Με τη «Διακήρυξη της Ρόδου» το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα στην Επιτροπή των Περιφερειών ζητά έναν φιλόδοξο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό με επίκεντρο τις τοπικές πραγματικότητες και ισχυρή περιφερειακή συνεργασία

Rodiaki NewsRoom

Μετά από πρόσκληση του Γιώργου Χατζημάρκου, Περιφερειάρχη Νοτίου Αιγαίου και μέλους της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών (EPP-CoR), περισσότεροι από 100 Περιφερειάρχες και Δήμαρχοι, μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, νέοι αιρετοί της τοπικής αυτοδιοίκησης και εκπρόσωποι εθνικών πολιτικών φορέων συγκεντρώθηκαν στη Ρόδο, στις 29 Μαΐου 2026, στο πλαίσιο της εκτός έδρα Συνεδρίασης της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Επιτροπή των Περιφερειών (EPP-CoR), προκειμένου να συζητήσουν το μέλλον του Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου (ΠΔΠ) της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την περίοδο 2028–2034.

Υπό τον τίτλο «Παραδίδοντας την Ευρώπη Μαζί: Τοποθετώντας τις Περιφέρειες στην Καρδιά του Επόμενου ΠΔΠ», οι συμμετέχοντες υιοθέτησαν τη «Διακήρυξη της Ρόδου», με την οποία ζητούν έναν φιλόδοξο και ισχυρό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ικανό να ανταποκριθεί τόσο στις παραδοσιακές όσο και στις νέες προτεραιότητες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, διατηρώντας παράλληλα την πολιτική συνοχής ως το βασικό μακροπρόθεσμο επενδυτικό εργαλείο της ΕΕ.

Οι ομιλητές υπογράμμισαν την ανάγκη δημιουργίας νέων, πραγματικών ιδίων πόρων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ώστε να αποφευχθούν περικοπές σε κρίσιμα προγράμματα, ενώ κάλεσαν για την έγκαιρη υιοθέτηση του επόμενου ΠΔΠ έως το τέλος του 2026.

Παράλληλα, τόνισαν ότι ο μελλοντικός ευρωπαϊκός προϋπολογισμός πρέπει να παραμείνει προσανατολισμένος στις τοπικές ιδιαιτερότητες και ευαίσθητος στις εδαφικές ανάγκες, με πλήρη συμμετοχή των Δήμων και των Περιφερειών στον σχεδιασμό και την υλοποίηση των μελλοντικών Εθνικών και Περιφερειακών Σχεδίων Εταιρικής Σχέσης.

Ανοίγοντας τις εργασίες της συνάντησης, ο Γιώργος Χατζημάρκος υπογράμμισε ότι η Διακήρυξη της Ρόδου αποστέλλει «ένα ισχυρό και ξεκάθαρο μήνυμα» από Δήμους και Περιφέρειες και των 27 κρατών-μελών, τονίζοντας χαρακτηριστικά: «Η Ευρώπη που οραματιζόμαστε δεν εξαντλείται σε δημοσιονομικούς δείκτες και λογιστικές πράξεις, αλλά ταυτίζεται με τη Δημοκρατία, τον σεβασμό, τη συμμετοχή και τα δικαιώματα των πολιτών στην πράξη. Οι μεγάλες κρίσεις της εποχής μας πρέπει να γίνουν η αφορμή για περισσότερη και καλύτερη Ευρώπη. Μια Ευρώπη που επενδύει στις τοπικές κοινωνίες της, ενισχύει την πολιτική συνοχής και εξελίσσει τα εργαλεία της ώστε να ανταποκρίνεται στις νέες γεωπολιτικές και κοινωνικές προκλήσεις.

Αυτός ο ευγενής αγώνας, που φέρει πλέον το όνομα της Ρόδου, αποτελεί μια μεγάλη νίκη για τις τοπικές κοινωνίες και ένα αποφασιστικό βήμα για μια πιο δίκαιη, πιο ισχυρή και πιο ανθρώπινη Ευρώπη, παρούσα δίπλα σε κάθε πολίτη, από το μεγαλύτερο αστικό κέντρο έως το πιο απομακρυσμένο νησί και τη μικρότερη ορεινή κοινότητα.»

Η Πρόεδρος της Ομάδας του ΕΛΚ στην Επιτροπή των Περιφερειών, Sari Rautio, τόνισε ότι εάν η Ευρώπη επιθυμεί να ανταποκριθεί τόσο στις υφιστάμενες προτεραιότητες όσο και στις νέες φιλοδοξίες της, «ο προϋπολογισμός πρέπει επίσης να είναι πιο φιλόδοξος».

