Βιώσιμη ανάπτυξη-Φέρουσα ικανότητα-Διαχείριση προορισμών

Γράφει ο 
Δρ Δημήτρης Προκοπίου

 

1. Βιώσιμη ανάπτυξη
Η βιώσιμη ανάπτυξη ορίζεται ως η ανάπτυξη που ικανοποιεί τις ανάγκες της παρούσας γενιάς χωρίς να θέτει σε κίνδυνο την ικανότητα των μελλοντικών γενεών να ικανοποιούν τις δικές τους ανάγκες.  

Οι δράσεις και τα έργα της βιώσιμης ανάπτυξης δεν έχουν παντού την ίδια έκταση και το ίδιο αποτέλεσμα. Η βιώσιμη ανάπτυξη είναι μια διεθνώς αναγνωρισμένη πολιτική  που δεν έχει μια μοναδική ερμηνεία, όμως ορίζεται ως την ανάπτυξη που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του παρελθόντος χωρίς να αφαιρεί τη δυνατότητα ικανοποίησης των αναγκών από τις  γενιές του μέλλοντος.

Στο πλαίσιο της λειτουργιάς ενός κράτους αλλά και της συνεργασίας κρατών μεταξύ τους η βιώσιμη ανάπτυξη τείνει να  αποτελεί στόχο. Τα δεδομένα αλλάζουν μια και η ανάπτυξη και οι παραγωγικές δομές είναι μεταβαλλόμενες.  Η πλειονότητα των κυβερνήσεων του πλανήτη θέτει στόχο τη βιώσιμη ανάπτυξη αλλά όλες οι κυβερνήσεις δεν έχουν τις ίδιες ευαισθησίες.

Το σύνολο της κοινωνίας  ευαγγελίζεται τη βιώσιμη ανάπτυξη και την προστασία του περιβάλλοντος αλλά η υλοποίησή της διαφέρει σε μεγάλο βαθμό. Τα κράτη ανερχόμενες βιομηχανικές δυνάμεις μάλιστα δεν κάνουν σχεδόν τίποτα με αποτέλεσμα οι περιβαλλοντικές επιπτώσεις εκεί  να είναι ολέθριες.

2. Τουριστικός προορισμός
Τουριστικός προορισμός είναι μια αναγνωρίσιμη περιοχή (με γεωγραφικά ή διοικητικά όρια), την οποία επισκέπτονται τουρίστες και διαμένουν εκεί κατά τη διάρκεια του ταξιδιού τους. Τουριστικός προορισμός είναι μια χώρα, μια περιοχή, ένα νησί, ένας νομός. 

3. Φέρουσα ικανότητα στον τουρισμό 
Η φέρουσα ικανότητα είναι προϋπόθεση για την τουριστική ανάπτυξη στους προορισμούς.
Η Φέρουσα Ικανότητα στον Τουρισμό αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για τη χάραξη αναπτυξιακής πολιτικής, για την προστασία του περιβάλλοντος και  για τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη και είναι απαραίτητη προϋπόθεση για την αξιολόγηση των προορισμών και τη διατήρηση  της τουριστικής ζήτησης για τον προορισμό.

Γνωρίζοντας και αναλύοντας ανάλογους περιβαλλοντικούς δείκτες μπορούμε να βοηθήσουμε την κοινωνία και την πολιτική να λάβουν τις κατάλληλες αποφάσεις  για ένα καλύτερο περιβάλλον μια και έχουμε αναλύσει τις περιβαλλοντικές υποδομές  προβλήματα που δεν αφορούν  μόνο τους επισκέπτες,  αλλά  και τους μόνιμους κατοίκους. 

Οι μελέτες φέρουσας ικανότητας είναι συνεπώς και εργαλείο χάραξης περιφερειακής τουριστικής πολιτικής. Αναδεικνύουν όχι μόνο σε ποιες περιοχές μπορούμε να έχουμε τουριστική ανάπτυξη αλλά και για ποιο είδος ανάπτυξης έχει δυνατότητα κάθε περιοχή.

