Σελίδες Ιστορίας: Τον Ιούνιο 1944 «χτίζεται» η ιστορία της προδοσίας του Κλιμακίου Κατέχη, γεγονός που θα απασχολεί τη Ροδιακή κοινωνία, επί πενήντα και πλέον χρόνια

Rodiaki NewsRoom

Ο Ζίζικας συλλαμβάνεται στην Ψέριμο από Άγγλους κομάντος

Γράφει ο Κώστας Τσαλαχούρης

Είναι ντοκουμέντο. Εκείνο το πρωινό, της 10ης Ιουνίου 1944, ήταν τελείως διαφορετικό.
Στη Ρόδο επικρατεί γενική ευφορία.

Από το πρωί, το ραδιόφωνο του Λονδίνου, μεταδίδει το συνθηματικό η «Λουΐζα κοιμάται», η «Λουΐζα κοιμάται».
Ύστερα από λίγη ώρα, το ραδιόφωνο μεταδίδει: Η «Λουΐζα καλά μελετημένη», η «Λουΐζα καλά μελετημένη».

Το συνθηματικό αυτό το επαναλαμβάνει πολλές φορές-απευθύνεται στους ανθρώπους που δρουν στην περιοχή της Δωδεκανήσου και τους πληροφορεί να είναι έτοιμοι, για προσεχή απόβαση των Συμμαχικών Δυνάμεων στα νησιά!

Είχε προηγηθεί, η απόβαση στη Σικελία, στις 10 Ιουνίου 1943, επιχείρηση «Χάσκι», και στις 6 Ιουνίου 1944 η απόβαση στη Νορμανδία, με την επιχείρηση «Όβερλορντ».

Είχε μελετηθεί και η επιχείρηση «Κιμάς», στις αρχές Μαΐου 1943, με την οποία έγινε προσπάθεια παραπλάνησης του Άξονα, ότι υπάρχει σχέδιο απόβασης των συμμάχων στη Σαρδηνία και στις ακτές της Ελλάδος. Γι’ αυτό οι Γερμανοί ενίσχυσαν τις δυνάμεις τους, από τον Ιούνιο του 1943 στα Δωδεκάνησα⁽¹⁾.

Στη Ρόδο ακούγεται το μήνυμα. Μέρες πριν, είχαν ειδοποιηθεί, όλοι, να περιμένουν κάτι.

Ζίζικας
Ο Κατέχης έχει απέναντί του ένα τρομερό πράκτορα, τον Νίκο Ζίζικα, τον οποίο προσπαθεί να εκμεταλλευτεί τώρα, που εργάζεται και για τις δύο πλευρές.
Το ένστικτό του λέει ότι αυτός ο άνθρωπος πρέπει να είναι ειλικρινής.

Κανένας δεν είναι αλάνθαστος. Φοβάται, μήπως, πέσει έξω. Κάθε κίνησή του, θέλει να την ελέγχει, γι’ αυτό πάντοτε ζητά οδηγίες από κάτω, όπως ένα μήνα πριν, όταν πλησίασε τον τρομερό αυτόν άνθρωπο. Τότε το Κέντρο του είπε το «ναι» για να προχωρήσει.

Τώρα «συλλαμβάνει» το πιο τρελό, αλλά έντεχνο, διαβολικό σχέδιο. Είναι ασύλληπτο, μεγαλεπήβολο, όμως, πραγματοποιήσιμο. Με εντολή του Κέντρου θέλει να χρησιμοποιήσει τον Ζίζικα σε άλλο τομέα, έξω από τη Ρόδο, και γιατί όχι, στη Μέση Ανατολή για να εξουδετερωθεί το κατασκοπευτικό δίκτυο του Άξονα στην Αίγυπτο. Του το προτείνει, κι αυτός δέχεται να φύγει στην Παλαιστίνη.

