ΚΑΡΩΤΙΔΙΚΗ ΝΟΣΟΣ: Μία ύπουλη και συχνή αιτία Αγγειακού Εγκεφαλικού Επεισοδίου

Ποιες είναι οι ομάδες υψηλού κινδύνου

Γράφει ο Νικόλαος Τσεκούρας*
Αγγειοχειρουργός, Διδάκτωρ Παν/μίου Αθηνών,
τ. Clinical Fellow Jobst Vascular Institute (Toledo-Ohio),
University of Michigan (Ann Arbor) U.S.A.


Τι είναι οι καρωτίδες;
Οι καρωτίδες είναι οι μεγάλες αρτηρίες που υπάρχουν στο λαιμό. Διακρίνονται σε δεξιές και αριστερές και πορεύονται στο αριστερό και δεξιό πλάι του λαιμού αντιστοίχως. Αποτελούν τα σημαντικότερα αγγεία που στέλνουν αίμα στον εγκέφαλο.

Τι είναι η καρωτιδική νόσος;
Ως καρωτιδική νόσος περιγράφεται η στένωση των καρωτίδων αρτηριών.




Πού οφείλεται η νόσος;
• Αθηρωσκλήρυνση: Πρόκειται για την δημιουργία παθολογικού υλικού από χοληστερόλη, ασβέστιο και ινώδη ιστό, στο εσωτερικό των καρωτίδων. Το υλικό αυτό είναι γνωστό ως “καρωτιδική πλάκα”. Οι πλάκες αυτές, καθώς αναπτύσσονται, στενεύουν τον αυλό του αγγείου και προκαλούν μείωση της αιματικής ροής. Η πλάκα που αναπτύσεται στο εσωτερικό του αγγείου, όταν απλά καταλαμβάνει μέρος του αυλού προκαλεί αυτό που ονομάζουμε στένωση. Όταν όμως κλείνει εντελώς τον αυλό, προκαλεί απόφραξη. Και η στένωση και η απόφραξη είναι βλάβες άλλοτε άλλου μήκους.

• Ινομυϊκή δυσπλασία: πάθηση του αρτηριακού τοιχώματος που οδηγεί σε στένωση του αγγείου. Απαντάται συνηθέστερα σε νεαρές γυναίκες.
• Τραύμα με πρόκληση διαχωρισμού. (βλέπε εικόνα 1 και εικόνα 2)

Πού εντοπίζεται η νόσος;
Η νόσος εντοπίζεται συνηθέστερα στον διχασμό της κοινής καρωτίδας και στα πρώτα εκατοστά της έσω καρωτίδας. Λιγότερο συχνή εντόπιση αποτελεί η έκφυση της κοινής καρωτίδας.




Ποιές είναι οι καταστάσεις που οδηγούν σε καρωτιδική νόσο;
Οι σημαντικότεροι παράγοντες κινδύνου για ανάπτυξη αθηρωματικών πλακών στις καρωτίδες είναι: το κάπνισμα, η υπέρταση, η υψηλή χοληστερίνη, ο σακχαρώδης διαβήτης, το ανδρικό φύλο και το θετικό οικογενειακό ιστορικό.

Ποιοί οι κίνδυνοι σε περίπτωση καρωτιδικής νόσου;
Οι περισσότερες καρωτιδικές στενώσεις δεν προκαλούν κανένα σύμπτωμα.
Παρόλα αυτά, σε σοβαρού βαθμού στενώσεις, υπάρχει κίνδυνος εκδήλωσης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου. Το εγκεφαλικό επεισόδιο, που οφείλεται σε στένωση της καρωτίδας, οφείλεται σε περιοχές του εγκεφάλου που δεν αιματώνονται σωστά.

Αυτό παρατηρείται, είτε γιατί η στένωση εμποδίζει την απρόσκοπτη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο, είτε γιατί η καρωτιδική πλάκα ρήγνυται (σπάει) και, ώς εκ τούτου, κομμάτια της πλάκας, ή/και θρόμβος που δημιουργείται πάνω στο σημείο της ρήξης, παρασύρονται από την ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο και αποφράσουν εγκεφαλικές αρτηρίες.

Η αθηρωσκληρωτικής αιτιολογίας καρωτιδική νόσος είναι υπεύθυνη περίπου για το ένα τρίτο των εγκεφαλικών επεισοδίων στον γενικό πληθυσμό. Το εγκεφαλικό επεισόδιο μπορεί να είναι είτε παροδικό (με διάρκεια των συμπτωμάτων μικρότερη των 24 ωρών) είτε εγκατεστημένο με μόνιμες πια νευρολογικές εκδηλώσεις.


Πώς μπορώ να ανακαλύψω ότι πάσχω από καρωτιδική νόσο;
Κάποιες φορές, ο γιατρός σου μπορεί να ακούσει παθολογικούς ήχους κατά την ακρόαση του λαιμού, στα πλαίσια μιας κλινικής εξέτασης. Οι ήχοι αυτοί (φυσήματα) μπορεί να οφείλονται σε βλάβη των καρωτίδων και οδηγούν σε υπερηχογραφικό έλεγχο για επιβεβαίωση της κλινικής υποψίας.

Απεικονιστικές μέθοδοι:
• Ο υπέρηχος των καρωτίδων (τρίπλεξ).
• Η αξονική ή η μαγνητική αγγειογραφία αποτελούν επιπλέον απεικονιστικές εξετάσεις στις ελάχιστες περιπτώσεις όπου ο υπέρηχος δεν είναι αρκετός.

