Ηλίας Κόλλιας: Τα χειρόγραφα των μαϊστόρων

Γράφει ο Κυριάκος Μ. Χονδρός

 

Τον Ηλία Κόλλια, είχα την  τιμή να γνωρίσω από κοντά.

Η  προσωπικότητά του,  η επιστημονική του κατάρτιση και το αρχαιολογικό του έργο, φανέρωναν  έναν  άνθρωπο αρκετά ωφέλιμο για τον τόπο. Ήταν από εκείνους που ακούνε τον συνομιλητή τους, χωρίς σνομπισμό.

Δεν θα ξεχάσω κάποτε που παρουσίασε δική του εργασία στο Φάρο του Αγίου Νικολάου, ντυμένος Μάγιστρος  και ακόμα μια άλλη εργασία του που αφορούσαν  παλιά χειρόγραφα βυζαντινών χρόνων της Λίνδου. Φυσικά και το «Η μεσαιωνική πόλη της Ρόδου και το παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου».

Τον γνώρισα ακόμα όταν συμμετείχε σε ανασκαφές και σε αναστυλώσεις. Ο γενναιόδωρος και χαρισματικός αυτός άνθρωπος δεν υπάρχει στη ζωή, αλλά υπάρχει το έργο του. Άνθρωποι που κληροδοτούν έργο μικρό ή μεγάλο, είναι αθάνατοι με την έννοια πως θα μνημονεύεται η προσφορά τους, από τα επερχόμενες γενιές.

Και να λοιπόν, μετά από ένα διάστημα από το θάνατό του, κυκλοφορεί μια ακόμα εργασία του, η οποία μας δίνει το δικαίωμα να πιστέψουμε πως ο Ηλίας Κόλλιας, είναι ανάμεσά μας και μας  ξεναγεί στα μεσαιωνικά μνημεία της Ρόδου, με δράκους, με πολιορκίες, με σκλάβους και άρχοντες, με ιππότες.

Πρόκειται για το βιβλίο που έχει τίτλο «Τα χειρόγραφα των μαϊστορων», me 280 σελίδες, από τις εκδόσεις Kasseris Publications και με εικονογράφηση του αξέχαστου φίλου Βαγγέλη Παυλίδη. Το βιβλίο προλογίζουν οι Φίνος – Άγγελος  Κόλλιας, Χρίστος Γ. Ντούμας και η Άννα – Μαρία Κάσδαγλη. 

Το βιβλίο απευθύνεται σε κάθε αναγνώστη, όπου πέραν από τη καλογραμμένη διήγηση, (με πρόσωπα και τοπία εντελώς υπαρκτά και με  πλοκή και σύλληψη των γεγονότων  με επινόηση του αξέχαστου συγγραφέα), έχουμε στα χέρια μας ένα τεκμήριο όπου θα μπορέσει ο καθένας να εκτιμήσει την πολιτιστική και πνευματική κληρονομιά της Ρόδου, μέσα και έξω από τα τείχη. Και αυτό είναι μια ακόμα αρετή της εργασίας.  Τα μνημεία της Ρόδου,  αναζητούν να τα γνωρίσουμε, να τα μελετήσουμε,  να τα προστατέψουμε και αναδείξουμε. Όχι κερδοσκοπικούς λόγους, αλλά γιατί είναι θέμα Παιδείας, Πολιτισμού και Ιστορίας.

Χαίρομαι προσωπικά, γιατί ανήκω σε εκείνους που εδώ και πολλά χρόνια επισκέπτομαι με ανιδιοτέλεια, μικρά χωριά της Ρόδου  και νησιά  της Δωδεκανήσου, ερευνώντας και καταγράφοντας την πολιτιστική κληρονομιά. Πολλά έχουν διασωθεί και άλλα έχουν χαθεί για πάντα. Έφυγε εκείνη η γενιά που γνώρισε έθιμα, έφυγαν τα παραδοσιακά επαγγέλματα, οι χτίστες, οι καλουπατζήδες, οι πετράδες, οι πελεκάνοι, οι μαίστορες, οι σιδεράδες, οι μυλωνάδες και πόσα και πόσα άλλα επαγγέλματα.

Τώρα τι θα παραλάβουμε και τι θα παραδώσουμε;

Έχουμε σήμερα κανένα πολύτιμο χειρόγραφο ή κάποιο σπουδαίο σχέδιο ή σκίτσο;Γιατί όπως λέει ο ποιητής:  Ψηλό κι απότομο φαράγγι, από άγριο πέτρα/ στις ρίζες του κυλά ποτάμι το αίμα και η χροιά του ταξιδιού/ ψίθυροι στη πράσινη ορή δεν ακούγονται/ η μέρα θάχει μέλλον αν αφουγκραστείς μυστικές φωνές/ και υπόγειες βουές που σε καλούν.