σήμερα από τη γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου, μία ημέρα μνήμης η οποία τιμάται κάθε χρόνο στις 19 Μαΐου, με εκδηλώσεις σε όλη την Ελλάδα.

Η συγκεκριμένη μέρα ανακηρύχθηκε επίσημα ως Ημέρα Μνήμης για τη Γενοκτονία του Ποντιακού Ελληνισμού από τη Βουλή των Ελλήνων στις 24 Φεβρουαρίου του 1994.

Ήταν στις 19 Μαΐου του 1919, όταν κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Εκστρατείας, ο Μουσταφά Κεμάλ αποβιβάστηκε στη Σαμψούντα με σκοπό να πραγματοποιήσει τη δεύτερη και σκληρότερη φάση της Ποντιακής Γενοκτονίας, η οποία έγινε στο πλαίσιο του Απελευθερωτικού Αγώνα των Τούρκων κατά των Δυτικών (Αγγλογάλλων, Ιταλών, Ελλήνων), που κατείχαν εδάφη της Μικράς Ασίας και υπό την καθοδήγηση των Γερμανών και σοβιετικών συμβούλων του.

Παραθέτουμε σημαντικά πολεμικά γεγονότα με βάση δημοσιεύματα Ελληνικού και ξένου Τύπου1810 – 1919.

1810. Καταγραφή Διονυσίου Πυρρός, ιερομονάχου, εν Βενετία:

Αν τινά νέος έχη όνομα ρωμαϊκόν ή εβραϊκόν, ή ρωσσικόν ή αραβικόν, πρέπει ευθύς να το αλλάξει και να ονομάζεται με όνομα ελληνικόν τουτέστιν ή Μιλτιάδης ή Θεμιστοκλής ή Αχιλλεύς.

1857. Ημερολόγιον Πόντου:

Η Τουρκία υποχρεώνεται να αναγνωρίσει στους υπηκόους της το δικαίωμα της θρησκευτικής ελευθερίας. Χιλιάδες οικογένειες Ποντίων ξαναγυρίζουν φανερά στο χριστιανισμό και ζητούν να πάρουν ελληνικά – χριστιανικά ονόματα.

14 Μαρτίου 1897: Πλείονες των 100 Ποντίων και Αρμενίων οικτρώς κατεκρεουργήθησαν εις πολλάς δε εκατοντάδες αριθμούνται οι πληγωμένοι και οι ακρωτηριασμένοι. Η λεηλασία διεδέχθη τας σφαγάς. Η Πύλη αντεκατέστησεν και εφυλάκισεν τον διοικητήν της Αστυνομίας.

Ιούλιος 1914, εφημερίδα «Μακεδονία».

Το μαρτύριον του Ελληνισμού. Τι τεκταίνουν οι Τούρκοι του Πόντου.

Τηλεγραφείται εκ Κωνσταντινουπόλεως ότι οι Τούρκοι ενέτειναν τον ανθελληνικόν διωγμόν εις τον Πόντον. Οι Τούρκοι στιχούντες τω γενικώ συνθήματι, οργανούνται εξοπλιζόμενοι.

Το κομιτάτον όπερ εδρεύει εν Τραπεζούντι, ετηλεγράφησεν εις την Πόλιν αφιχθείσαν επιτροπήν Τούρκων να μην προβή εις ουδέν διάβημα προς Αρμοστάς ούτε να επιχειρήση να μεταβεί εις παρισίους προς άμυναν των Τουρκικών δικαίων εν Πόντω Θα επιβλάλωμεν – συμπληρώνει το τηλεγράφημα- δι’ άλλων μέσων την θέλησίν μας». Η έντασις του διωγμού και οι εξοπλισμοί παρέχουν το μέτρον, όπως κρίνει τις ποία είνε τα μέτρα ταύτα.

Σεπτέμβριος 1914, Άρχισεν το πρώτον βήμα της κλιμακούμενης βίας, κατά των χριστιανικών εθνοτήτων με τον εμπορικόν αποκλεισμόν κυρίως των ελληνικών επιχειρήσεων. Επίσης ήρχισεν η κινητοποίησις ισλαμικών μαζών διά την υλοποίησιν προαποφασισμένων σχεδίων.

Οκτώβριος 1914. ΟΙ Τούρκοι, καθοδηγούμενοι από γερμανούς αξιωματικούς, συνεχίζουν επιθέσεις, τρομοκρατία, δολοφονίες, λεηλασίες και εκτοπισμούς.

Το Οικουμενικόν Πατριαρχείον εις ένδειξιν πένθους κήρυξεν την Εκκλησίαν υπό διωγμόν, κλείνοντας τους ιερούς ναούς και τα σχολεία όλης της χώρας.

Οκτώβριος 1914

Αφού εξεράγει ο πρώτος παγκόσμιος πόλεμος και η Τουρκία παραμένοντας στο πλευρό της Γερμανίας, και της Αυστροουγγαρίας, απέλασε τους συμμάχους πρέσβεις, πρόξενους και στρατιωτικούς ακολούθους από την Τουρκία.

