Μαρία Καρίκη: Πώς γίνεται κάποιοι άνθρωποι να έχουν υψηλή αυτοπεποίθηση;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η
Μαρία Καρίκη
Ψυχολόγος, Msc

Το πόσο πιστεύει κανείς στον εαυτό του καθορίζει πολλά πράγματα στη ζωή ενός ατόμου.

Επηρεάζει την σκέψη, τη συμπεριφορά και τις επιλογές του. Οι άνθρωποι με αυτοπεποίθηση τολμούν, ρισκάρουν περισσότερο και δε διστάζουν, παρά τα όποια εμπόδια, να διεκδικήσουν πιο δυναμικά τους στόχους τους. Ο φόβος και οι ανασφάλειες φυσικά υπάρχουν και σε αυτούς τους ανθρώπους. Απλά, δεν αφήνουν αυτά τα συναισθήματα να είναι καταλύτες στα βήματά τους.

Πώς φτάνει, άραγε, κάποιος σε ένα αρκετά υψηλό επίπεδο αυτοπεποίθησης; Βασικό ρόλο παίζουν οι πρώιμες εμπειρίες στην παιδική ηλικία! Ένα παιδί που μεγαλώνει με αποδοχή, ενθάρρυνση και χώρο να δοκιμάζει, χωρίς να φοβάται συνεχώς την κριτική, μπορεί ευκολότερα να αναπτύξει εμπιστοσύνη στις ικανότητές του. Το υποστηρικτικό περιβάλλον σε αυτές τις ηλικίες δημιουργεί μια αίσθηση ασφάλειας, ικανότητας, αλλά και επιβεβαίωσης, που κάνουν τα παιδιά να νιώθουν πιο σίγουρα για τον εαυτό τους! Κι έτσι, μεγαλώνοντας συνεχίζουν να αισθάνονται ασφαλείς και σημαντικοί.

Άλλος παράγοντας που συμβάλλει στην αυτοπεποίθηση ενός ατόμου είναι οι επιτυχίες που συναντά στη ζωή του, αλλά και η ίδια καθαυτή η εμπειρία. Κάθε φορά που κάποιος αντιμετωπίζει μια δυσκολία ή μια πιεστική συνθήκη και τα καταφέρνει, ενισχύεται η πεποίθηση “Μπορώ να τα βγάλω πέρα”. Αυτό συνδέεται κάθε φορά με την έννοια της αυτοαποτελεσματικότητας και αποτελεί τη βάση της αυτοπεποίθησης. Φυσικά, τα άτομα αυτά συναντούν και αποτυχίες. Ωστόσο, εξοικειώνονται με την αποτυχία και δεν την χρεώνουν στον εαυτό τους. Ψάχνουν να βρουν τι έφταιξε, ώστε να το διορθώσουν και να ξαναπροσπαθήσουν!

Μεγάλη σημασία έχει και ο τρόπος που μαθαίνει κανείς να μιλάει στον εαυτό του μεγαλώνοντας. Αν είσαι συνεχώς αυστηρός και επικριτικός απέναντι στον εαυτό σου, αν εστιάζεις μόνο στα αρνητικά σου (γιατί κάποιοι άλλοι έτσι σου έμαθαν), αν δίνεις πολλή μεγάλη προσοχή στο τι λένε οι άλλοι για σένα κι όχι τι γνώμη έχεις πρωτίστως εσύ για σένα, τότε είναι πολύ πιθανό να επικεντρώνεσαι κατ' αποκλειστικότητα στις αδυναμίες και στα τρωτά σου σημεία και να ακυρώνεις μόνος σου (συνειδητά ή μη) την αξία σου. Χωρίς υγιή αυτογνωσία δεν μπορεί εύκολα να φτάσει κανείς σε μια υψηλή αυτοπεποίθηση.