Την ίδια μέρα, στις 5 Ιουνίου, ο Ζίζικας συναντιέται με τον επικεφαλής της «Πόλο», υπολοχαγό Τζίλερ και του ζητά να φύγει στο εξωτερικό, με το δικαιολογητικό ότι εδώ πια ήταν γνωστός και δεν μπορούσε να κινηθεί ελεύθερα.

Ο υπολοχαγός βλέπει ευνοϊκά την πρότασή του, αλλά δεν του δίνει απάντηση, γιατί προηγουμένως πρέπει να συνεννοηθεί με τους ανωτέρους του.
Η απάντηση δίνεται σε τρεις μέρες, στις 8 Ιουνίου, και είναι καταφατική.

Ο Τζίλερ του λέει επίσης να σταματήσει κάθε δραστηριότητα και να ετοιμάζεται για αναχώρηση. Για να πέσει στα μαλακά, του λέει ότι πρέπει να ξεκουραστεί.
Η νέα συνάντηση με τον Κατέχη γίνεται λίγο μετά τη μετάδοση από το BBC του μηνύματος περί επικείμενης επιχείρησης στην περιοχή της Δωδεκανήσου.

Ο Ζίζικας του ανακοινώνει την απόφαση των Γερμανών, αλλά του αποκρύπτει ότι τον έθεσαν εκτός υπηρεσίας, ως την αναχώρησή του. Ο νεαρός κατάσκοπος αμέσως του αποκαλύπτει το περιεχόμενο των μηνυμάτων και του ζητά να βοηθήσει.

Αλλά και ο Κατέχης του αναφέρει κατηγορηματικά ότι η αποστολή του στη Ρόδο για το συμμαχικό Κλιμάκιο τελείωσε. Έτσι σε διάστημα τριών ημερών και τα δύο μέρη για τα οποία εργάζεται ο Ζίζικας, τον θέτουν εκτός δραστηριότητας. Μάλιστα τον ένα, ενώ του ζητά αυτό, ταυτόχρονα τον προτρέπει να τον βοηθήσει⁽²⁾. Είναι δύο πράγματα ασυμβίβαστα.

Ο Ζίζικας αποκαλύπτει στον Κατέχη ότι ο υπολοχαγός Τζίλερ του είπε με ποιον τρόπο θα «περάσει» στα μικρασιατικά παράλια, πηγαίνοντας, προηγούμενα, με αεροσκάφος στην Κω.

Στη συνέχεια θα προωθούνταν στην Κάλυμνο-χωρίς τη βοήθεια των Γερμανών- όπου θα συναντούσε τον εκεί επικεφαλής της «Πόλο», υπολοχαγό Μενιέ.

Μάλιστα ο Κατέχης τον ρώτησε τι ρούχα θα φορούσε, την ημέρα της αναχώρησής του και κατά τη διάρκεια της παραμονής του στην Κάλυμνο και του είπε, για περίπτωση ανάγκης, να έχει κόκκινο μαντίλι στο τσεπάκι του σακακιού του.

Και από το σημείο αυτό συνεχίζεται η ιστορία μέσα σε απύθμενο ψέμα, το οποίο τις περισσότερες φορές είναι ασύστολο, κακό, χοντρό και τρομερό.

Η αναχώρηση και σύλληψη
Η αναχώρηση του Ζίζικα, γίνεται τελικά στις 15 Ιουνίου. Ο Τζίλερ τον ειδοποιεί τηλεφωνικά να έρτει αμέσως στην πόλη, από το χωριό Απόλλωνα και, αφού του έδωσε συστατική επιστολή, έφυγε για την Κω και ύστερα από δυό μέρες, έφτασε στην Κάλυμνο.

Στο νησί μένει αρκετές μέρες-προφανώς οι γερμανικές υπηρεσίες τον χρησιμοποιούν σε διάφορες ενέργειές τους, μάλιστα δε τον στέλνουν στην Ψέριμο για να συλλάβει κάποιον Αντώνη Παπαμιχαήλ.

