Καρδιοπάθειες και εγκυμοσύνη

Άρθρο του
Δημήτρη Κρεμαστινού*
Καθηγητή Καρδιολογίας
του Πανεπιστημίου Αθηνών

 

Επί πολλούς αιώνες υπήρχε η άποψη στον κόσμο ότι η έγκυος γυναίκα ζει με το ένα πόδι στο λάκκο και τούτο γιατί τόσο η μητρική όσο και η βρεφική θνησιμότητα ήταν πολύ υψηλές.

Σήμερα ευτυχώς όλα αυτά έχουν ανατραπεί. Οι έγκυες γυναίκες με καρδιοπάθεια δεν ξεπερνούν το 4%. Πρόσφατα μάλιστα το επιστημονικό περιοδικό “Heart” δημοσίευσε μελέτη σχετική με τις  μυοκαρδιοπάθειες στις εγκύους. Το ποσοστό θνησιμότητας ήταν πολύ χαμηλό της τάξεως του 0,5-1%. Στην πράξη η καρδιοπαθής έγκυος γυναίκα κινδυνεύει όταν βρίσκεται σε καρδιακή ανεπάρκεια ή εκδηλώνει επικίνδυνες θανατηφόρες αρρυθμίες. Κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης, αυξάνεται ο όγκος του αίματος στο κυκλοφορικό σύστημα, γιατί γίνεται κατακράτηση υγρών από τις ορμόνες που παράγονται. Για τον λόγο αυτό μικρού βαθμού αναιμία δεν είναι ανησυχητική.

Ένα άλλο πρόβλημα που μπορεί να εμφανισθεί είναι το ελαφρύ πρήξιμο των ποδιών.

Αυτό οφείλεται στην πίεση που ασκεί η διογκωμένη μήτρα πάνω στις φλέβες που μεταφέρουν το αίμα από τα πόδια στην καρδιά. Έτσι, το ελαφρύ πρήξιμο στα πόδια είναι κάτι το αναμενόμενο. Για τον ίδιο λόγο, μπορεί να παρουσιαστεί μικρή ελάττωση της αρτηριακής πίεσης, εύκολη κόπωση και αδυναμία. Πολύ σπάνια, είναι δυνατόν να παρουσιαστεί μυοκαρδιοπάθεια ειδικού τύπου, που ονομάζεται μυοκαρδιοπάθεια της λοχείας, γι’ αυτό κάθε έγκυος που παρουσιάζει προβλήματα στο κυκλοφορικό σύστημα θα πρέπει να εξετάζεται από καρδιολόγο.

Υπάρχουν ειδικές μορφές συγγενών καρδιοπαθειών (εκ γενετής παθήσεις της καρδιάς) που πρέπει να προσεχθούν κατά την εγκυμοσύνη και να εκτιμηθεί κατά πόσον πρέπει η συγκεκριμένη γυναίκα να γεννήσει με φυσιολογικό τοκετό. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν κυρίως οι κυανωτικές καρδιοπάθειες και η πνευμονική υπέρταση οποιασδήποτε αιτιολογίας. Η πνευμονική υπέρταση είναι από τις πλέον επικίνδυνες παθήσεις για την έγκυο και το έμβρυο. Εάν η πνευμονική υπέρταση είναι ιδιαίτερα υψηλή, συνιστάται ακόμα και διακοπή της εγκυμοσύνης για την ασφάλεια της μητέρας.

Κατά κανόνα, το στρες του τοκετού, ιδιαίτερα κατά την έξοδο του εμβρύου από τη μήτρα, προκαλεί μεγάλη αύξηση της αρτηριακής πίεσης της εγκύου και επιβαρύνει σημαντικά την καρδιακή της λειτουργία, πολύ περισσότερο εάν η καρδιά πάσχει.

Γενικότερα, κάθε γυναίκα με γνωστή χρόνια καρδιοπάθεια θα πρέπει, να υποβάλλεται σε πλήρη καρδιακή μελέτη, ενώ παράλληλα θα πρέπει, σε συνεργασία με τον γυναικολόγο της, να σχεδιάζεται η καλύτερη μέθοδος τοκετού ώστε τόσο η μητέρα όσο και το παιδί να είναι ασφαλείς.

*Το άρθρο δημοσιεύτηκε στα “Νέα”