Εξίσου καταλυτικό ρόλο παίζει και το πόσο έχει καλλιεργηθεί στον καθένα η αυτονομία. Οι άνθρωποι που έχουν μάθει από μικροί να παίρνουν αποφάσεις μόνοι τους, να λύνουν τα προβλήματά τους οι ίδιοι και να αναλαμβάνουν την ευθύνη που τους αναλογεί, έχουν πιο έντονη την αίσθηση ότι μπορούν να στηριχτούν στον εαυτό τους για να τα καταφέρουν. Δεν έχουν την ανάγκη να συγκρίνουν συνεχώς τον εαυτό τους με άλλους για να καταλάβουν πόσο αξίζουν. Αισθάνονται την προσωπική τους αξία σταθερή και περισσότερο προϊόν εσωτερικής “δουλειάς” παρά αποτέλεσμα συνθήκης, τύχης ή εύνοιας άλλων.

Όσοι έχουν αυτοπεποίθηση, και αυτό γίνεται εύκολα αντιληπτό από τους γύρω τους, είναι, επίσης, εκείνοι που έχουν καλή σχέση με το σώμα τους και την εικόνα τους. Αυτό δε σημαίνει ότι νομίζουν πως είναι “τέλειοι”. Όμως, αισθάνονται άνετα με αυτό που είναι και δεν αμφιβάλλουν συνεχώς για την εικόνα τους. Δεν αφήνουν τις όποιες ανασφάλειες να τους ορίσουν. Είναι πιο αποφασιστικοί στο να βελτιώσουν τον εαυτό τους παρά στο να αφεθούν να παραπονιούνται διαρκώς για κάτι που δεν τους αρέσει πάνω τους. Είναι περισσότερο της δράσης παρά της στασιμότητας και της υπερανάλυσης. Προτιμούν να αισθάνονται ότι έχουν κάποιο έλεγχο στη ζωή τους κι όχι να αφήσουν τον εαυτό τους να αισθάνεται ανήμπορος και αβοήθητος.

Κάποιοι άνθρωποι, βέβαια, έχουν την τύχη να έχουν γεννηθεί πιο εξωστρεφείς από το μέσο όρο και έτσι από τη φύση τους είναι πιο κοινωνικοί και πιο πρόθυμοι να πάρουν ρίσκα στη ζωή τους. Η ιδιοσυγκρασία και η προσωπικότητά τους τους ευνοεί σε αυτό το σημείο. Αυτό δε σημαίνει, όμως, ότι και αυτοί δε θα πρέπει να συνεχίσουν να καλλιεργούν εφ 'όρου ζωής αυτές τις δεξιότητες, ώστε να διατηρήσουν την αίσθηση σιγουριάς για τον εαυτό τους. Η αυτοπεποίθηση χρειάζεται να ενισχύεται σε όλη τη διάρκεια της ζωής μας για να συντηρείται και να παραμένει στο επιθυμητό επίπεδο!

Χρειάζεται προσοχή, ωστόσο, ώστε να μην μπερδεύουμε την υγιή αυτοπεποίθηση με την υπεροψία ή την ψευδή (υπερβολική) εικόνα αυτοπεποίθησης που κάποιοι θέλουν να προβάλλουν για να πείσουν τους άλλους ότι την έχουν ή για να καλύψουν τις ανασφάλειες και τα συμπλέγματά τους. Η υγιής αυτοπεποίθηση συνήθως είναι πιο ήσυχη.

Οι άνθρωποι αυτοί δεν έχουν την ανάγκη να κάνουν θόρυβο γύρω από το όνομα ή την παρουσία τους, ούτε θέλουν να αποδείξουν στους άλλους ότι είναι καλύτεροι σε κάτι ή να τους προσβάλλουν ή να τους μειώσουν για οποιονδήποτε λόγο! Δεν έχουν καθόλου τέτοιες ανάγκες! Τους αρκεί που οι ίδιοι μέσα τους γνωρίζουν την αξία τους και αυτό τους φτάνει. Δεν χρειάζονται ούτε να το “φωνάξουν”, ούτε να συγκριθούν με κανέναν. Η αυτοαξία τους είναι αυτόνομη και αυτόφωτη και δε θα τους ακούσεις ποτέ να “διαφημίζουν” τα επιτεύγματά τους..!

Ας παραδειγματιστούμε, λοιπόν, από αυτούς τους ανθρώπους κι ας εστιάσουμε ο καθένας στην εσωτερική “δουλειά” που απαιτείται για να χτίσουμε μια υγιή αυτοπεποίθηση!