Σ. Αρναούτογλου (Ευρωβουλευτής ΠΑΣΟΚ) στο Τ.Ν: «Πέντε προκλήσεις θα κρίνουν το μέλλον του ελληνικού τουρισμού απέναντι στην κλιματική αλλαγή»

Rodiaki NewsRoom

Ο ελληνικός τουρισμός βρίσκεται μπροστά σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών, την ανάγκη προσαρμογής σε ένα κλίμα που ήδη αλλάζει, με πέντε συγκεκριμένες προκλήσεις να καθορίζουν αν η χώρα θα μετατρέψει την κρίση σε ευκαιρία ή θα δει το μοντέλο της να φθίνει. Ο Σάκης Αρναούτογλου, Ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ, αναλύει στο «Tornos News» γιατί η κλιματική αλλαγή δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό ζήτημα αλλά ζήτημα οικονομικής στρατηγικής, κοινωνικής συνοχής και εθνικού σχεδιασμού, και εξηγεί ποιες υποδομές, πολιτικές και ευρωπαϊκά εργαλεία χρειάζεται η Ελλάδα για να προστατεύσει το πιο σημαντικό παραγωγικό της κεφάλαιο.

Ο κ. Αρναούτογλου ξεκινά την ανάλυσή του υπογραμμίζοντας πόσο εκτεθειμένο είναι το ελληνικό τουριστικό προϊόν στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης. «Η Ελλάδα διαθέτει ένα μοναδικό τουριστικό προϊόν: νησιά, ακτές, πολιτισμό, φυσικό περιβάλλον, ορεινούς προορισμούς, γαστρονομία, θρησκευτικό και αγροτουρισμό, θαλάσσιες δραστηριότητες, ιστορικές πόλεις. Όμως πολλά από αυτά τα συγκριτικά πλεονεκτήματα είναι άμεσα εκτεθειμένα στην κλιματική κρίση. Οι παρατεταμένοι καύσωνες μπορούν να επηρεάσουν την άνεση και την ασφάλεια των επισκεπτών, ιδίως στις πόλεις και στους αρχαιολογικούς χώρους. Η λειψυδρία πιέζει ήδη νησιωτικές και παράκτιες περιοχές με υψηλή εποχική ζήτηση. Οι δασικές πυρκαγιές απειλούν ανθρώπινες ζωές, οικοσυστήματα, υποδομές και την εικόνα προορισμών. Οι πλημμύρες και τα ακραία φαινόμενα δοκιμάζουν δρόμους, λιμάνια, αεροδρόμια, ξενοδοχειακές εγκαταστάσεις και δίκτυα κοινής ωφέλειας», τονίζει προειδοποιώντας ότι όσο πιο γρήγορα αναγνωριστεί το πρόβλημα, τόσο καλύτερα μπορεί να προστατευτεί ο ελληνικός τουρισμός.

Ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία που θέτει ο κ. Αρναούτογλου αφορά ένα διαρθρωτικό κενό που παραμένει αδιόρατο στη δημόσια συζήτηση. «Ένα από τα μεγαλύτερα ελλείμματα στον σχεδιασμό του ελληνικού τουρισμού είναι ότι, για τα περισσότερα ελληνικά νησιά, δεν έχουν εκπονηθεί συστηματικές και επικαιροποιημένες μελέτες φέρουσας τουριστικής ικανότητας», επισημαίνει, εξηγώντας ότι αυτό σημαίνει ότι η χώρα δεν γνωρίζει με επάρκεια πόσους επισκέπτες μπορεί να υποστηρίξει κάθε προορισμός χωρίς να εξαντλούνται οι υδάτινοι πόροι, να υπερφορτώνονται οι υποδομές, να υποβαθμίζεται το περιβάλλον και να πιέζεται υπέρμετρα η καθημερινότητα των κατοίκων. Το κενό αυτό γίνεται ακόμη πιο επικίνδυνο υπό το πρίσμα της κλιματικής αλλαγής, καθώς η λειψυδρία, οι καύσωνες, οι πυρκαγιές και τα ακραία φαινόμενα μειώνουν περαιτέρω τα περιθώρια αντοχής των νησιωτικών περιοχών.

