Αγ. Ξάνθης: Η «μαγεία» του αυθεντικού

Rodiaki NewsRoom

Επ’ ευκαιρίας των ταινιών: της Μ. Κάλλας και του Σ. Καζαντζίδη

Γράφει o
Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας

Παρακολούθησα αυτές τις γιορτινές ημέρες, σχετικές αναφορές για τρία πρόσωπα υψηλού εθνικού συμβολισμού. Τη Μαρία Κάλλας, τον Στέλιο Καζαντζίδη και την κα Ελένη Γλύκατζη-Αρβελέρ. Τρεις προσωπικότητες υψηλού κύρους που τίμησαν και που η τελευταία, τιμά ακόμη την πατριωτική συνείδηση, με το κάθε πρόσωπο με ξεχωριστό ιδανικό τρόπο.

Η πρώτη, με τη φωνή και την απεριόριστη δύναμη της τέχνης της μουσικής, ο δεύτερος με την προβολή του μέσου, γνήσιου Έλληνα που μόλις έβγαινε από τις κακουχίες του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου με τη χρήση της μοναδικής του αισθησιακής φωνής αλλά και της τρίτης κυρίας, με την απεριόριστη ταπεινότητα και τη μεγαλοσύνη της ελληνικότητας μέσα από τη διατήρηση τής αίγλης του Βυζαντίου.

Η αυθεντικότητα, ο λόγος και των τριών ατόμων μάς μάγεψαν, μας συνεπήραν, ειδικά σήμερα την εποχή της εικόνας και της αυτοπροβολής, του επίπλαστου χρόνου και της ηλεκτρονικής θολούρας.

Γράφει ο Στέλιος Ράμφος: «Είναι ολέθριο να πορευόμαστε συνεχώς με γνώμονα το εκάστοτε μυωπικό-τι μας συμφέρει- και ουδέποτε να σκεπτόμαστε τι νε τέλει μας προάγει. Τι μας προάγει δεν συμφέρει μόνο εμάς, συμφέρει και τους καλόπιστους άλλους».

Αυτή η προαγωγή έρχεται μέσα από την αυθεντικότητα, τη γνησιότητα, την αλήθεια. Ζητήματα που τρεμοσβήσουν στο πέρασμα της αδιαφάνειες και του παραγοντισμού.

Νοιαζόμαστε σήμερα περισσότερο για μια «σέλφι», παρά να βρεθούμε να μιλήσουμε, να συντροφευθούμε, να ονειρευτούμε. Η εποχή της ελπίδας για κάτι καλύτερο έχει περιοριστεί σε μια οριζόντια γραμμή διαχείρισης, όπου υπάρχει η ακατάσχετη υπόδειξη αριθμών και δεικτών για την ευημερία. Ευημερία που καταπνίγεται μέσα από την αριθμολαγνία του “political perfect”, στον κύκλο της οικονομίας και των αποτελεσμάτων της.

Η εποχή του ΄60, με τις προσωπικότητες του Θεοδωράκη, του Ρίτσου, του Βάρναλη, του Χατζηδάκη, του Ελύτη και του Σεφέρη, της Παξινού και της Λαμπέτη του Μινωτή αλλά και του παλαιοτέρων Καβάφη, Καρυωτάκη και του Καζαντζάκη, αλλά και του νέου ρεύματος λίγο μετά την Μεταπολίτευση, του Λοΐζου και του Κηλαηδόνη, έχουν «πνιγεί» στις ημίγυμνες κύριες του τραγουδιού και της showbiz, που έχουν άλλα ξεχωριστά ιδανικά, εκτός της αυθεντικής τέχνης.