• Η κλασσική αγγειογραφία, η οποία αποτελεί επεμβατικό τρόπο απεικόνισης με παρακέντηση αρτηρίας του μηρού, εφαρμόζεται όλο και σπανιότερα. Η κυριότερη εφαρμογή της είναι σε περίπτωση ενδαγγειακής αντιμετώπισης της στένωσης.

Υπάρχουν φάρμακα που βοηθούν σε περίπτωση καρωτιδικής νόσου; Εκτός της χειρουργικής αντιμετώπισης τι άλλο μπορώ να κάνω;
Τα αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, όπως η ασπιρίνη και η κλοπιδογρέλη, μειώνουν την πιθανότητα πρόκλησης εγκεφαλικού επεισοδίου. Οι στατίνες, φάρμακα που μειώνουν την χοληστερόλη του αίματος, έχει βρεθεί ότι έχουν ευεργετική επίδραση στην καρωτιδική νόσο, μιας και σταθεροποιούν την πλάκα και μειώνουν την πιθανότητα αυτή να σπάσει και να προκαλέσει εγκεφαλικό επεισόδιο.

Εκτός των φαρμάκων και της χειρουργικής επέμβασης, η διακοπή του καπνίσματος, ο έλεγχος όλων των παραγόντων κινδύνου της αθηρωσκλήρυνσης και ο περιοδικός έλεγχος των καρωτίδων, σύμφωνα με τις υποδείξεις του αγγειοχειρουργού, είναι σημαντικά μέτρα αντιμετώπισης της νόσου.


Πότε θα πρέπει να χειρουργηθώ;
Παρά τα παραπάνω μέτρα (φάρμακα και τρόπος ζωής), μπορεί να έρθει η στιγμή όπου υπάρχει ένδειξη χειρουργικής αντιμετώπισης. Οι βασικές ενδείξεις είναι:

• Συμπτωματική (με ιστορικό εγκεφαλικού) στένωση της καρωτίδας άνω του 50%.
• Ασυμπτωματική (χωρίς ιστορικό εγκεφαλικού) στένωση καρωτίδας άνω του 70%.

Τα ποσοστά στένωσης που αναφέρονται εδώ είναι ενδεικτικά. Μεγάλο ρόλο στην απόφαση για επέμβαση παίζει η γενική κατάσταση της υγείας σου, η ηλικία σου και η εμπειρία του χειρουργού. Κάθε περίπτωση εξατομικεύεται και, ως εκ τούτου, χρειάζεται αναλυτική συζήτηση με τον χειρουργό σου, ιδιαίτερα στην περίπτωση ασυμπτωματικών βλαβών.

Ποιές είναι οι χειρουργικές επιλογές μου;
• Η καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή. Με χειρουργική τομή στο πλάι του λαιμού, παρασκευάζονται τα καρωτιδικά αγγεία, γίνεται διάνοιξη της έσω καρωτίδας και αφαιρείται η καρωτιδική πλάκα που προκαλεί την στένωση και αποτελεί πηγή των εγκεφαλικών επισοδείων. Συνήθως, η επέμβαση αυτή γίνεται υπό γενική αναισθησία. (βλέπε εικόνα 3)

• Καρωτιδική αγγειοπλαστική και stenting. Στην περίπτωση αυτή, υπό τοπική αναισθησία και προσπέλαση από το πόδι ή το χέρι του ασθενούς, προωθούνται κατάλληλα σύρματα και ενδοαυλικές συσκευές προκειμένου να γίνει διάνοιξη της καρωτιδικής βλάβης με μπαλλόνι ή stent. (βλέπε εικόνα 4)

Η πιο σύγχρονη μελέτη που συγκρίνει τις δύο μεθόδους (μελέτη CREST, N Eng J Med, July 2010), δίνει προβάδισμα στην ανοιχτή επέμβαση (καρωτιδική ενδαρτηρεκτομή), λόγω μικρότερου κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο, ιδιαίτερα σε ηλικιωμένους ασθενείς.
Για περισσότερες πληροφορίες επισκευτείτε το www.dr-tsekouras.gr ή επικοινωνήστε στο 210-6215855


* O κ. Τσεκούρας Νικόλαος είναι MD, ECFMG, PhD Αγγειοχειρουργός - Διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών τ.Clinical Fellow Jobst Vascular Institute (Toledo, Ohio) University of Michigan (Ann Arbor) - USA Ο αγγειοχειρουργός Νικόλαος Τσεκούρας είναι Διδάκτωρ Αγγειοχειρουργικής του Πανεπιστημίου των Αθηνών.

Μετά από τη θέση του Επιμελητή Αγγειοχειρουργικής στην Πανεπιστημιακή Κλινική του Αττικού Νοσοκομείου, μετέβει στις ΗΠΑ, όπου εργάστηκε σε έμμισθη θέση ως Συνεργάτης Αγγειοχειρουργικής στο κέντρο Jobst Vascular Institute (Toledo Ohio, University of Toledo Medical Center and University of Michigan, USA).

Στις ΗΠΑ συμμετείχε σε πληθώρα ερευνητικών και κλινικών δραστηριοτήτων πάνω σε θέματα κλασικής και ενδαγγειακής χειρουργικής, τόσο των αρτηριακών, όσο και των φλεβικών παθήσεων (2011-2013).

Από το 2014, επιστρέφοντας στην Ελλάδα, αντιμετωπίζει όλη την γκάμα αρτηριακών και φλεβικών παθήσεων με τις πιο σύγχρονες μεθόδους που εφαρμόζονται στα μεγάλα κέντρα των ΗΠΑ.

www.dr-tsekouras.gr
τηλέφωνο επικοινωνίας 210-6215855, 6977741191