Η ανάγκη αυτή, σύμφωνα με τον κ. Αρναούτογλου, αναγνωρίζεται πλέον και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. «Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή παρουσίασε για πρώτη φορά την Τετάρτη 10 Ιουνίου 2026 ειδικές στρατηγικές για τα νησιά της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις παράκτιες κοινότητες, αναγνωρίζοντας ότι οι περιοχές αυτές αντιμετωπίζουν μόνιμες και σύνθετες πιέσεις: γεωγραφική απομόνωση, υψηλό κόστος μεταφορών και ενέργειας, περιορισμένη πρόσβαση σε υπηρεσίες, δημογραφική συρρίκνωση, υπερεξάρτηση από τον τουρισμό, λειψυδρία και αυξημένη ευαλωτότητα στην κλιματική κρίση», αναφέρει, σημειώνοντας ότι για την Ελλάδα η εξέλιξη αυτή έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, αφού τα νησιά και οι παράκτιες περιοχές βρίσκονται στον πυρήνα του τουριστικού μοντέλου της χώρας, αλλά ταυτόχρονα είναι από τις περιοχές με τη μεγαλύτερη έκθεση στις κλιματικές επιπτώσεις. Η ευρωπαϊκή στρατηγική, εκτιμά, πρέπει να μεταφραστεί σε συγκεκριμένα εργαλεία όπως καλύτερο σχεδιασμό, μελέτες φέρουσας ικανότητας, ανθεκτικές υποδομές, προστασία υδάτινων πόρων, βιώσιμη κινητικότητα, ενίσχυση της πολιτικής προστασίας και ουσιαστική στήριξη των δήμων στην πρώτη γραμμή.

Η πρώτη από τις πέντε μεγάλες προκλήσεις που εντοπίζει ο κ. Αρναούτογλου είναι η προσαρμογή των υποδομών. «Δεν αρκεί να μιλάμε γενικά για βιώσιμο τουρισμό. Χρειαζόμαστε συγκεκριμένα σχέδια ανθεκτικότητας ανά προορισμό: για το νερό, την ενέργεια, τις μεταφορές, την πολιτική προστασία, τα απορρίμματα, την προστασία των ακτών και των οικοσυστημάτων. Ένα νησί που το καλοκαίρι πολλαπλασιάζει τον πληθυσμό του δεν μπορεί να αντιμετωπίζει τη λειψυδρία, τα λύματα ή την ενεργειακή ζήτηση με εργαλεία προηγούμενων δεκαετιών. Χρειάζεται σύγχρονη διαχείριση υδάτων, επαναχρησιμοποίηση όπου είναι ασφαλής και εφικτή, μείωση απωλειών στα δίκτυα, έξυπνες υποδομές και πραγματική στήριξη των δήμων», εξηγεί στο «Tornos News».

Η δεύτερη πρόκληση αφορά την προστασία της υγείας και της ασφάλειας. Οι τουριστικοί προορισμοί, σύμφωνα με τον κ. Αρναούτογλου, πρέπει να διαθέτουν σχέδια για καύσωνες, πυρκαγιές, πλημμύρες και έκτακτες εκκενώσεις, με έγκαιρη προειδοποίηση, ενημέρωση των επισκεπτών σε πολλές γλώσσες, εκπαιδευμένο προσωπικό, συνεργασία δήμων, επιχειρήσεων και πολιτικής προστασίας, καθώς και καλύτερη αξιοποίηση επιστημονικών δεδομένων. Η ασφάλεια του επισκέπτη και του εργαζόμενου στον τουρισμό, τονίζει, πρέπει να γίνει βασικό στοιχείο ποιότητας του ελληνικού τουριστικού προϊόντος.

Η τρίτη πρόκληση είναι η εποχικότητα. Η κλιματική αλλαγή μπορεί να καταστήσει ορισμένες περιόδους του καλοκαιριού πιο δύσκολες, ιδιαίτερα σε ήδη πιεσμένες περιοχές, κάτι που όμως δημιουργεί παράλληλα μια σημαντική ευκαιρία να ενισχυθούν η άνοιξη, το φθινόπωρο και ο χειμώνας, να αναδειχθούν νέες μορφές τουρισμού και να κατανεμηθούν καλύτερα τα οφέλη στον χρόνο και στον χώρο. «Η Ελλάδα δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στο μοντέλο ήλιος και θάλασσα για λίγους μήνες. Πρέπει να επενδύσει στον πολιτιστικό, ορεινό, φυσιολατρικό, αγροδιατροφικό, συνεδριακό, αθλητικό και γαστρονομικό τουρισμό», σημειώνει ο κ. Αρναούτογλου.

Ιδιαίτερη αναφορά κάνει ο κ. Αρναούτογλου και στις επιπτώσεις στον χειμερινό τουρισμό, όπου η μείωση της χιονοκάλυψης, η άνοδος της θερμοκρασίας και η συρρίκνωση της λειτουργικής περιόδου πολλών χιονοδρομικών κέντρων δημιουργούν νέες πιέσεις για τους ορεινούς προορισμούς της χώρας. Αυτό, όπως εξηγεί, δεν σημαίνει εγκατάλειψη των ορεινών περιοχών αλλά διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος μέσα από δραστηριότητες τεσσάρων εποχών, όπως ο φυσιολατρικός, πεζοπορικός, πολιτιστικός, γαστρονομικός και αθλητικός τουρισμός, με τις ορεινές κοινότητες να χρειάζονται ειδική στήριξη ώστε να μη βρεθούν αντιμέτωπες με μια νέα μορφή περιφερειακής ανισότητας. Η ανάγκη αυτή, σημειώνει, αναδείχθηκε και μέσα από τη «Διακήρυξη των Αγράφων», την οποία υπέγραψε ο ίδιος φέτος, ζητώντας ευρωπαϊκή αναγνώριση των μόνιμων μειονεκτημάτων των μικρών ορεινών δήμων και των μικρών νησιών, ισχυρή Πολιτική Συνοχής, κλιματική προσαρμογή, προστασία των υδάτινων πόρων, ενεργειακή αυτονομία και ειδική στήριξη των τοπικών κοινωνιών.