Τα ζητήματα που προκύπτουν από το ερευνητικό ερώτημα και αφορούν στην αξιολόγηση της τουριστικής ανάπτυξης στην παράκτια ζώνη είναι: 
• Ποιες περιοχές είναι επιβαρυμένες από την τουριστική ανάπτυξη.
• Ποιες περιοχές έχουν πρόβλημα στους φυσικούς πόρους.
• Ποιες περιοχές έχουν προβλήματα στην περιβαλλοντική διαχείριση. 
• Ποιες περιοχές έχουν οικονομικά προβλήματα. 

Η μελέτη φέρουσας ικανότητας πρέπει συνεπώς να: 
• Απαντά στο ζήτημα της κατάστασης διαχείρισης λυμάτων και απορριμμάτων.
• Απαντά στο ζήτημα της κατάστασης και επάρκειας υδάτινων πόρων. 
• Απαντά στο ζήτημα της κατάστασης του φυσικού περιβάλλοντος και του αστικού τοπίου.
• Απαντά στο ζήτημα του ποιες περιοχές είναι ανεπτυγμένες τουριστικά και ποιες δεν  είναι, τοποθετώντας τις τουριστικές υποδομές σε σχέση με τους μόνιμους κατοίκους. 

• Απαντά στο ζήτημα της επιβάρυνσης της παραλίας από τον τουρισμό και την  ευρύτητα περιβαλλοντικής πιστοποίησης των παραλιών.
• Μετρά τη συνολική επιβάρυνση του περιβάλλοντος λόγω της τουριστικής ανάπτυξης.
• Μετρά την ύπαρξη υποδομών φιλοξενίας τουριστών.
• Απαντά στο ζήτημα των αναπτυξιακών δυνατοτήτων της κάθε περιοχής. 
• Διερευνά, χαρτογραφεί και καταγράφει την υπάρχουσα οικονομική κατάσταση.
• Διερευνά, χαρτογραφεί και καταγράφει τις αναπτυξιακές δυνατότητες.
    
4. Διαχείριση προορισμού
Η διαχείριση προορισμού είναι αναφορά υποθέσεων  μια και υπεισέρχονται πολλοί εταίροι, δημόσιοι και ιδιωτικοί και αυτοί που την αναλαμβάνουν, έχουν  ουσιαστικό ηγετικό ρόλο, πιθανόν, τον σημαντικότερο στον προορισμό. Η διαχείριση του προορισμού και η τουριστική προβολή  απαιτούν μία συστημική  προσέγγιση, η οποία θα υλοποιείται μέσω συμπράξεων εταίρων. Ο δημόσιος και ο ιδιωτικός τομέας διαθέτουν, ο καθένας, σημαντικά πλεονεκτήματα και σημαντικές αδυναμίες.  Η ποιότητα σε υπηρεσίες και  περιβάλλον που θα αποφέρουν εισοδήματα  με ανταποδοτικότητα από την κοινωνία, είναι ο στόχος της διαχείρισης τουριστικού προορισμού.

Οι άξονες  της διαχείρισης τουριστικού προορισμού είναι: 
• Τα επίπεδα στρατηγικής σχετίζονται με βασικές  τουριστικές κατευθύνσεις, αρχές,  ρόλους  και κατευθυντήριες γραμμές 
• Το πού βρισκόμαστε τώρα είναι οι  Επιδόσεις, ελκτικά στοιχεία  και εμπειρίες τουριστών, δυνατότητες, αδυναμίες και οργάνωση
• Το πού επιθυμούμε να φτάσουμε: αυτό σχετίζεται με το  πώς θα το κατορθώσουμε  καλυτέρα και πού επιθυμούμε να αναπτυχτούμε
• Η μελέτη στοιχείων περιλαμβάνει: ελκτικά στοιχεία, εγκαταστάσεις, υπηρεσίες, προσβασιμότητα και μεταφορές, εικόνα / Image και τιμές.