Αρνητική γνωμοδότηση εισηγείται η δημοτική αρχή Ρόδου για την εγκατάσταση τεσσάρων νέων υβριδικών ΑΠΕ στη Ρόδο

Rodiaki NewsRoom

«Μπλόκο» επιχειρεί να υψώσει η δημοτική αρχή Ρόδου απέναντι στην εγκατάσταση υβριδικών Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) στην Κατταβιά, τη Μεσαναγρό, τη Μονόλιθο και την Απολακκιά, φέρνοντας στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου, που έχει προγραμματιστεί για αυριο, Παρασκευή 31 Ιουλίου, τέσσερις αρνητικές γνωμοδοτήσεις για τις αντίστοιχες Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΜΠΕ).

Κοινός παρονομαστής και των τεσσάρων αποφάσεων είναι η ριζική αντίθεση στη δραστική αλλοίωση του νησιωτικού αναγλύφου. Οι τεχνικές εισηγήσεις της Διεύθυνσης Περιβάλλοντος και Πρασίνου προειδοποιούν για ανεπανόρθωτες βλάβες.

Εκφράζονται έντονοι φόβοι για τον κατακερματισμό της γεωργικής γης και την υποβάθμιση του παρθένου δασικού πλούτου. Παράλληλα, υπογραμμίζονται οι άμεσες απειλές για τα προστατευόμενα και απειλούμενα είδη της ορνιθοπανίδας.

Τέλος, καταγγέλλεται η παντελής έλλειψη ουσιαστικού ή ανταποδοτικού οφέλους για τις τοπικές κοινωνίες, οι οποίες καλούνται να υποστούν τις συνέπειες μιας άναρχης ενεργειακής επέκτασης.

Αναλυτικά, το δημοτικό συμβούλιο αύριο καλείται να εγκρίνει τις παρακάτω αρνητικές γνωμοδοτήσεις:

1. Νότια Ρόδος – Θέση «Χώραφος, Πάνω Γιαλός και Γιάρος» (Δ.Κ. Καταβιάς)

Η Ταυτότητα του Έργου

Η πρώτη αφορά σε ένα εκτενές επενδυτικό σχέδιο της εταιρείας «ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΜΑΕ» εντός των ορίων της Δημοτικής Κοινότητας Κατταβιάς. Το έργο αφορά τη δημιουργία Νέου Υβριδικού Σταθμού (ΥΒΣ) ΑΠΕ εγγυημένης ισχύος 15MW. Η υποδομή αυτή αποτελείται από τρεις βασικούς πυλώνες: αιολικό σταθμό (ΑΣΠΗΕ) εγκατεστημένης ισχύος 24,15MW, φωτοβολταϊκό σταθμό (ΦΣΠΗΕ) συνολικής ισχύος 7,452MW και σύστημα αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας (ΣΑΗΕ) μέγιστης ισχύος έγχυσης 34,5MW.

Για την υλοποίηση του αιολικού σκέλους προβλέπεται η τοποθέτηση 7 ανεμογεννητριών της εταιρείας Vestas (τύπου V117-3,45 MW), με ύψος πλήμνης τα 91,5 μέτρα και διάμετρο πτερωτής τα 117 μέτρα. Το φωτοβολταϊκό πάρκο περιλαμβάνει 13.549 σταθερά πλαίσια, ενώ το σύστημα αποθήκευσης βασίζεται σε 40 συγκροτήματα μπαταριών ιόντων λιθίου της εταιρείας SUNGROW, με αρχική χωρητικότητα 134,17 MWh. Οι συνοδευτικές εργασίες είναι τεράστιες, καθώς απαιτούνται εκσκαφές όγκου 125.816,75 κ.μ. και έργα οδοποιίας συνολικού μήκους 8.845,67 μέτρων (εκ των οποίων τα 3.886,84 μ. αφορούν εντελώς νέες διανοίξεις δρόμων).

Το σκεπτικό

Κατάφορη Παραβίαση των Αποστάσεων Ασφαλείας: Η χωροθέτηση των εγκαταστάσεων έρχεται σε ευθεία σύγκρουση με το ισχύον Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τις ΑΠΕ. Συγκεκριμένα, το «Πολύγωνο Γ» του έργου, όπου προβλέπεται η ανέγερση 2 ανεμογεννητριών, απέχει μόλις 1,46 χλμ. από το κέντρο του παραδοσιακού οικισμού της Κατταβιάς. Για τους μη οριοθετημένους παραδοσιακούς οικισμούς, η νομοθεσία επιβάλλει ελάχιστη απόσταση ασφαλείας 2 χιλιομέτρων (1.500 μέτρα βάσης προσαυξημένα κατά 500 μέτρα).

