Τα παιδικά τραγούδια  του Φίλιππου Τσαλαχούρη

Τα παιδικά τραγούδια του Φίλιππου Τσαλαχούρη, παρουσιάστηκαν στο Ωδειο Αθηνών. Η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 14 Δεκεμβρίου, στην αίθουσα “Άρης Γαρουφαλής” με την παιδική χορωδία και το γυναικείο φωνητικό σύνολο Opus Femina του πνευματικού κέντρου του δήμου Κορινθίων.

Στην ομιλία του ο συνθέτης Φίλιππος Τσαλαχούρης τόνισε τα εξής:
«Δεν είναι τυχαίο που επέλεξα στην πρώτη συναυλία με έργα μου ως διευθυντής των Μουσικών Σχολών του Ωδείου Αθηνών να παρουσιάσω παιδικά μου τραγούδια. Είναι κάτι περισσότερο από συμβολικό. Έχει την ιδιαίτερη σημασία του αλλά και το μήνυμα πως η ψυχή του Ωδείου είναι τα παιδιά. Πιστεύω στην αξία της μουσικής και στη συμβολή της στη διαμόρφωση της προσωπικότητας των παιδιών, πιστεύω στη γνώση και επενδύω στα κίνητρά της. Εάν δεν ίσχυε κάτι από τα παραπάνω δεν θα ήμουν ούτε μουσικός, ούτε καθηγητής αλλά ούτε και διευθυντής.

Κάποτε μου ζητήθηκε να περιγράψω την εικόνα που μου έρχεται στο νου συνειρμικά με τη λέξη ελπίδα. Απάντησα αμέσως, χωρίς περιστροφές και περιττά σχόλια πως για εμένα η εικόνα της ελπίδας είναι ένα παιδί που παίζει μουσική. Στο πρόσωπο και στα χέρια ενός παιδιού βλέπω τη σωτηρία του κόσμου, αυτήν που ο Ντοστογιέφσκι είδε στην ομορφιά. Περισσότερο από όλες τις μουσικές εκφράσεις της παιδικής μουσικότητας ξεχωρίζω το τραγούδι. Ο ήχος της παιδικής χορωδίας γεννά μέσα μου τη χαρά και το σκίρτημα που συγκρίνεται μόνον με την ίδια τη ζωή.

Στα τριάντα και πλέον χρόνια που γράφω μουσική, ανάμεσα στις 6 Συμφωνίες μου, τις όπερες, τα κοντσέρτα, τις λειτουργίες και τα έργα μουσικής δωματίου προβάλουν και αυτά τα παιδικά τραγούδια με τη δική τους ζωή, τη δική τους αξία, τον δικό τους προορισμό. Τα πρώτα γράφτηκαν πριν από τριάντα χρόνια... “το Θάμα”, “το Ποταμάκι” και “η Γαλήνη”... η συγκίνησή μου κάθε φορά που τα ακούω είναι μεγάλη και το τρακ που βιώνω εκτεθειμένος στην παιδική κρίση ακόμη μεγαλύτερο. Σε αυτά φαίνεται και η αγάπη μου στην ελληνική λογοτεχνία, αφού επέλεξα να μελοποιήσω Σολωμό, Βιζυηνό, Παπαντωνίου κ.α. ...αλήθεια: υπάρχει καλύτερος τρόπος για να μπουν στα χείλη των παιδιών στίχοι τέτοιας αξίας από το τραγούδι; Ακολούθησαν κι άλλα τραγούδια... “ο Κυνηγός”, “η Αλεπού καλόγρια”, “το Αμπέλι”... “ο Καλός Θεός”, το τελευταίο κομμάτι της βραδιά που έχω αφιερώσει στα παιδιά μου... δύσκολα συγκρατώ τα δάκρυά μου στο άκουσμα αυτού του τραγουδιού...

Παρακαλουθώντας πριν από λίγες ημέρες μια δοκιμή των χορωδιών που θα ακούσουμε απόψε αναρωτήθηκα για το ειδικό βάρος της μουσικής ιδέας. Εάν μπορεί να μετρηθεί, εάν είναι συγκρίσιμο με κάτι, εάν μπορούμε να κατατάξουμε έργα και πονήματα σε κάποια κλίμακα νοήματος. Κατέληξα στο συμπέρασμα πως δεν υπάρχει τελικά καμία διαφοροποίηση. Η κεντρική μουσική ιδέα ενός παιδικού τραγουδιού είναι ισάξια με εκείνην μιας Συμφωνίας εάν ο δημιουργός σταθεί με την ίδια συστολή εμπρός στο κενό του πεντάγραμμο, εάν σταθεί γυμνός απέναντι στο χρόνο. Περιττό να αναφερθώ ξανά στην κρίση των παιδιών και την αγωνία που προκαλεί στους δημιουργούς με τον αμείλικτο χαρακτήρα της. Φανταστείτε πως ένιωσα ακούγοντας τις φωνές των παιδιών σε μια χαριτωμένη αντιπαράθεση για το ποιo τραγούδι είναι το ωραιότερο.

Επιτρέψτε μου να προσθέσω δύο λόγια για τα δύο φωνητικά σύνολα και τη μαέστρο τους Φάλια Παπαγιαννοπούλου. Γνωριζόμαστε από παιδιά. Νιώθω πως είναι συνδημιουργός όλων των έργων που έχουμε συνεργαστεί. Η ποιότητα της εργασίας της είναι τόσο υψηλή που δύσκολα μπορεί να περιγραφεί με λέξεις. Δεν ξέρω εάν θα βρω τρόπο άλλο από την ίδια τη μουσική για να την ευχαριστήσω για όλα όσα έχει προσφέρει στην μουσική μου. Την ευχαριστώ, όπως ευχαριστώ και όλα τα μέλη των δύο φωνητικών συνόλων για την αγάπη τους.

Στις 14 Δεκεμβρίου ήταν τα γενέθλια του Καλομοίρη... γεννήθηκε το 1883... σε αυτόν ανήκει η φράση πως η «μουσική δίνει ζωή στα όνειρα και κάνει τη ζωή να μοιάζει με όνειρο»...
Σας εύχομαι καλή ακρόαση...»