Εκεί, όμως, συλλαμβάνεται από περίπολο κομάντος, όπου δέρνεται αλύπητα, και στις 28 Ιουνίου, μεταφέρεται στην Αλεξάνδρεια⁽³⁾.
Έτσι η επιχείρηση, όπως τη συνέλαβε ο Κατέχης, να χρησιμοποιηθεί ο Ζίζικας, για την αποκάλυψη του γερμανικού δικτύου κατασκοπείας στη Μέση Ανατολή, ματαιώνεται.

Τα συμμαχικά δίκτυα που δρούσαν στην περιοχή της Δωδεκανήσου, δεν ειδοποιήθηκαν έγκαιρα, για να αφήσουν «διέλευση» στο δαιμόνιο αυτό άνθρωπο. Και δεν ήταν δυνατόν να ειδοποιηθούν, γιατί τα διάφορα συμμαχικά Κλιμάκια και ιδιαίτερα τα αγγλικά, που βρίσκονταν στην περιοχή του Αιγαίου, είχαν ανεξαρτησία κινήσεων και εργάζονταν μεμονωμένα.

Δεν είναι λίγοι αυτοί που στη διάρκεια του πολέμου, συμπέραναν ότι τα εν λόγω Κλιμάκια δρούσαν εναντίον των αγγλικών συμφερόντων και συγκρούονταν μεταξύ τους. Η αλήθεια, όμως, ήταν ότι μόνο το στρατηγείο γνώριζε την πραγματικότητα και τα άφηνε να ακολουθούν τον δρόμο που χάραξαν, προς εκτέλεση του σκοπού τους.

Μόνο στον χώρο του Αιγαίου δρούσαν περισσότερες από δέκα αγγλικές υπηρεσίες...
Το οκταήμερο αυτό, Από τις 8 ως τις 15 Ιουνίου 1844 θα σφραγίσει την όλη υπόθεση που επί πενήντα και πλέον χρόνια θα απασχολεί τη ροδιακή κοινωνία.

Τις μέρες αυτές «χτίστηκε» το οικοδόμημα και «πλέχτηκε» η ιστορία της προδοσίας του Κλιμακίου Κατέχη. Πρωταγωνιστής ο φοβερός Νικόλαος Ζίζικας, προς Θεού ΟΧΙ προδότης, ο οποίος «δένει» την ιστορία με τις κινήσεις του… Και η πραγματική Ιστορία αρχίζει…

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Κ. Τσαλαχούρης-Το σχέδιο «Κιμάς» και η θρυλούμενη συμμαχική απόβαση στα Δωδεκάνησα. Εφημερίδα «Η Ροδιακή» 26.4.1995

2. Μαρτυρία Ζίζικα, στις 18 Απριλίου 1950 και μαρτυρία Κατέχη αριθμός 16. Η βοήθεια του Ζίζικα ήταν να εξοπλίσει κατοίκους του χωριού Απόλλωνα με όπλα που κλάπηκαν από ιταλικές αποθήκες.

3. Σύμφωνα με κατάθεση του ίδιου του Ζίζικα, στις 18 Απριλίου 1950, οι Άγγλοι του πρότειναν να συνεργαστεί, αλλά αυτός αρνήθηκε. Κατάθεση έδωσε επίσης στο συνταγματάρχη του Πυροβολικού Αλέξανδρο Πετίνη στη Ρόδο, όταν επέστρεψε το 1945. Συναντήσεις μας με τον Κατέχη, έγιναν στην Αθήνα, στις αρχές του 1990, στον όγδοο όροφο της Αθηναϊκής Λέσχης. Το ίδιο επεσυνέβη και με το Γιώργο Διαμαντίδη-στο ίδιο σημείο της Λέσχης. Απλώς έμειναν συζητήσεις-δεν υπήρχε τίποτε το γραπτό της εποχής εκείνης.