• Εισβολή και Υποβάθμιση Ζώνης Natura 2000: Σημαντικό τμήμα των συνοδών υποστηρικτικών έργων (τμήμα του Πολυγώνου Α, 2,6 χλμ. υπόγειας όδευσης καλωδίων μέσης τάσης και 234 μέτρα νέας οδοποιίας) χωροθετείται εντός της Ζώνης Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) για την ορνιθοπανίδα «Νότιο Άκρο Ρόδου, Πρασονήσι, Υγρότοπος Λιβάδι Κατταβιάς». Η περιοχή αυτή αποτελεί ζωτικό ενδιαίτημα για προστατευόμενα αρπακτικά, όπως η Αετογερακίνα και ο Σπιζαετός, που απειλούνται με εξαφάνιση σε εθνικό επίπεδο. Η Μ.Π.Ε. θεωρεί εσφαλμένα ότι δεν υπάρχουν επιπτώσεις επειδή οι ίδιες οι ανεμογεννήτριες είναι οριακά εκτός της ζώνης, παραγνωρίζοντας ότι ο αποκλεισμός του εναέριου χώρου εμποδίζει την ελεύθερη πτήση, την κατόπτευση και τον προσανατολισμό των πτηνών.
• Αλλοίωση του Αγροτοδασικού Χαρακτήρα: Το φωτοβολταϊκό πάρκο εκτείνεται σε 4 υποπολύγωνα συνολικής επιφάνειας 220 στρεμμάτων, μέγεθος που υπερβαίνει το διπλάσιο της οικιστικής έκτασης της Κατταβιάς. Σε συνδυασμό με την κατασκευή 44 οικίσκων αποθήκευσης και την εκτεταμένη μεταλλική περίφραξη, το έργο εισάγει μια βαριά βιομηχανική δομή που υποβαθμίζει πλήρως το φυσικό κάλλους και το αγροτικό μωσαϊκό της περιοχής.
• Γειτνίαση με Αρχαιολογικούς Χώρους: Οι εγκαταστάσεις απέχουν μόλις 1.132 μέτρα από τον κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο «Βρουλιά – Πρασονήσι», προκαλώντας έντονη οπτική και αισθητική όχληση σε μια περιοχή με υψηλό ιστορικό φορτίο.

2. Νότια Ρόδος – Θέση «ΕΡΙΝΤΟΣ, ΜΑΥΡΟ ΒΟΥΝΟ και ΧΑΛΑΣΜΑΤΑ» (Δ.Κ. Κατταβιάς & Δ.Κ. Μεσαναγρού)

Η Ταυτότητα του Έργου

Η δεύτερη αρνητική γνωμοδότηση αφορά τον Υβριδικό Σταθμό εγγυημένης ισχύος 15MW της εταιρείας «ΔΕΗ ΑΝΑΝΕΩΣΙΜΕΣ ΜΑΕ», ο οποίος εκτείνεται σε μια τεράστια γεωγραφική ζώνη μεταξύ των οικισμών Μεσαναγρού και Κατταβιάς. Το συγκεκριμένο έργο περιλαμβάνει αιολικό σταθμό εγκατεστημένης ισχύος 30MW (με μέγιστη αποδιδόμενη ισχύ τα 24MW) αποτελούμενο από 6 θηριώδεις ανεμογεννήτριες τύπου SG 5.0-145 της Siemens-Gamesa, ισχύος 5MW έκαστη. Οι ανεμογεννήτριες αυτές διαθέτουν ύψος πλήμνης 91 μέτρα και διάμετρο πτερωτής 145 μέτρα.

Το έργο συμπληρώνεται από φωτοβολταϊκό σταθμό ισχύος 7,7MW (αποτελούμενο από 14.000 σταθερά πλαίσια) και σύστημα αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες ιόντων λιθίου SUNGROW, χωρητικότητας 134,17 MWh. Οι συνοδές υποδομές είναι ακόμη πιο εκτεταμένες από την πρώτη περίπτωση, καθώς απαιτούνται έργα οδοποιίας συνολικού μήκους 12,9 χιλιομέτρων, διαμόρφωση 6 πλατειών συναρμολόγησης (εμβαδού 4 στρεμμάτων ανά ανεμογεννήτρια) και εκσκαφές χάνδακα μήκους 18,7 χλμ. για την υπόγεια ηλεκτρική διασύνδεση μέσης τάσης.