Η ίδια επανέλαβε ότι η πολιτική συνοχής παραμένει «μία από τις πιο απτές εκφράσεις αλληλεγγύης της Ευρωπαϊκής Ένωσης» και το μοναδικό εργαλείο μακροπρόθεσμων επενδύσεων που βασίζεται στις τοπικές ανάγκες. Παράλληλα, υπογράμμισε ότι οι δαπάνες της ΕΕ πρέπει να διατηρήσουν τον τοπικό τους χαρακτήρα και να λαμβάνουν υπόψη τις ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, σεβόμενες την πολυμορφία των ευρωπαϊκών εδαφών, συμπεριλαμβανομένων των νησιών, των αγροτικών περιοχών και των περιφερειών που αντιμετωπίζουν διαρθρωτικά μειονεκτήματα.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος για τον Προϋπολογισμό, την Καταπολέμηση της Απάτης και τη Δημόσια Διοίκηση, Piotr Serafin, επισήμανε ότι ένας φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μπορεί να καταστεί εφικτός μόνο μέσα από ένα φιλόδοξο πακέτο νέων, πραγματικών ιδίων πόρων. Προειδοποιώντας ότι η αποτυχία επίτευξης συμφωνίας για τους ιδίους πόρους θα επαναφέρει αναπόφευκτα τη συζήτηση περί περικοπών, κάλεσε τα κράτη-μέλη και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να στηρίξουν την προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Ο Επίτροπος Serafin τόνισε επίσης τη σημασία της ταχείας ολοκλήρωσης των διαπραγματεύσεων για το επόμενο ΠΔΠ, υπογραμμίζοντας ότι η επίτευξη συμφωνίας έως το τέλος του 2026 πρέπει να αποτελέσει «μία από τις προτεραιότητες», προς όφελος τόσο των κρατών-μελών όσο και των περιφερειών.

Ο Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Raffaele Fitto, υπογράμμισε ότι τα μελλοντικά Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης θα ενισχύσουν τις συνέργειες μεταξύ των πολιτικών της ΕΕ που εφαρμόζονται σε εθνικό και περιφερειακό επίπεδο, διατηρώντας παράλληλα τη συνοχή και την εδαφική σύγκλιση μεταξύ των βασικών τους στόχων. Τόνισε ότι η στήριξη θα συνεχίσει να επικεντρώνεται στις περιοχές με τις μεγαλύτερες ανάγκες, προσφέροντας ταυτόχρονα μεγαλύτερη ευελιξία ώστε τα προγράμματα να προσαρμόζονται στις τοπικές πραγματικότητες. Ο Αντιπρόεδρος Fitto επανέλαβε επίσης τον καθοριστικό ρόλο των περιφερειακών και τοπικών αρχών στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής, δηλώνοντας ότι «τα Εθνικά και Περιφερειακά Σχέδια Εταιρικής Σχέσης θα βασίζονται στη συνεργασία και στη λήψη αποφάσεων σε περιφερειακό και τοπικό επίπεδο μέσω ειδικών περιφερειακών κεφαλαίων, διατηρώντας το ίδιο μοντέλο πολυεπίπεδης διακυβέρνησης της πολιτικής συνοχής. Ο ρόλος των περιφερειών θα παραμείνει καθοριστικός. Οι περιφερειακές αρχές θα συνεχίσουν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή της πολιτικής συνοχής και θα παραμείνουν βασικοί συνομιλητές της Ευρωπαϊκής Επιτροπής».

Ο Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης υπογράμμισε ότι: «Η Πολιτική Συνοχής δεν είναι απλώς ένα εργαλείο αναδιανομής πόρων. Είναι επένδυση στο μέλλον της Ευρώπης, που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα, τη συνοχή και τη σταθερότητά της.

Στη Ρόδο συζητήσαμε σήμερα την ανάγκη οι Περιφέρειες να έχουν ουσιαστικό ρόλο στη διαμόρφωση και την υλοποίηση του νέου Πολυετούς Δημοσιονομικού Πλαισίου της ΕΕ. Συζητήσαμε επίσης πώς ο νέος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός μπορεί να ανταποκριθεί στις σύγχρονες προκλήσεις και να στηρίξει το όραμά μας για μια Ευρώπη ισχυρή οικονομικά και πολιτικά, που θα προσφέρει ευημερία, ανάπτυξη και ασφάλεια σε όλους τους πολίτες της.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα, ως η μεγαλύτερη πολιτική δύναμη στην Ευρώπη, δεσμεύεται να συνεχίσει να εργάζεται με υπευθυνότητα και αποφασιστικότητα προς αυτή την κατεύθυνση.»