Τέχνη, που το ζητούμενο δεν είναι η παραγωγή φόρμας, εικόνων και σωμάτων, αλλά η σύλληψη δυνάμεως σκέψης και στοχασμού, που να μπορούν να ανατάξουν το άτομο σε μια πορεία αυθεντικότητα αλλά και αισθητικής. Αυτή η τέχνη είναι που συνθέτει επιδέξια μουσική και γλυπτική, αρχιτεκτονική και χορό ως ένα συνεκτικό ανάχωμα ενάντια της χρονοπολιτικής ηγεμονίας των κανόνων της ελεύθερης αγοράς.

Μια χρονοπολιτική που αρέσκεται στην όποια πληροφορία των κοινωνικών δικτύων, σε συνδυασμό με την εξωτερική τελειότητα του υποκειμένου, διαχειρίζοντας παράλληλα τον παρόντα χρόνο ως προς εμπορικό όφελος. Ουσιαστικά, μιλάμε για το «Εγώ τού σήμερα», πνιγμένο στη ματαιοδοξία και στο χειροκρότημα του στιγμιαίου ενθουσιασμού.

Ο φόβος της απώλειας του γνησίου, του αυθεντικού, του πανηγυριού του χωριού με τις κοινωνικές ρίζες του, μας κάνει σήμερα να αναπολούμε με σεβασμό τη Μαρία Κάλλας, τον Στέλιο Καζαντζίδη και να ακούμε με σεβασμό την κα Ελένη Αρβελέρ στην τηλεόραση να λέει με στεντόρεια φωνή ότι «μου αρκεί να με αποκαλούν Ελληνίδα και όχι φημισμένη Ελληνίδα».
Αχ Θεού μου, τι πνευματική αναρρίχηση!

Αλλά και η εξαφάνιση των αυθεντικών ελληνικών προϊόντων κάτω από την πίεση της ελεύθερης, παγκοσμιοποιημένης αγοράς γίνεται μετατρέπεται σ’ ένα συνονθύλευμα πολιτισμών, που ο καθένας προσπαθεί να διεκδικήσει την πίτα της αγοράς στο μότο: κόστος-όφελος. Η γειτονιά, η συνάθροιση, το κουτσομπολιό μεταβιβάστηκαν στην «πλατεία του facebook» ως δια μαγείας με την ηλεκτρονική δύναμη της ταχύτητας και της εύπεπτης εικόνας που χαδεύει τον καταναλωτή, στο πνεύμα ότι όλοι είμαστε υπό καταναλωτική χειραγώγηση της μεγάλης 4ης βιομηχανικής επανάστασης.

Το δίλημμα ανάπτυξη ή μεγέθυνση(;) είναι από τα ζωτικότερα του πλανήτη μας και εάν προσθέσουμε και την αλλαγή συνόρων στην επανεμφάνιση της γεωπολιτικής ως ένα όπλο των ισχυρών, συμπληρώνεται το νέο πάζλ του 21ου αιώνα.
Και σ’ επέκταση της νέας πενταετίας που ξεδιπλώνεται μπροστά μας, με δύο πολέμους ανοιχτούς, με ηγέτες γεμάτους με εθνικοπατριωτικές εξάρσεις, με μια Ευρώπη που ακόμη ψάχνεται να βρει τη δική της συγκεκριμένη ουτοπία, παλλόμενη μεταξύ ταυτότητας, μετανάστευσης, διεθνών αγορών και ανταγωνισμού από άλλες νεοφυείς δυνάμεις, διακρίνουμε τη δυστοπία της ρευστότητας και της ανασφάλειας στην παγκόσμια σφαίρα.

Η ανθρώπινη γειτονιά του ‘50 και του ΄60 με τους νταλκάδες της αλλά και τις χαρές της, τις πλούσιες μοσχομυριστές αυλές και την παραδοσιακή αρχιτεκτονική, τους γάμους της και τα μικρομάγαζα μπορούν να έχουν εξαφανιστεί, ας κρατήσουμε τουλάχιστον το άρωμα της ειλικρινείας τους και κυρίως, την αυθεντικότητα της φωνής τους!
Στο χέρι μας είναι.