Το σκεπτικό

• Πλημμελής Αξιολόγηση Σωρευτικών Επιπτώσεων: Η υπηρεσία του Δήμου εστίασε στην εσκεμμένη αποσπασματικότητα της Μ.Π.Ε.. Η μελέτη εξετάζει στοιχειωδώς μόνο δύο υφιστάμενους αιολικούς σταθμούς (15 ανεμογεννήτριες, 23MW) σε λειτουργία. Αντίθετα, αποσιωπά πλήρως το γεγονός ότι στην ίδια περιοχή έχουν ήδη εκδοθεί άδειες παραγωγής για άλλους 3 υβριδικούς σταθμούς (20 επιπλέον ανεμογεννήτριες, συνολικής ισχύος 94MW). Η εταιρεία ισχυρίζεται ότι τα έργα χωρίς οριστική περιβαλλοντική έγκριση (ΑΕΠΟ) δεν υποχρεούνται σε σωρευτική αξιολόγηση. Ωστόσο, ο Δήμος υπογραμμίζει ότι η χωροθέτησή τους είναι δεδομένη βάσει κριτηρίων πυκνότητας, και η απόκρυψή τους εμποδίζει την εκτίμηση της πραγματικής περιβαλλοντικής ασφυξίας που θα υποστεί η περιοχή.
• Καταστροφή Δασικού Κεφαλαίου και Γεωργικής Γης: Τα 3 πολύγωνα του έργου δεσμεύουν μια τεράστια επιφάνεια 2.600 στρεμμάτων, η οποία στην πλειονότητά της αποτελείται από δάση και δασικές εκτάσεις, προκαλώντας μόνιμο κατακερματισμό των φυσικών οικοσυστημάτων. Τα έργα οδοποιίας και οι πλατείες και μόνο καταλαμβάνουν 264.390,21 τ.μ. γης, ενώ η τελική περίσσεια χωματισμών από τις εκσκαφές αγγίζει τα 35.049,38 κ.μ..
• Άμεση Απειλή για την Ποιότητα Ζωής των Κατοίκων: Μία από τις ανεμογεννήτριες ισχύος 5MW χωροθετείται στο «Πολύγωνο Γ», σε απόσταση αναπνοής (μόλις 1,7 χλμ.) νότια του οικισμού Μεσαναγρού. Η εγγύτητα αυτή, σε συνδυασμό με το μέγεθος των πτερυγίων, θα προκαλέσει έντονα επίπεδα ηχητικής και οπτικής ρύπανσης (φαινόμενο σκίασης/flicker) στους κατοίκους.
• Σύγκρουση με το Τοπικό Αναπτυξιακό Πρότυπο: Η οικονομία του Μεσαναγρού και της Νότιας Ρόδου στηρίζεται διαχρονικά στην αγροτική παραγωγή και τον ήπιο, εναλλακτικό τουρισμό. Η μετατροπή της περιοχής σε βιομηχανικό ενεργειακό κόμβο υποθηκεύει το μέλλον της τοπικής κοινότητας χωρίς κανένα ανταποδοτικό όφελος.

3. Δ.Ε. Ατταβύρου και Νότιας Ρόδου – Θέση «ΔΡΑΚΟΣ» (Δ.Κ. Μονόλιθου & Δ.Κ. Απολακκιάς)

Η Ταυτότητα του Έργου

Η τρίτη περίπτωση αφορά τον Υβριδικό Σταθμό παραγωγής εγγυημένης ισχύος 10MW της εταιρείας «ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Μ.Α.B.E.T.Ε.». Το έργο σχεδιάζεται να αναπτυχθεί σε μια τεράστια έκταση 1.436 στρεμμάτων στη θέση «Δράκος», η οποία εκτείνεται στα όρια της Δημοτικής Κοινότητας Μονόλιθου (Δ.Ε. Ατταβύρου) και της Δημοτικής Κοινότητας Απολακκιάς (Δ.Ε. Νότιας Ρόδου).