26 Δεκεμβρίου 1914. εφημερίδα «Αθήνα». Εις την Μαύρην Θάλασσαν την 20ην Δεκεμβρίου τα καταδρομικά και τορπιλικά ημών ανεκάλυψαν παρά την Σινώπην τουρκικόν καταδρομικόν τύπου «Μετζητιέ», ακολουθούμενον υπό μεταγωγικού. Τα σκάφη αυτά έπλεον προς ανατολάς, αντιληφθέντα ότι καταδιώκοντο εστράφηκαν προς δυσμάς προσπαθούντα όπως διαφύγωσιν.

1915, εφημερίδα «Η Αλήθεια».

Η Οθωμανική Αυτοκρατορία εβρίσκεται σε εμπόλεμον κατάστασιν. Με διαφόρους και πολλούς τρόπους καταπιέζει το ελληνικό στοιχείο στην Μικράν Ασία και εις τον Πόντον. Εκτοπισμοί. Κλείσιμο Σχολείων. Εξοντωτικά μέσα.

11 Νοεμβρίου 1918, εφημερίδα «Η Πρωϊνή».

Οι Κεντρικές Αυτοκρατορίες και η Αντάτ, συμφώνησαν ανακοπή με την οποία τερματίζεται ο πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος.

Μάρτιος 1919. η Γαλική Αρμοστεία στην Κωνσταντινούπολη ανακοίνωσε με επιστολή της προς τον Τύπο ότι τη εγκρίσει του Γάλλου αρχιστρατήγου οι εν Κωνσταντινουπόλει διαμένοντες Έλληνες και Πόντιοι εκ Ρωσσίας, ή και οικογένειαι αυτών δύνανται να επιστρέψουν εις τας εστίας των αρκεί να έχουν επαρκή μέσα συντηρήσεως.

Μάιος 1919. Η Κεντρική Επιτροπή των Ποντίων έλαβε ασφαλείς πληροφορίες ότι το ζήτημα της τύχης του Πόντου λύεται λίαν προσεχώς δια της δημιουργίας Δημοκρατίας του Πόντου. Η Δημοκρατία αυτή θα αποτελείται από τους Νομούς τραπεζούντος, Σαμψούντος και Κασταμονής με πρωτεύουσα την Τραπεζούντα. Εκ του όλου πληθυσμού του Πόντου ανερχομένου το εκατομύριον διακοσίας χιλιάδας τα 2/3 είναι καθαρώς ελληνικός πληθυσμός, το δε εν τρίτον Αρμένιοι και άλλαι φυλαί.

17 Μαΐου 1919. Μέσω του Τουρκικού Τύπου καλούνται σε συνέλευση οι ενταύθα έμποροι, πρόκριτοι, φοιτητές του Νομού Τραπεζούντος και των διοικήσεων, Σαμψούντος, Σινώπης, Αμασείας, Τοκάτης, Καρά Χισάρ και Μπαϊμπούρ για να συσκεφτούν για τη στάση τους και την περιφρούριση της Τραπεζούντας, απέναντι στην Οθωμανική κυριαρχία. Στη σύσκεψη κλήθηκαν πανεπιστημιακοί δάσκαλοι και δασκάλισσες.

29 Ιουνίου 1919. Με νομοθετικό διάταγμα υποσχέθηκε η Ελληνική Κυβέρνηση να αναλάβει τη μέριμνα της παλινόστησης, εγκατάστασης και αποκατάστασης όλων γενικά των προσφύγων από την Τουρκία και την Βουλγαρία και τον Εύξεινον Πόντον. Προς τον σκοπόν αυτόν διατέθη ανάλογη πίστωση και καταρτίζεται ειδική υπηρεσία για την εφαρμογή των μέτρων αυτών.

Ιούλιος 1919. Ο Ελληνισμός ζητεί δικαιοσύνην. Φόβοι σφαγών εις τον Πόντον. Αγγλικά πολεμικά πλοία διετάχθησαν να πλεύσουν εις τον Εύξεινον Πόντον, όπως εμποδίσουν την οργάνωσιν της τουρκικής θηριωδίας. Οι Ιταλοί εξακολουθούν να συκοφαντούν τον Στρατόν μας.

1919, εφημερίδα «Εμπρός»

Η Ελλάδα με απόφαση της Αντάτ παίρνει εντολή ν’ αποβιβάσει στρατό στη Μικρά Ασία και να καταλάβει τη Σμύρνη. Ο Μουσταφά Κεμάλ αντιδρά. Οργανώνει σώματα ανταρτών και μετά τακτικό στρατό. Δεν αναγνωρίζει τη Συνθήκη των Σεβρών που σύναψαν η Αντάτ με το σουλτανικό κράτος.

Υ.Γ. Ο αρθρογράφος, έχει γράψει ένα θεατρικό δράμα, μια μονόπρακτη τριλογία, για τους Πόντιους, με τίτλο «Η Γενοκτονία ή το πικρό κρασί».