Προλαμβάνεται το έμφραγμα;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Νικόλαος Μ. Κοσμάς
MD, MSc, PhDc Καρδιολόγος – Στρατιωτικός Ιατρός

Ο τρόπος με τον οποίο προλαμβάνεται το έμφραγμα (στεφανιαία νόσος) είναι κάτι που συχνά ρωτούν οι άνθρωποι.

Σύμφωνα με τη σοφή Ιπποκρατική ρήση «κάλλιον το προλαμβάνειν ή το θεραπεύειν». Είναι γεγονός ότι για το έμφραγμα, σε αντίθεση με άλλες αρρώστιες, υπάρχουν πολύ σημαντικές δυνατότητες να ενεργήσει κανείς αποτελεσματικά ώστε να το προλάβει.

Πάντα, σε αυτές τις συζητήσεις, υπάρχει κάποιος συνομιλητής που θα αναδείξει το θέμα της γενικής τυχαιότητας. Θα αναφέρει ίσως την περίπτωση κάποιου γνωστού του, ο οποίος ενώ «πρόσεχε» υπέστη ένα έμφραγμα ή αντίθετα την περίπτωση κάποιου που παρά τις καταχρήσεις δεν αντιμετώπισε ποτέ πρόβλημα. Η στεφανιαία νόσος είναι, πράγματι, πολυπαραγοντική. Κάποιοι από τους παράγοντες που την προκαλούν δεν είναι κατανοητοί. Επίσης, είναι κάπως απρόβλεπτη. Σε αρκετούς ανθρώπους, μάλλον στην πλειονότητα, η πορεία της είναι καλοήθης.

Είναι πιθανό να μην εμφανίσουν ποτέ συμπτώματα, παρ’ότι η νόσος (δηλαδή τα «βουλώματα» στις στεφανιαίες αρτηρίες) υπάρχει, αλλά ακόμη και αν εκδηλώσουν συμπτώματα, η πορεία τους συχνά είναι ανεπίπλεκτη και η ζωή τους φυσιολογικής διάρκειας και ποιότητας. Σε άλλους, η εκδήλωση της στεφανιαίας νόσου είναι κατακλυσμιαία, με μεγάλα απροσδόκητα εμφράγματα που προκαλούν σημαντική αναπηρία, ή ακόμη και αιφνίδιο θάνατο, ο οποίος παραμένει μία όχι σπάνια πρώτη εκδήλωση της στεφανιαίας νόσου.

Τα παραπάνω δεν αναιρούν τον κανόνα: τα περισσότερα εμφράγματα πυροδοτούνται από τους αναγνωρισμένους παράγοντες κινδύνου, δηλαδή το κάπνισμα, την αρτηριακή υπέρταση, το σακχαρώδη διαβήτη και την υπερχοληστερολαιμία. Σε μικρότερο βαθμό συνεισφέρουν η παχυσαρκία, η καθιστική ζωή, το στρες και η ατμοσφαιρική ρύπανση. Όλοι οι παραπάνω παράγοντες είναι δυνητικά αναστρέψιμοι και η καταπολέμησή τους μειώνει δραματικά τον κίνδυνο εμφράγματος. Υπάρχουν και παράγοντες μη αναστρέψιμοι, όπως η κληρονομικότητα, η ηλικία και το άρρεν φύλο, που σπάνια όμως προκαλούν επεισόδια, αν κάποιες από τις συνήθειες του ατόμου δεν συνεργήσουν.

Οι προληπτικές καρδιολογικές εξετάσεις έχουν συμπληρωματικό μόνο ρόλο. Είναι χρήσιμες στη διαστρωμάτωση κινδύνου του ατόμου, αλλά δεν παρέχουν πλήρη εξασφάλιση, ούτε μειώνουν το ρίσκο σε ανθρώπους με αρρύθμιστους παράγοντες κινδύνου.

Αυτή είναι, λοιπόν, η χρυσή τριπλέτα της πρόληψης του εμφράγματος:
1. Διακοπή καπνίσματος
2. Φυσιολογικό σωματικό βάρος μέσω υγιεινής διατροφής και σωματικής άσκησης
3. Ρύθμιση των παραγόντων κινδύνου (αρτηριακής υπέρτασης, σακχαρώδους διαβήτη, υπερχοληστερολαιμίας).