Το έργο περιλαμβάνει αιολικό σταθμό ισχύος 20MW, ο οποίος αποτελείται από 4 ανεμογεννήτριες ονομαστικής ισχύος 5MW έκαστη (τύπου Siemens Gamesa SG5.0-132). Τα μεγέθη των μηχανών αυτών είναι πρωτοφανή για το νησί: ύψος πλήμνης 84 μέτρα, διάμετρος δρομέα 132 μέτρα και συνολικό ύψος που αγγίζει τα 150 μέτρα από το έδαφος. Το σύστημα αποθήκευσης ενέργειας έχει χωρητικότητα 80,5 MWh και αποτελείται από μπαταρίες ιόντων λιθίου, οι οποίες θα εγκατασταθούν σε 24 διακριτά containers (9 battery racks ανά container) εντός μιας έκτασης 5 στρεμμάτων. Για τη διασύνδεση του σταθμού με τον Υποσταθμό Γενναδίου απαιτείται η κατασκευή υπόγειου δικτύου καλωδίων μήκους 25 χιλιομέτρων.

Το σκεπτικό

• Καθολική Χωροθέτηση εντός Προστατευόμενων Περιοχών: Το έργο αναπτύσσεται εξολοκλήρου (100%) εντός δύο επικαλυπτόμενων περιοχών του Ευρωπαϊκού Δικτύου Natura 2000. Πρόκειται για τη Ζώνη Ειδικής Προστασίας (ΖΕΠ) «Δυτική Ρόδος: Όρη Αττάβυρος και Ακραμύτης...» και την Ειδική Ζώνη Διατήρησης (ΕΖΔ) «Ρόδος: Ακραμύτης, Αρμενιστής, Αττάβυρος...». Η περιοχή αποτελεί αποδεδειγμένα (βάσει 443 καταγεγραμμένων διελεύσεων αρπακτικών στην Ειδική Οικολογική Αξιολόγηση) εθνικής σημασίας βιότοπο για το απειλούμενο Χρυσογέρακο, τον Σπιζαετό, τον Φιδαετό και τον Μαυροπετρίτη. Η εγκατάσταση των Α/Γ δημιουργεί άμεσο κίνδυνο θανάτωσης των πτηνών λόγω πρόσκρουσης, καθώς τα συστήματα αποτροπής έχουν αμφίβολη αποτελεσματικότητα.
• Πλήρης Ασυμβατότητα με τις Χρήσεις Γης (ΕΠΜ): Η υπό έγκριση Ειδική Περιβαλλοντική Μελέτη (ΕΠΜ) για τη Ρόδο κατατάσσει το Όρος Ακραμύτη και την ευρύτερη περιοχή του Μονολίθου στη «Ζώνη Προστασίας της Φύσης (ΖΠΦ) – Ορεινές περιοχές». Στη ζώνη αυτή επιτρέπονται αποκλειστικά παραδοσιακές, ήπιες δραστηριότητες (όπως εκτατική κτηνοτροφία, μελισσοκομία και επιστημονική έρευνα). Οι βιομηχανικές εγκαταστάσεις ΑΠΕ και οι νέες διανοίξεις δρόμων απαγορεύονται ρητά.
• Βίαιη Αλλοίωση Τοπίου Φυσικού Κάλλους: Οι 4 ανεμογεννήτριες των 150 μέτρων θα τοποθετηθούν σε απόσταση μόλις 1.200 μέτρων νοτιοανατολικά του οικισμού Μονόλιθου. Θα είναι ορατές σε όλο τους το μέγεθος από το εμβληματικό Κάστρο Μονολίθου, την Ιερά Μονή Σκιαδενής και τους γύρω παραδοσιακούς οικισμούς (Σιάνα, Απολακκιά, Ίστριος, Αρνίθα), καταστρέφοντας ένα χαρακτηρισμένο Τοπίο Φυσικού Κάλλους.
• Παράλειψη Εξέτασης Εναλλακτικών Θέσεων: Η Μ.Π.Ε. περιορίζεται σε μια τυπική περιγραφή εναλλακτικών τεχνολογιών, αρνούμενη να εξετάσει το ουσιαστικότερο ζήτημα: την αναζήτηση μιας εναλλακτικής θέσης εκτός των προστατευόμενων ζωνών Natura.