Τις συζητήσεις συντόνισε η Αλίκη Μοσχή-Gauguet, ειδική διεθνών σχέσεων και πολιτιστικής διπλωματίας.

Διαμορφώνοντας από κοινού την Ευρώπη: Θέτοντας τις περιφέρειες στο επίκεντρο του επόμενου ΠΔΠ Δήλωση της Ρόδου από την Ομάδα του ΕΛΚ στην ΕτΠ ΩΣ ΤΟΠΙΚΟΙ ΚΑΙ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟΙ ΗΓΕΤΕΣ ΤΟΥ ΕΛΚ, ΩΣ ΑΝΤΙΠΡΟΣΩΠΟΙ ΤΩΝ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΩΝ ΚΑΙ ΤΩΝ ΔΗΜΩΝ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ:

Θέλουμε η Ευρώπη να είναι ανταγωνιστική και ασφαλής, βιώσιμη και ευημερούσα. Θέλουμε να συνεργαστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) με όλες τις κινητήριες δυνάμεις της — τις περιφέρειες και τους δήμους της, και επιθυμούμε να συνεργαστούμε. Πρέπει να εξασφαλίσουμε τη συμμετοχή των πολιτών, σε όλους τους δήμους και σε όλες τις περιφέρειες. Τονίζουμε ότι η συζήτηση σχετικά με το πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο (ΠΔΠ) για την περίοδο 2028-2034 αποτελεί καθοριστική πολιτική στιγμή για την ΕΕ.

Η ικανότητα της Ευρώπης να συνεχίσει να επιτυγχάνει αποτελέσματα όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, την εδαφική συνοχή, τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη, την ανθεκτικότητα, την πράσινη και την ψηφιακή μετάβαση, καθώς και να αντιμετωπίζει νέες προκλήσεις, όπως η ασφάλεια, προϋποθέτει έναν προϋπολογισμό της ΕΕ που ανταποκρίνεται σε κάθε φιλοδοξία της. Επιμένουμε ότι οι νέες στρατηγικές προτεραιότητες πρέπει να συμβαδίζουν με τη διατήρηση και τον εκσυγχρονισμό των θεμελιωδών πολιτικών της ΕΕ.

Η πολιτική συνοχής της ΕΕ είναι η μεγαλύτερη παγκοσμίως επενδυτική πολιτική που στηρίζει τη σύγκλιση, την ανταγωνιστικότητα και την εδαφική ανθεκτικότητα, είναι ανοικτή σε όλες τις ευρωπαϊκές περιφέρειες, ορατή στους πολίτες και περιλαμβάνει κάθε επίπεδο διακυβέρνησης. Η πολιτική συνοχής αποτελεί βασικό στόχο της Συνθήκης και το μόνο μέσο που διασφαλίζει ότι καμία περιοχή δεν θα μείνει στο περιθώριο. Ζητούμε επαρκή χρηματοδοτικά μέσα για την κάλυψη υφιστάμενων και νέων προτεραιοτήτων. Η ευρωπαϊκή φιλοδοξία δεν μπορεί να βασίζεται στον ψευδή μύθο ότι κάνουμε περισσότερα με λιγότερα μέσα.

Ως εκ τούτου, η συνολική χρηματοδότηση για το ΠΔΠ 2028-2034 θα πρέπει να ανέρχεται στο 1,27 % του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος (ΑΕΕ) της ΕΕ, εξαιρουμένων των αποπληρωμών του χρέους που σχετίζεται με το ταμείο ανάκαμψης NextGenerationEU. Για τον σκοπό αυτό, υποστηρίζουμε την εισαγωγή νέων, γνήσιων ιδίων πόρων της ΕΕ, ώστε να καταστεί δυνατό ένα φιλόδοξο ΠΔΠ και να ενισχυθεί η ικανότητα της ΕΕ να ανταποκρίνεται με ευελιξία σε απρόβλεπτες προκλήσεις.

Υπογραμμίζουμε την ανάγκη να απλουστευθεί ο προϋπολογισμός της ΕΕ και να καταστεί πιο αποτελεσματικός. Η απλούστευση θα πρέπει πρωτίστως να εξυπηρετεί τους δικαιούχους, μειώνοντας τους φραγμούς στην πρόσβαση σε ενωσιακή χρηματοδότηση και καθιστώντας τις δαπάνες αποδοτικότερες. Ωστόσο, ο εξορθολογισμός των δημοσιονομικών δομών δεν πρέπει να οδηγεί σε εκπτώσεις ως προς τη διαφάνεια, τον δημοκρατικό έλεγχο ή την εδαφική συμμετοχή, ούτε να χρησιμοποιείται ως πρόσχημα για την αποδυνάμωση της αρχής της εταιρικής σχέσης. COR-2026-01442-00-01-DECL-TRA (EN) 2/2 EL Επιβεβαιώνουμε ότι η ευελιξία πρέπει να συμπληρώνει και όχι να αντικαθιστά την προβλεψιμότητα.

