Γιάννης Σταυλάς: Το σύστημα καταπολέμησης των δασικών πυρκαγιών

Rodiaki NewsRoom

Γράφει o
Γιάννης Σταυλάς

Η αποτελεσματικότητα ενός συστήματος καταπολέμησης Δασικών Πυρκαγιών μετράται από την ικανότητά του να περιορίσει το μέγεθος των ζημιών. Επιστημονικές προσεγγίσεις και συσσωρευμένη εμπειρία αναδεικνύουν όλο και περισσότερο την παθητική ή έμμεση διαχείριση πυρκαγιών ως βασική προϋπόθεση για την επιτυχή λειτουργία του. Παρόλα αυτά τα κρατικά κονδύλια, επί του παρόντος, επικεντρώνονται στην πυρόσβεση και όχι στην πρόληψη.

Μεταξύ άλλων στην παθητική διαχείριση πυρκαγιών περιλαμβάνονται οι παρακάτω βασικές δράσεις:
1. Πρόληψη. Όχι μόνο με ενημερωτικές δημοσιεύσεις, αλλά με σημαντικές παρεμβάσεις για την προστασία δασών και οικιστικών περιοχών, όπως η οριοθέτηση του δάσους με περιμετρικές και εγκάρσιες ζώνες πυροπροστασίας, και η αποψίλωση εύφλεκτης χαμηλής βλάστησης.

2. Η αποτελεσματική επιτήρηση των δασικών περιοχών με έγκαιρη ανίχνευση φωτιάς και αστραπιαία Σήμανση Συναγερμού.
3. Η δυναμική οργάνωση των επιχειρήσεων κατάσβεσης με βοήθεια λογισμικού για τη σωστή και ταχύτατη επιλογή των κατάλληλων μέσων από τις κατάλληλες θέσεις, με στόχο τη γρήγορη και επαρκή καταπολέμηση της πυρκαγιάς στο αρχικό της στάδιο.

4. Η πληροφόρηση και καθοδήγηση των επίγειων είτε των εναέριων δυνάμεων με επαρκές σύστημα επικοινωνίας και τη χρήση Drones ή ελικοπτέρου συντονισμού επιχειρήσεων.
Εδώ απαιτείται η προμήθεια πλαστικοποιημένων χαρτών 1: 50.000, σε όλους τους συμμετέχοντες στην επιχείρηση, με αριθμημένα τετράγωνα (π.χ. Ε3), όπου εμφανίζονται σημεία λήψης νερού, και όλοι οι προσβάσιμοι αγροτικοί και μη δρόμοι.
Η εφαρμογή τεχνολογιών έγκαιρης ανίχνευσης είναι το κλειδί για να μπορέσουν οι δυνάμεις πυρόσβεσης να υπερασπιστούν αποτελεσματικά τα δάση.

Όπως οι αισθητήρες χαμηλού κόστους της γερμανικής εταιρείας Dryad, για παράδειγμα, που χρησιμοποιούν επικοινωνίες LoRaWAN για ασύρματη μετάδοση δεδομένων και λειτουργούν με φωτοβολταϊκά χωρίς συντήρηση για 10-15 χρόνια.
Το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (ΥΚΚΠΠ) αντιλήφθηκε τις ελλείψεις στο πεδίο της πρόληψης και δημοσιοποίησε την πλατφόρμα https://akatharista.apps.gov.gr/ υποχρεώνοντας τους πολίτες να δηλώσουν σε αυτήν την εκπλήρωση της υποχρέωσης του ετήσιου καθαρισμού οικοπέδων και λοιπών ακάλυπτων χώρων (Υπουργική Απόφαση 17647 οικ. Φ.700.20/2022 – ΦΕΚ 1301/Β/18-3-2022).
Η δημιουργία ζωνών αντιπυρικής προστασίας γύρω από οικισμούς, σημαντικές εγκαταστάσεις και προστατευόμενες περιοχές είναι ζωτικής σημασίας.

Καινοτόμες λύσεις, περιβαλλοντικά αποδεκτές, όπως η στοχευμένη βόσκηση με αιγοπρόβατα για την αποψίλωση εύφλεκτης χαμηλής βλάστησης σε ζώνες πυροπροστασίας, αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία, ηλεκτρικές, τηλεπικοινωνιακές, σχολικές εγκαταστάσεις, και όχι μόνον, εφαρμόζονται σε αρκετές χώρες. Στις ΗΠΑ έχουν εμφανιστεί πλήθος εταιρειών τα τελευταία χρόνια, ακόμα και από το μακρινό Περού, που απασχολούν αιγοπρόβατα γι’ αυτή την «στοχευμένη» βόσκηση.
Περίπου 300 αιγοπρόβατα καθαρίζουν 14 στρέμματα σε ύψος περίπου 2 μέτρων και σε διάστημα δύο εβδομάδων. Είναι φυσικοί ορειβάτες.

Μπορούν να σκαρφαλώσουν σε απότομους λόφους χωρίς πρόβλημα, μπαίνουν σε γωνίες που κανονικά θα ήταν πολύ δύσκολες για τους ανθρώπους και αγνοούν τη ζέστη.
Το ανθρώπινο δυναμικό κινδυνεύει με τραυματισμούς, δεν έχει πρόσβαση σε δύσβατο τοπίο, είναι πολύ πιο ακριβό και χρησιμοποιεί εργαλεία τα οποία χρειάζονται καύσιμα.
Πολλές φορές, πρέπει να μεταφέρουν τη βλάστηση σε χώρο υγειονομικής ταφής ή να χρησιμοποιήσουν θρυμματιστές κλαδιών που δημιουργεί πρόσθετο κόστος.

Το yπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (ΥΚΚΠΠ) χρηματοδοτώντας εταιρείες απασχόλησης αιγοπροβάτων για την αποψίλωση της εύφλεκτης χαμηλής βλάστησης, ενισχύει τους κτηνοτρόφους και ταυτόχρονα επιτυγχάνει αποτελεσματικότερο έργο.