Η τέταρτη πρόκληση είναι η προστασία των τοπικών κοινωνιών. Ο τουρισμός, υπογραμμίζει ο κ. Αρναούτογλου, πρέπει να παραμένει πηγή ευημερίας για τους κατοίκους και όχι παράγοντας πίεσης που επιβαρύνει την καθημερινότητά τους, καθώς όταν ένας προορισμός αντιμετωπίζει έλλειψη νερού, υπερφόρτωση υποδομών, αύξηση ενοικίων, κυκλοφοριακή συμφόρηση ή υποβάθμιση του φυσικού περιβάλλοντος, το πρόβλημα δεν είναι μόνο περιβαλλοντικό αλλά κοινωνικό και αναπτυξιακό. Η βιωσιμότητα του τουρισμού, εκτιμά, κρίνεται τελικά από το αν οι τοπικές κοινωνίες μπορούν να ζουν αξιοπρεπώς στον τόπο τους.

Η πέμπτη πρόκληση είναι η χρηματοδότηση. Η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή έχει κόστος, όμως η αδράνεια έχει πολύ μεγαλύτερο, εκτιμά ο κ. Αρναούτογλου, σημειώνοντας ότι η Ελλάδα πρέπει να αξιοποιήσει καλύτερα τους ευρωπαϊκούς πόρους για ανθεκτικές υποδομές, πολιτική προστασία, ενεργειακή αναβάθμιση, βιώσιμες μεταφορές και προστασία υδάτων και φυσικών οικοσυστημάτων, με καλύτερο συντονισμό ανάμεσα στο κράτος, τις περιφέρειες, τους δήμους, τους επαγγελματίες του τουρισμού και την επιστημονική κοινότητα.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο κ. Αρναούτογλου επισημαίνει ότι η συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την κλιματική προσαρμογή, την ανθεκτικότητα των περιοχών, τη διαχείριση των υδάτων, την πολιτική προστασία και τη δίκαιη πράσινη μετάβαση έχει άμεση σχέση με το μέλλον του ελληνικού τουρισμού, και τονίζει ότι δεν μπορεί να υπάρχει ενιαία ευρωπαϊκή πολιτική για τη Μεσόγειο χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι ιδιαίτερες πιέσεις που δέχονται οι νότιες χώρες.

Για την Ελλάδα, εκτιμά ο κ. Αρναούτογλου, η απάντηση δεν μπορεί να είναι ο φόβος αλλά ο σχεδιασμός. Η κλιματική αλλαγή δημιουργεί σοβαρούς κινδύνους για τον τουρισμό, αλλά ταυτόχρονα υποχρεώνει τη χώρα να περάσει σε ένα πιο ώριμο, ποιοτικό και ανθεκτικό μοντέλο ανάπτυξης, ένα μοντέλο που δεν εξαντλεί τους φυσικούς πόρους, δεν εγκαταλείπει τους κατοίκους, δεν αφήνει τους δήμους μόνους τους και δεν αντιμετωπίζει το περιβάλλον ως διακοσμητικό στοιχείο αλλά ως τη βάση της οικονομίας. Την ίδια στιγμή, ο κ. Αρναούτογλου σημειώνει με ανησυχία ότι γειτονικές χώρες και άλλοι προορισμοί της Μεσογείου αναπτύσσουν πιο γρήγορα τα τουριστικά τους μοντέλα, ενώ κατηγορεί την κυβέρνηση ότι μέχρι σήμερα αντιμετωπίζει την κλιματική προσαρμογή περισσότερο ως επικοινωνιακή λέξη-κλειδί παρά ως εθνική στρατηγική. Ο ελληνικός τουρισμός, καταλήγει, δεν μπορεί να στηρίζεται για πάντα στην ομορφιά του τοπίου, στην αντοχή των τοπικών κοινωνιών και στην τύχη. Χρειάζεται σχέδιο, υποδομές, χρηματοδότηση και ουσιαστική στήριξη των δήμων στην πρώτη γραμμή, γιατί αν η χώρα κινηθεί έγκαιρα μπορεί να μετατρέψει την προσαρμογή σε πλεονέκτημα, ενώ αν συνεχίσει με αποσπασματικές πολιτικές και εξαγγελίες χωρίς αντίκρισμα, το κόστος θα το πληρώσουν οι τοπικές κοινωνίες, οι εργαζόμενοι, οι μικρές επιχειρήσεις και τελικά η ίδια η ελληνική οικονομία.

Πηγή: Tornos News/Χριστίνα Κουσουνή