Η δημοσιονομική προβλεψιμότητα αποτελεί πολιτική προϋπόθεση και όχι τεχνική λεπτομέρεια. Ένα σταθερό και νομικά ασφαλές ΠΔΠ είναι απαραίτητο για τις μακροπρόθεσμες επενδύσεις, την περιφερειακή διοικητική ικανότητα και την εμπιστοσύνη των πολιτών. Επιμένουμε ότι οι δαπάνες της ΕΕ πρέπει να παραμένουν τοποκεντρικές και εδαφικά ευαίσθητες. Οι πολιτικές της ΕΕ πρέπει να αναγνωρίζουν την εδαφική πολυμορφία της Ευρώπης και να αντικατοπτρίζουν τις επιμέρους διαφορετικές πραγματικές καταστάσεις ανά τις περιφέρειες, συμπεριλαμβανομένων των νησιών, των εξόχως απόκεντρων περιοχών, των αγροτικών και ορεινών περιοχών και των διαρθρωτικά μειονεκτουσών περιοχών. Αναγνωρίζουμε ότι χρειάζονται προσεγγίσεις προσανατολισμένες στις επιδόσεις, προειδοποιούμε ωστόσο ότι τα μοντέλα χρηματοδότησης που είναι αποσυνδεδεμένα από το πραγματικό κόστος και την εδαφική εφαρμογή ενέχουν τον κίνδυνο αποδυνάμωσης της λογοδοσίας, της διαφάνειας και της εμπιστοσύνης του κοινού.

Τονίζουμε ότι η ενεργός επικουρικότητα, η πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και η αρχή της εταιρικής σχέσης αποτελούν υποχρεώσεις και όχι επιλογές. Η αποτελεσματική συμμετοχή των περιφερειακών και των τοπικών αρχών είναι απαραίτητη για τη δημοκρατική νομιμοποίηση και για την καλύτερη επίτευξη βιώσιμων αποτελεσμάτων στην πράξη, καθώς η συγκέντρωση έχει καταδείξει όλα της τα όρια. Τονίζουμε ότι πρέπει να διασφαλιστεί η συμμετοχή των επιπέδων αυτοδιοικητικής διακυβέρνησης, με ισχυρές και δεσμευτικές νομοθετικές διασφαλίσεις κατά την προετοιμασία των σχεδίων εθνικής και περιφερειακής εταιρικής σχέσης (ΕΠΕΣ), ώστε οι περιφερειακές και οι τοπικές αρχές να συμμετέχουν πραγματικά στον σχεδιασμό, τον προγραμματισμό και την υλοποίησή τους. Τασσόμαστε επίσης υπέρ υποχρεωτικών εδαφικών κεφαλαίων, τουλάχιστον ενός ανά κράτος μέλος, και μιας ρήτρας επικουρικότητας που θα παρέχει στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή τη δυνατότητα να απορρίπτει σχέδια που είναι υπερβολικά συγκεντρωτικά.

Καλούμε επομένως το Συμβούλιο και τις εθνικές κυβερνήσεις να διασφαλίσουν την έγκαιρη και ουσιαστική συμμετοχή των δήμων και των περιφερειών στη διαμόρφωση του επόμενου ΠΔΠ. Καλούμε μετ’ επιτάσεως τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα να ολοκληρώσουν τις διαπραγματεύσεις για το ΠΔΠ έως τα τέλη του 2026, ώστε να αποφευχθούν καθυστερήσεις κατά την έναρξη της νέας περιόδου προγραμματισμού. Η από κοινού διαμόρφωση της Ευρώπης συνεπάγεται την αναγνώριση των δήμων και των περιφερειών ως συναρχιτεκτόνων του μέλλοντος της Ευρώπης. Μόνον η σαφής πολιτική καθοδήγηση, η ισχυρή δημοκρατική εποπτεία και η πραγματική εδαφική οικειοποίηση θα διασφαλίσουν ότι ο προϋπολογισμός της ΕΕ αποφέρει πραγματικά αποτελέσματα για τους πολίτες και ενισχύει την ενότητα και την ανθεκτικότητα της Ευρώπης.