Ιωάννης Χατζηπαπάς: Μια σημαντική πρόταση για πρωτοποριακό δίκτυο τηλεϊατρικής στα Δωδεκάνησα με τεχνητή νοημοσύνη και drones

Rodiaki NewsRoom

Ο μαιευτήρας-γυναικολόγος Ιωάννης Χατζηπαπάς προτείνει την εφαρμογή του συστήματος «HERMES AI», που θα συνδέει τα μικρά νησιά με εξειδικευμένους γιατρούς μεγάλων νοσοκομείων και θα επιτρέπει την ταχεία μεταφορά κρίσιμου ιατρικού υλικού.

Μια πρόταση που θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά τον τρόπο παροχής ιατρικής φροντίδας στα μικρά και απομακρυσμένα νησιά των Δωδεκανήσων, αξιοποιώντας τις δυνατότητες της σύγχρονης τεχνολογίας, καταθέτει ο μαιευτήρας-γυναικολόγος Ιωάννης Χατζηπαπάς, διευθυντής ΕΣΥ στην Α΄ Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική του Πανεπιστημίου Αθηνών, στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα».

Πρόκειται για τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου δικτύου τηλεϊατρικής, το οποίο θα συνδυάζει την άμεση επικοινωνία των γιατρών που υπηρετούν στα νησιά με εξειδικευμένους συναδέλφους τους, την αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης και τη χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών (drones) για τη μεταφορά φαρμάκων και απαραίτητου ιατρικού υλικού.

Το προτεινόμενο σύστημα, με την ονομασία «HERMES AI», έχει ως βασικό στόχο να περιορίσει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι των απομακρυσμένων περιοχών στην πρόσβασή τους σε εξειδικευμένες υπηρεσίες υγείας, μειώνοντας παράλληλα την ανάγκη μετακίνησης ασθενών προς μεγαλύτερα νοσοκομεία, όπου αυτό είναι ιατρικά εφικτό.

Η αρχική εφαρμογή προτείνεται να γίνει πιλοτικά στα Δωδεκάνησα, με τη διασύνδεση αγροτικών και περιφερειακών ιατρείων, Κέντρων Υγείας και νοσοκομείων με την Α΄ Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική του ΕΚΠΑ, στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα».

Τηλεϊατρική σε 24ωρη βάση

Κεντρικό στοιχείο της πρότασης αποτελεί η δημιουργία οργανωμένου δικτύου τηλεϊατρικής, μέσω του οποίου οι γιατροί που υπηρετούν στα νησιά θα έχουν τη δυνατότητα να επικοινωνούν σε πραγματικό χρόνο με εξειδικευμένους συναδέλφους τους.

Ένας αγροτικός γιατρός, για παράδειγμα, θα μπορεί να αποστέλλει ηλεκτροκαρδιογραφήματα, υπερηχογραφήματα και άλλες εξετάσεις σε νοσοκομείο αναφοράς, λαμβάνοντας άμεσα επιστημονική καθοδήγηση για την αντιμετώπιση ενός περιστατικού.

Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στη στήριξη των νέων γιατρών, οι οποίοι συχνά καλούνται να διαχειριστούν δύσκολα περιστατικά σε περιοχές όπου δεν υπάρχουν όλες οι ιατρικές ειδικότητες.

Το πρώτο στάδιο του προγράμματος θα επικεντρωθεί στη Μαιευτική και Γυναικολογία, με δυνατότητα παρακολούθησης κυήσεων υψηλού κινδύνου, αξιολόγησης υπερηχογραφικών εξετάσεων και παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών σε εξειδικευμένα περιστατικά.

Στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα» προτείνεται να δημιουργηθεί ειδική μονάδα, η οποία θα παρέχει προγραμματισμένες συμβουλευτικές υπηρεσίες και 24ωρη υποστήριξη επειγόντων περιστατικών.

Ο ρόλος της τεχνητής νοημοσύνης και των drones

Η δεύτερη καινοτομία αφορά την ενσωμάτωση της τεχνητής νοημοσύνης στην αξιολόγηση των περιστατικών.

Μέσα από την επεξεργασία κλινικών δεδομένων, το σύστημα θα μπορεί να υποστηρίζει τους γιατρούς στην εκτίμηση της σοβαρότητας ενός περιστατικού και στην ιεράρχηση των αιτημάτων για άμεση ιατρική βοήθεια.

Η τεχνητή νοημοσύνη δεν θα υποκαθιστά την κρίση του γιατρού, αλλά θα λειτουργεί ως υποστηρικτικό εργαλείο, συμβάλλοντας στην ταχύτερη λήψη αποφάσεων.

