«Νεκρά» θάλασσα

Rodiaki NewsRoom

Της Ευσταθίας Κοραή

«Νεκρά» θάλασσα. Όχι η επονομαζόμενη γεωγραφικά. Η αποδειχθείσα κυριολεκτικά. Όχι η λίμνη της Παλαιστίνης. Η Μεσόγειος. Δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες οι πρόσφυγες που ξεβράζονται μηνιαίως στα παράλια της Μεσογείου.

Συνήθως οι ειδήσεις αυτές είναι τρίτο θέμα, προέχουν οι εκλογές, τα οικονομικά, η ύφεση. Στριμώχνονται, αναφέρονται ακροθιγώς, αποσιωπούνται. Ίσως γιατί είναι καλύτερα να μην σοκάρεται το κοινό. Ίσως γιατί είναι καλύτερα να ασχολούμαστε με πλεονάσματα και παραπολιτική. Ίσως γιατί είναι καλύτερα να μην μας ενδιαφέρει. Είναι;

Τις τελευταίες ημέρες έχουν έρθει στο φως εικόνες από τα απότοκα της μάταιης, όπως αποδεικνύεται, προσπάθειας των προσφύγων να εξασφαλίσουν ένα καλύτερο μέλλον, για αυτούς και τα παιδιά τους. Τα παιδιά τους. Τα παιδιά τους που κείτονται νεκρά, ξεβρασμένα στα λιβυκά και τουρκικά παράλια στις προαναφερθείσες εικόνες. Τα παιδιά τους, που η απλή συγκυρία ευνόησε ώστε να μην είναι τα παιδιά μας. Τα παιδιά τους, που ποτέ δεν θα κάνουν δικά τους, γιατί ο μίτος της ζωής τους κόπηκε βάναυσα κάπου μεταξύ της επιδίωξης του «ευ ζην» και του ιδίου του «ζην».

Όντως σοκαριστικές οι δημοσιευμένες εικόνες. Έσπευσαν ορδές να κατηγορήσουν την κοινοποίηση τους, διατεινόμενες την κατακρεούργηση της μνήμης των νεκρών, τον εξοβελισμό της αξιοπρέπειας τους. Οποία υποκρισία, να επικαλούμαστε προσβολή της αξιοπρέπειας όταν έρχεται στο φως η εικόνα ενός νεκρού παιδιού και όχι όταν το ίδιο αυτό παιδί πνίγεται. Δεν είναι θέμα αξιοπρέπειας, - είναι θέμα αισθητικής, γιατί ο μέσος Ευρωπαίος προτιμά τον ηθικό λήθαργο από τον προβληματισμό. Αν όντως, η ευσυνειδησία του θίγεται από την εικόνα και όχι από το γεγονός, είναι ελεύθερος να μην παρακολουθεί τα ΜΜΕ. Με την ίδια ακριβώς λογική, μπορεί να διαγράψει εκ μνήμης το Ολοκαύτωμα, ή τον Β’ Παγκόσμιο. Η άγνοια είναι ευτυχία.

Ορθώς δημοσιεύονται οι φωτογραφίες. Ορθώς, ώστε να αποτυπωθούν για πάντα στο μυαλό του καθενός μας. Να γίνουν παρακαταθήκη στις σκέψεις μας. Να κοιτάμε τα παιδιά μας και να βλέπουμε τον τρίχρονο Αϊλάν που δεν έμελλε να φθάσει ποτέ στην Κω, για να συνεχίσει το ταξίδι του προς τον Καναδά. Το παιδί που ξεκίνησε με την οικογένεια του κατατρεγμένο, ώστε να καταλήξει πνιγμένο μαζί με τον πεντάχρονο αδερφό του. O Aϊλάν και ο κάθε Αϊλάν.

Όπως ξαναειπώθηκε, το ζήτημα δεν είναι μόνο η συγκίνηση, αλλά και η κίνηση, προερχόμενη από τα ύψιστα βάθρα μέχρι τα θεμέλια και τις κοινωνικές βάσεις. Η συγκίνηση και οι ευχολογίες δεν έλυσαν ποτέ κανένα πρόβλημα. Το κατά πόσο το μεταναστευτικό αντιμετωπίζεται από τις ηγεσίες ως πρόβλημα ανθρωπιστικό και όχι αμιγώς οικονομικό είναι αυτό που τρομοκρατεί. Όταν σε διεθνές επίπεδο ακούγεται ακόμα η λέξη «λαθρομετανάστης», γίνεται εύκολα κατανοητό πως ο προσανατολισμός κάθε άλλο παρά ουμανιστικός είναι. Γίναμε ξαφνικά άξιοι να χαρακτηρίσουμε εμείς, οι Ευρωπαίοι της «ισότητας» και της «ισονομίας» έναν άνθρωπο λαθραίο. Λαθραίο έναν πολίτη του κόσμου.

Εκεί έγκειται και η μεγαλύτερη μάστιγα: στην ταξινόμηση των ανθρώπων με πρακτικές απαρτχάιντ. Οι πρόσφυγες μετατράπηκαν σε παράγοντα ανασταλτικό της προόδου. Εξαϋλώθηκαν από την ανθρώπινη υπόσταση τους. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν εξαϋλώθηκαν αυτοί, ή εμείς… Ποια από τις δύο «κατηγορίες» που τόσο αγόγγυστα μπορέσαμε και ταξινομηθήκαμε έχασε το ανθρώπινο ίδιον; Αντί να φοβόμαστε τους ίδιους τους εαυτούς μας, καλλιεργούμε μια τρομολαγνεία για τους πρόσφυγες. Εμείς, οι υπάνθρωποι, φοβόμαστε αυτούς, τους ανθρώπους. Μην τους φοβάστε πλέον. Δεν θα έρθουν. Πνίγηκαν.

Ξεβράστηκαν στις παραλίες της Μεσογείου. Δεν θα ζήσουν να μεγαλώσουν και να μολύνουν τις πολιτισμένες χώρες μας. Δεν θα καταστρέψουν τις δομές μας. Θα αποσιωπούμε τις εικόνες ονείδους από το θάνατο τους. Δεν θα χαλάσουν την καθημερινότητα μας προσβάλλοντας την αισθητική μας. Δεν υπήρχε γη για αυτούς, υπήρχε όμως θάλασσα. Βίαιη και σκοτεινή θάλασσα.
Ο Αϊλάν δεν θα έρθει να συναναστραφεί τα αμόλυντα παιδιά μας. Κοιμάται. Κοιμάται στην παραλία. Μπρούμυτα. Να μην μας βλέπει, ούτε εμάς, ούτε την κατάντια μας.