Όταν ένας πλάτανος υποκύπτει στη σημερινή τσιμεντοποίηση…

Rodiaki NewsRoom

O ανθρωποκεντρισμός βρίσκει τον άνθρωπο-αφέντη να εκμεταλλεύεται τον φυσικό πλούτο για ίδιον όφελος και όχι για το κοινό καλό όλων

Γράφει o αρχιτέκτονας
Αγαπητός Ξάνθης

Δεν ξέρω εάν ένα δένδρο έχει ψυχή, αλλά πάντως έχει αρχοντιά, παρουσία, τη δική του εγγενή αξία. Τι είναι εγγενής αξία: Είναι η αξία ενός πράγματος, η οποία δεν συνεισφέρει στην αξία κάποιου άλλου πράγματος.

Ο κυρίαρχος άνθρωπος εξαντλώντας την ισχύ του προς τη φύση, τη διατάσσει να υπακούει στην τεχνολογία, την απόλυτη μεγέθυνση, την τσιμεντοποίηση «κλέβοντας» την εγγενή αξία των άλλων.
Έτσι ο ανθρωποκεντρισμός βρίσκει τον άνθρωπο-αφέντη να εκμεταλλεύεται τον φυσικό πλούτο για ίδιον όφελος και όχι για το κοινό καλό όλων.

Στον αντίποδα η Οικολογία προτάσσει τη φύση με τους ηθικούς κανόνες της και το απόφθεγμα ότι η φύση μπορεί και πρέπει να λειτουργήσει και χωρίς τον άνθρωπο. Το οικοσύστημα διέπεται από μια ισορροπία μεταξύ ανθρώπου και περιβάλλοντος, η προσβολή αυτής αποτελεί ένα από τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας. Η ανισορροπία προκαλεί την υπερθέρμανση του πλανήτη, μείζον σημερινό κλιματολογικό πρόβλημα πλανητικούς εύρους. Όπως επίσης την ερημοποίηση, την καταστροφή των δασών, τις πλημμύρες, τις θεομηνίες κ.α.

Είναι ηθικά ορθό να προωθείται η ποικιλότητα και η συμβίωση όλων των μορφών ζωής. Η ποικιλότητα κάνει τις δυνατότητες για ζωή καλύτερες. Η «πάλη για την επιβίωση» είναι η ικανότητα συνύπαρξης και συνεργασίας.

Οποιοδήποτε ον δεν μπορεί να εξετασθεί απομονωμένο και χωρίς τις αλληλεξαρτήσεις του με τα άλλα ομοειδή του όντα . Η βιοποικιλότητα, ο φυσικός πλούτος είναι σύνθετος και αλληλεξαρτώμενος, πολυδαίδαλος και ενοποιητικός όρος. Το ένα για όλα, το εδώ για το εκεί, το εγώ για το εμείς, το άτομο για τα «άλλα».

Μέσα σε αυτές τις λίγες γραμμές εξυφαίνεται η δυστυχία της πιθανής αποκαθήλωσης του πλάτανου της αυλής της εκκλησίας του Αρχάγγελου Μιχαήλ, του Πανορμίτη, στο Νιοχώρι της Ρόδου.
Το μικρό εκκλησάκι που αποτελεί το «πνευματικό λιμάνι» χιλιάδων πιστών που με ευλάβεια ανάβουν καθημερινά το κεράκι τους δηλώνοντας την πίστη στο Ανώτερο, διακοσμείται από ένα ζωντανό δένδρο που είναι συνδεδεμένο με το ευλαβικό χώρο.

Η προτεινόμενη (πιθανή) ολοκληρωτική πλακόστρωση του αύλιου χώρου θα σημάνει και το τέλος του ιστορικού πλάτανου με το περιμετρικό κυκλικό πεζούλι-καθιστικό. Δεν μπορώ να αντικρούσω τις όποιες αιτιολογίες των ειδικών για στατική προσβολή του όμορου ναού, όμως μπορώ να τονίσω την αισθητική που προδιαγράφει το δένδρο στην γραφικότητα του χώρου. Το πράσινο στην υπηρεσία του σεβασμού της εκκλησίας και της θρησκευτικής ευλάβειας.

Τονίζω μερικές αρχές της βιώσιμης ανάπτυξης οι οποίες σήμερα γίνονται παγκόσμια σεβαστές:
• Απαγόρευση της μείωσης του φυσικού κεφαλαίου.
• Εγγενής ηθική αξία αποδίδεται ακόμη στο φυσικό κεφάλαιο, τα οικοσυστήματα, τη βιοποικιλομορφία, την πολιτιστική κληρονομιά, το φυσικό κάλλος και τέλος, στην άγρια φύση
• Επιβάλλεται ο σεβασμός της φερούσης ικανότητας των οικοσυστημάτων.

• Επιβάλλεται η διόρθωση του σφάλματος όσον αφορά την προηγούμενη περίπτωση, όπου είναι ακόμα εφικτή.
• Mε το σεβασμό του φυσικού κάλλους εξυπηρετούνται οι αισθητικές ανθρώπινες ανάγκες.
Δεν χρειάζεται να σημειωθεί άλλο η διαφωνία στο πιθανό εγχείρημα της αφαίρεσης του πλάτανου από τον αύλιο χώρο του «μικρού Πανορμίτη».

Η εξέλιξη δεν μπορεί να ακολουθεί το δρόμο της ευκολίας και της επιπεδοποίησης, αλλά το μονοπάτι του μέτρου, του σεβασμού, της ευθύνης προς τα «όλα» και τη φύση…
Ελπίζω η ανησυχία μου να διαψευθεί και να διαφανεί ότι και το πλατάνι έχει ψυχή…