Ο τρίτος πυλώνας προβλέπει τη χρήση drones μεγάλης εμβέλειας για τη μεταφορά φαρμάκων, αίματος, παραγώγων αίματος, αντιδότων, εμβολίων και εξειδικευμένου ιατρικού εξοπλισμού.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η Ρόδος θα μπορούσε να αποτελέσει βάση ενός οργανωμένου δικτύου εφοδιασμού των Δωδεκανήσων, σε συνεργασία με το Υπουργείο Υγείας και το ΕΚΑΒ.

Η λειτουργία του δικτύου θα προϋπέθετε την κατάλληλη επιχειρησιακή οργάνωση, τεχνική υποδομή και εξασφάλιση των αναγκαίων αδειοδοτήσεων.

Το χαρακτηριστικό παράδειγμα της Ολύμπου Καρπάθου

Στην πρόταση περιλαμβάνεται ένα ενδεικτικό σενάριο που αφορά την Όλυμπο της Καρπάθου, έναν ορεινό οικισμό με σημαντική απόσταση από το νοσοκομείο του νησιού.

Μία έγκυος γυναίκα, στον έβδομο μήνα της κύησης, προσέρχεται στο περιφερειακό ιατρείο με κολπική αιμόρροια.

Ο αγροτικός γιατρός επικοινωνεί μέσω του «HERMES AI» με εξειδικευμένο μαιευτήρα του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα», ο οποίος συμμετέχει εξ αποστάσεως στην εκτίμηση της κατάστασης.

Ταυτόχρονα, η τεχνητή νοημοσύνη αξιολογεί τα διαθέσιμα ιατρικά δεδομένα, ενώ, εφόσον απαιτείται, θα μπορούσε να οργανωθεί η αποστολή ειδικού μαιευτικού εξοπλισμού από το Νοσοκομείο Καρπάθου προς την Όλυμπο με drone, παράλληλα με τη διαδικασία διακομιδής της ασθενούς.

Το παράδειγμα αποτυπώνει τις δυνατότητες του προτεινόμενου δικτύου, χωρίς να αποτελεί περιστατικό πραγματικής εφαρμογής του.

Προοπτική επέκτασης σε όλη την Ελλάδα

Η πρόταση για το πιλοτικό πρόγραμμα έχει διαμορφωθεί από τον Ιωάννη Χατζηπαπά σε συνεργασία με την ακτινολόγο Παναγιώτα Σιέμου, επιμελήτρια Α΄ του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα».

Στο σχετικό κείμενο αναφέρεται η υποστήριξη του διευθυντή της Α΄ Πανεπιστημιακής Μαιευτικής-Γυναικολογικής Κλινικής Γεωργίου Δασκαλάκη, καθηγητή με εξειδίκευση στηνΠεριγεννητική Ιατρική στο ΕΚΠΑ, της διοικήτριας του Νοσοκομείου «Αλεξάνδρα» Ελπινίκης Ταβιανάτου και της αναπληρώτριας υπουργού Υγείας Ειρήνης Αγαπηδάκη.

Ο σχεδιασμός προβλέπει, εφόσον η πιλοτική εφαρμογή αξιολογηθεί θετικά, τη σταδιακή επέκταση του συστήματος σε περισσότερες ιατρικές ειδικότητες και σε ολόκληρη τη χώρα.

Παράλληλα, προτείνονται η αξιοποίηση ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων, η εκπαίδευση επαγγελματιών υγείας στην τηλεϊατρική και η δημιουργία ασφαλούς ψηφιακής πλατφόρμας με προστασία των προσωπικών δεδομένων των ασθενών.

Προς το παρόν, το «HERMES AI» αποτελεί πρόταση προς αξιολόγηση και όχι σύστημα που βρίσκεται ήδη σε λειτουργία. Η υλοποίησή του θα εξαρτηθεί από τις απαραίτητες θεσμικές αποφάσεις, τη χρηματοδότηση και την εξασφάλιση των τεχνικών και επιχειρησιακών προϋποθέσεων.

Ποιος είναι ο Ιωάννης Χατζηπαπάς

Ο Ιωάννης Χατζηπαπάς είναι μαιευτήρας-γυναικολόγος και διευθυντής ΕΣΥ στην Α΄ Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική του ΕΚΠΑ, στο Νοσοκομείο «Αλεξάνδρα». Έχει ασχοληθεί με την τηλεϊατρική, την ενδοσκοπική και ρομποτική χειρουργική και την εφαρμογή της τεχνητής νοημοσύνης στη Γυναικολογία. Ήδη από το 2001 είχε δημοσιεύσειεπιστημονική εργασία για την τηλεκολποσκόπηση στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, ενώ από το 2008 έως το 2015 συμμετείχε ως εκπαιδευτής σε μεταπτυχιακό πρόγραμμα του Πανεπιστημίου Αθηνών για την ελάχιστα επεμβατική, ρομποτική χειρουργική και τηλεχειρουργική.

*Κεντρική φωτογραφία: HERMES AI (Hellenic Emergency &Remote Medical Expert System)