Σώστε την Αγιά Σοφιά!

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Αθηνά Αντωνιάδου
Κοινωνιολόγος, blogger, freelance writer

Λίγες ώρες έμειναν και κλιμακώνεται η προσπάθεια της Ελλάδας για τη μη μετατροπή του status quo της Αγίας Σοφίας (σ.σ. θα είναι μια εμπρηστική κίνηση σε μια ήδη τεταμένη ατμόσφαιρα, η οποία επικρατεί το τελευταίο διάστημα στη Μεσόγειο), ενώ σε εξέλιξη βρίσκεται διαδικτυακή ελληνική πρωτοβουλία στο Avaaz για τη μη μετατροπή της Αγίας Σοφίας από μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO σε ισλαμικό τέμενος.

Χθες, Πέμπτη 2 Ιουλίου κρινόταν το καθεστώς της Αγίας Σοφίας στην Τουρκία, καθώς συνεδρίαζε το Ανώτατο Δικαστήριό της για το φλέγον αυτό ζήτημα, ενώ σύμφωνα με τη φιλο-κυβερνητική εφημερίδα «Γενί Σαφάκ» η κρίσιμη απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ενδέχεται να μην ανακοινωθεί σήμερα, ημέρα εξέτασης της υπόθεσης, αλλά μέσα στις προσεχείς ημέρες.

Σύσσωμο το πολιτικό σύστημα της Τουρκίας, όσο και τα φιλο-κυβερνητικά μέσα ενημέρωσης κάνουν λόγο για μια ιστορική απόφαση, αναφερόμενοι -ως άλλοι δικαστές- σε αποκλειστικό και νόμιμο δικαίωμα της χώρας να αποφασίσει για το μέλλον αυτού του μοναδικού ανθρώπινου επιτεύγματος, χωρίς φυσικά να αναφέρουν πως η Αγιά Σοφιά είναι σημείο αναφοράς του χριστιανικού πολιτισμού ολόκληρης της Οικουμένης.

«Δόξα τω Θεώ τω καταξιώσαντί με τοιούτον έργον επιτελέσαι. Νενίκηκά σε, Σολομών!», αναφώνησε σύμφωνα με το θρύλο, ο χριστιανός αυτοκράτορας Ιουστινιανός, θέλοντας έτσι να εκφράσει το θαυμασμό του για το μνημείο, το οποίο ήταν πιο θαυμαστό και από τον Ναό του Σολομώντα στα Ιεροσόλυμα προορίζοντας τον ως αποκλειστικό χώρο εκκλησιαστικής λατρείας.

Η νεο-Οθωμανική Τουρκία προσπαθεί να κλείσει τα μάτια στα τεράστια οικονομικά προβλήματα που βιώνουν οι πολίτες της προσφέροντάς τους άρτο και θέαμα (βλέπε φιέστα 29ης Μαΐου με αφορμή την άλωση της Πόλης το 1453), ενώ καλλιεργεί κλίμα Εθνικισμού σε μια προσπάθεια να πείσει την εγχώρια κοινή γνώμη πως η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε ισλαμικό τέμενος δεν είναι αντίθετη προς τη βούληση του ιδρυτή της τουρκικής δημοκρατίας Κεμάλ Ατατούρκ ,ο οποίος την έκανε μουσείο. Αναφέρουν δε πως έφτασε η ώρα για αλλαγή σελίδας, αναπολώντας μια σύγχρονη Οθωμανική Αυτοκρατορία.

Αναμφισβήτητα, η Δύση αντιλαμβάνεται πως πρόκειται για προσπάθεια παραποίησης του παγκόσμιου συμβολισμού του βυζαντινού αυτού οικοδομήματος που ενώ τελεί υπό την προστασία της UNESCO αντιμετωπίζεται σαν πιόνι χάριν πολιτικών – γεωπολιτικών παιχνιδιών της Τουρκίας.

Για πόσο όμως;

Ποια είναι η επίσημη θέση της Ευρώπης;
Πιο συγκεκριμένα σε ποιες ενέργειες προτίθεται να προβεί, ώστε η Τουρκία ως υπό ένταξη μέλος της να σεβαστεί τις ευρωπαϊκές αξίες και θρησκευτικές αρχές που τη διέπουν; Θα εξακολουθήσουν ο μηχανισμός προενταξιακής βοήθειας (ΜΠΒ) και μια σειρά κοινοτικών προγραμμάτων και χρηματοδοτικών μέσων να παρέχουν στην Τουρκία πρόσβαση σε κονδύλια, αλλά και να υπογράφονται δηλώσεις (βλέπε «Κοινή Δήλωση» Ε.Ε. – Τουρκίας για το προσφυγικό κ.α.), όταν η ίδια απομακρύνεται από τις επιταγές του Διεθνούς και Ευρωπαϊκού Δικαίου αλλά και τις θεμελιώδεις αρχές του σεβασμού μνημείων προστατευόμενης παγκόσμιας πολιτιστικής κληρονομιάς της UNESCO;