4. Δ.Ε. Ατταβύρου – Θέση «ΚΟΠΕΛΑ Ι» (Τ.Κ. Μονολίθου)

Η Ταυτότητα του Έργου

Η τέταρτη και τελευταία αρνητική γνωμοδότηση αφορά τον Υβριδικό Σταθμό στη θέση «Κοπέλα Ι», επίσης εντός των διοικητικών ορίων της Τοπικής Κοινότητας Μονολίθου της Δ.Ε. Ατταβύρου. Φορέας του έργου είναι εκ νέου η εταιρεία «ΤΕΡΝΑ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ Μ.Α.B.E.T.Ε.». Η δομή και τα τεχνικά χαρακτηριστικά του έργου είναι πανομοιότυπα με αυτά της θέσης «Δράκος», δημιουργώντας ουσιαστικά ένα διπλό, ασφυκτικό μέτωπο στην περιοχή.

Ο σταθμός καταλαμβάνει επιφάνεια 1.420 στρεμμάτων και περιλαμβάνει αιολικό πάρκο 20MW (4 ανεμογεννήτριες Siemens Gamesa SG5.0-132, συνολικού ύψους 150 μέτρων). Το σύστημα αποθήκευσης περιλαμβάνει μπαταρίες ιόντων λιθίου χωρητικότητας 80,5 MWh τοποθετημένες σε 24 containers. Λόγω της ακόμη πιο απομονωμένης θέσης του έργου (4 χλμ. βορειοδυτικά του οικισμού Μονόλιθου), οι συνοδές υποδομές είναι εξαιρετικά επιβαρυντικές. Προβλέπεται νέα εσωτερική οδοποιία και διάνοιξη νέων δρόμων συνολικού μήκους 5.107,39 μέτρων, ενώ το υπόγειο δίκτυο ηλεκτρικής διασύνδεσης προς τον Υποσταθμό Γενναδίου αγγίζει το δυσθεώρητο μήκος των 33,5 χιλιομέτρων.

Το σκεπτικό

• Ανεπανόρθωτη Καταστροφή Παρθένων Δασικών Οικοσυστημάτων: Η συνολική έκταση των άμεσων εδαφικών επεμβάσεων για τις πλατείες και τους δρόμους ανέρχεται σε 99.699,39 τ.μ.. Το πλέον ανησυχητικό στοιχείο είναι ότι το 90% της έκτασης αυτής (97.136,66 τ.μ.) αποτελείται από ανέπαφα Δάση, Δασικές και Αναδασωτέες Εκτάσεις. Οι εκτεταμένες εκχερσώσεις θα επιφέρουν μόνιμο πλήγμα σε σπάνιους και αυστηρά προστατευόμενους τύπους οικοτόπων, όπως τα αρχαία Μεσογειακά πευκοδάση και τα μοναδικά δάση άγριου κυπαρισσιού (Cupressus).
• Στραγγαλισμός Ζώνης Διατήρησης και Μη Συμβατότητα: Η υπό έγκριση ΕΠΜ εντάσσει τη συγκεκριμένη περιοχή στη «Ζώνη Διατήρησης Οικοτόπων και Ειδών (ΖΔΟΕ-10) – Δυτική Ρόδος». Βάσει των θεσμοθετημένων πινάκων χρήσεων γης της μελέτης του Υπουργείου Περιβάλλοντος, στη συγκεκριμένη ζώνη επιτρέπονται εγκαταστάσεις ΑΠΕ αποκλειστικά και μόνο από ηλιακή ενέργεια για την κάλυψη τοπικών αναγκών αυτάρκειας. Η εγκατάσταση αιολικών πάρκων και η διάνοιξη νέου οδικού δικτύου απαγορεύονται ρητά, στοιχείο που η Μ.Π.Ε. της εταιρείας απέκρυψε τελείως.
• Άμεση Απειλή για την Αρχαιολογική Ζώνη της Κυμισάλας: Ο υπό εξέταση υβριδικός σταθμός χωροθετείται σε απόσταση μόλις 600 μέτρων από τον μείζονος σημασίας κηρυγμένο αρχαιολογικό χώρο «Κυμισάλα - Γλυφάδα Νότιας Ρόδου». Επιπλέον, ένα τμήμα της νέας οδοποιίας πρόσβασης, μήκους 680 μέτρων, γειτνιάζει άμεσα με το φυσικό όριο της αρχαιολογικής ζώνης. Η περιοχή αποτελεί αναγνωρισμένο κέντρο οικο-ανάπτυξης και τουριστικής επισκεψιμότητας που βασίζεται στην αρχαιολογία και την αναρρίχηση στο όρος Ακραμύτη, δραστηριότητες που θα πληγούν ανεπανόρθωτα από τη μετατροπή του τοπίου σε βιομηχανική ζώνη.