Μεγάλη Τετάρτη

Του Γ. Χρ. Μπάρδου Θεολόγου «Τη Αγία και Μεγάλη Τετάρτη της αλειψάσης τον Κύριον μύρω Πόρνης Γυναικός μνείαν ποιείσθαι η Θεότατοι Πατέρες εθέσπισαν ότι, προ του σωτηρίου Πάθους μικρόν τούτο γέγονε». Ακόμα φέρνει στη μνήμη μας η Εκκλησία το συνέδριον του Μεγάλου Δικαστηρίου για απόφαση καταδίκης του Ιησού καθώς και τα σχέδια του Ιούδα για την προδοσία του Διδασκάλου του. Γνωρίσματα της Μ. Τετάρτης είναι η προετοιμασία των πιστών για επιστορφή στον εορτασμό των Παθών του Κυρίου με τη μετάνοια. Το γεγονός που αποτελεί τον επίλογον της προετοιμασίας, που διάλεξαν οι πατέρες, είναι η μνήμη της αμαρτωλής γυναίκας που άλειψε τον Κύριο με μύρο, για να διδαχθούμε την αξία της μετάνοιας. Μια άγνωστη γυναίκα, που δεν μοιάζει με τους άλλους που ζητούν κάτι το γήινο αλλά κάτι πέραν από τα εγκόσμια, αλλά κάτι πιο πέρα από την ζωή, την σωτηρία της ψυχής της. Πέφτει στα πόδια του Χριστού, με απόφαση να αλλάξει, κλαίει τόσο πολύ που βρέχει με τα δάκρυά της τα πόδια του Χριστού και με τα πλούσια μαλλιά της τα σκουπίζει. Αυτή η ασήμαντη πράξη της γυναίκας μπήκε ανάμεσα στα σπουδαία γεγονότα, για να μας διδάσκει τον τρόπο της μετάνοιας. Την ανάγκη της μετάνοιας μας υπενθυμίζει και υμνολογία της ημέρας ιδίως με το γνωστό στιχηρό δοξαστικό (το τροπάριο της Κασσιανής) «Κύριε, η εν πολλαίς αμαρτίαιας περιπεπούσα γυνή...» που ψάλλεται στον όρθρον της Μ. Τετάρτης κατά το εσπέρας της Μ. Τρίτης. Εντύπωση μας προκαλεί η αντίθεση δύο γεγονότων στα τροπάρια, η μετάνοια της αμαρτωλής και η προδοσία του Ιούδα. «Οτε η αμαρτωλός προσέφερε το μύρον, τότε ο μαθητής συνεφώνει τοις παρανόμοις. Η μεν έχαιρε κενώσα το πολύτιμον ο δε έσπευδε πωλήσαι τον ατίμητον... » Το όνομα της Κασσιανής είναι συνδεδεμένο με τον ιδιόρυθμο αυτοκράτορα Θεόφιλο (829-842), γιο του αυτοκράτορα Μιχαήλ Β’ και της Θέκλας όταν πέθανε η μητέρα του, ο πατέρας του παντρεύτηκε τη μοναχή Ευφροσύνη, την κόρη του Κων/ντίνου του ΣΤ’. Ο γάμος αυτός δεν άρεσε στον Θεόφιλο, και τότε η Ευφροσύνη, η μητριά του, για να τον καλοπιάσει, όταν ήλθε η ώρα του γάμου του κάλεσε στο παλάτι δώδεκα όμορφες και συνετές κόρες, για να διαλέξει ο Θεόφιλος ο διάδοχος, ξεχώρισε την Κασσιανή. Αλλά πριν της δώσει το μήλο, της είπε, για να τη δοκιμάσει. «Πόσον αλήεθαι από τη γυναίκα πηγάζουν τα κακά» εννοώντας την Εύα που έγινε αιτία για το Προπατορικό Αμάρτημα. Χωρίς να χάσει την ψυχραιμία της η Κασσαινή, που ήταν πολύ μορφωμένη, απάντησε: «Αλλά και από τη γυναίκα προήλθαν τα ανώτερα» εννοώντας την Παναγία, που γέννησε τον Χριστόν, τον Σωτήρα. Ο Θεόφιλος πικράθηκε, αλλά φοβήθηκε και για τη μεγάλη εξυπνάδα της Κασσιανής και έδωσε το μήλο στη Θεοδώρα. Υστερα από το γεγονός αυτό, η Κασσιανή μόνασε στο μοναστήρι που ίδρυσε η ίδια στο “Ικάσιον” στο Βυζάντιο, έγινε νύμφη Χριστού. Στη μοναξιά της γράφει ποιήματα - τροπάρια, τα ωραιότερα είναι αυτά τα λεγόμενα Στιχηρά της Μ. Τρίτης. Το πρωί τελείται για τελευταία φορά η λειτουργία της Προηγιασμένης και μετά το μεσημέρι γίνεται όπως πάντα το ευχέλαιο.