Μεγάλη Παρασκευή

Του Γ. Χρ. Μπάρδου Θεολόγου “Τη Αγία και Μεγάλη Παρασκευή τα ʼγια και Σωτήρια και Φρικτά Πάθη του Κυρίου και Θεού και Σωτήρος ημών Ιησού Χριστού επιτελούμεν, τους εμπτυσμούς, τα ραπίσματα, τα κολαφίσματα, τας ύβρεις, τους γέλωτας, την Πορφυράν Χλαίναν, τον Κάλαμον, τον Σπόγγον, το Όξος, τους Ήλους (καρφιά) την Λόγχην και προ πάντων τον Σταυρόν και τον θάνατον, α δι’ ημάς εκών κατεδέξατο, έτι δε και την του ευγνώμονος ληστού, του συσταυρωθέντος αυτώ, σωτήριον εν τω Σταυρώ ομολογίαν” (Συναξαριστής). Ύστερα από τη σύλληψη του Ιησού ακολουθούν η δίκη, οι Μαστιγώσεις, αι ονειδισμοί, οι βλασφημίες, οι κολαφισμοί, οι εμπτυσμοί, οι γέλωτες, αι εμπαιγμοί, η κόκκινη χλαμύδα, ο στέφανος εξ ακανθών, η Σταύρωση πάνω στον Γολγοθά στο μέσον δύο ληστών, Του πριν λίγο υμνουμένου ως Βασιλέα από τον λαό, οι ήλοι (τα καρφιά, η κοροϊδευτική επιγραφή πάνω στον Σταυρόν, ο σπόγγος, το όξος, η λόγχη. το τετέλεσται και η ταφή του Κυρίου. Προσκυνούμεν, τα Πάθη σου Χριστέ, που η αγάπη σου στον άνθρωπον “εταπείνωσε τον εαυτόν του, γενόμενος υπήκοος μέχρι θανάτου και μάλιστα θανάτου Σταυρού, του πλέον φρικτού και ταπεινωτικού. γι’ αυτήν του δε την ταπείνωση και υπακοή τον ύψωσε και τον Δόξασε με το παραπάνω ο Θεός...” (Φιλ. 13, 7-11). Ποιό πράγματι είναι εκείνο το χέρι που δίνει τα πιο δυνατά κτυπήματα στον Χριστόν, είναι χέρι σκανδαλοπιού ιερέα ή λαϊκού χωρίς ευλάβεια; ή τα τρία ραπίσματα που του δίνει ο μαθητής του Πέτρος; λέγοντας τρεις φορές “ουκ οίδα τον άνθρωπον” και όταν συνειδητοποίησε το λάθος του βγήκε έξω και “έκλαυσε πικρά”! Ή ο Ιούδας με τα τριάκοντα αργύρια να μετανοεί και να τερματίζει τη ζωή του! Που είσθε λοιπόν Προφήτες, Απόστολοι, που είσθε Ιερείς, Ποιμένες, πονεμένοι, άρρωστοι να δειτε τον αναμενόμενο Μεσσία, τον Διδάσκαλον, τον Αρχιερέα, τον στοργικό πατέρα, τον Νυμφίον Χριστόν τον Σωτήρα μας; Μόνον ο Πιλάτος αγωνίζεται “είμαι αθώος από το αίμα του Δικαίου τούτου· εις σας θα πέσει η ευθύνη και το κρίμα”. Και η παρουσία της Μητέρας του “Ειστήκει παρά του Σταυρού του Ιησού η Μήτηρ αυτού” χωρίς να κλαίει. Πάσχει ο υιός, συμπάσχει και η Μητέρα. Δοκίμαζε ο υιός τη θλίψη της Μητέρας και η Μητέρα τη θλίψη και το Πάθος του υιού της. Ο Ιωάννης να δέχεται τα λόγια “Ιδού η Μήτηρ σου” και το Τετέλεσται:”Και κλείνας την κεφαλήν παρέδωσε το πνεύμα”. Η ενοχή του ανθρώπου με το προπατορικό αμάρτημα απαιτούσε αναμάρτητο Μεσολαβητή, μεσίτη μεταξύ Θεού και Ανθρώπων, για να ενώσει τα διεστώτα, να γεφυρώσει το χάσμα και να συμφιλιώσει τον ʼνθρωπο με τον Πλάστη του. “Εξηγόρασας ημάς εκ της κατάρας του νόμου τού Τιμίου Σου αίματι, τού Σταυρού προσηλωθείς και την λόγχη κεντηθείς την αθανασία επήγασας ανθρώποις. Σωτήρ ημών δόξα σοι” (Απολυτίκιον όρθρου Μ. Παρασκευή). Το πρωί της Μ. Παρασκευής στους Ναούς αναγιγνώσκονται οι λεγόμενες Μεγάλες ώρες δηλ. ψαλμοί και τροπάρια σχετικές με τα Πάθη του Κυρίου, Ευαγγέλια και Απόστολοι, και το “Σήμερον κρεμάται” μπροστά στον Σταυρόν. Στη συνέχεια ψάλλεται η ακολουθία του εσπερινού και όταν διαβάζεται το ευαγγέλιο γίνεται η αποκαθήλωση του Σώματος από τον Σταυρό όταν ο Ιωσήφ ο εξ Αριμαθαίας λαβών άδειαν από τον Πιλάτον ήλθεν ίνα παραλάβει ο Σώμα του Ιησού “Και λαβών το Σώμα ενετύλιξεν αυτό σινδόνι καθαρά και έθηκεν αυτό εν τω καινώ αυτού μνημείω, ο ελατόμησεν εν τη πέτρα” και κατατίθεται στον ανθοκοσμημένον επιτάφιο. Τη νύκτα της Μ. Παρασκευής, ψάλλεται ο όρθρος του Μ. Σαββάτου με κανόνες, τροπάρια, και οι τρεις στάσεις των εγκωμίων γύρω από τον Επιτάφιο. Ακολουθεί η Περιφορά του Επιταφίου, και μετά τη λιτανεία επανέρχεται η πομπή στο Ναό, αναγιγνώσκεται η αλληγορική προφητεία του Ιεζεκιήλ περί της πεδιάδος των νεκρών οστέων, η οποία εικονίζει την ανάσταση των νεκρών, απόστολους και Ευαγγέλιο.