Αγγελική Κ. Μοράρη: Λίπος στο συκώτι: Μπορεί η σωστή διατροφή να το αναστρέψει;

Rodiaki NewsRoom

Γράφει η Αγγελική Κ. Μοράρη

Κλινική Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, MSc

Πιστοποιημένη Ειδικός Παιδιατρικής Διατροφής

Η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα «όπλα» στην πρόληψη και αντιμετώπιση της λιπώδους διήθησης του ήπατος.

Η λιπώδης διήθηση του ήπατος, γνωστή στο ευρύ κοινό ως «λίπος στο συκώτι», εξελίσσεται σε μία από τις πιο συχνές μεταβολικές παθήσεις της σύγχρονης εποχής. Η μεταβολική δυσλειτουργία σχετιζόμενη με στεατική νόσο του ήπατος (MASLD), γνωστή μέχρι πρόσφατα ως μη αλκοολική λιπώδης νόσος του ήπατος (NAFLD), αποτελεί πλέον σοβαρό πρόβλημα δημόσιας υγείας, καθώς συνδέεται στενά με την παχυσαρκία, τον σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, την αντίσταση στην ινσουλίνη και την καθιστική ζωή.

Παρότι μέχρι σήμερα δεν υπάρχει ειδική φαρμακευτική θεραπεία για την απλή μορφή της νόσου, η επιστημονική κοινότητα συμφωνεί: η αλλαγή του τρόπου ζωής και η στοχευμένη διατροφή αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της θεραπείας, έχοντας τη δύναμη ακόμη και να αναστρέψουν την κατάσταση.

Η Μεσογειακή Διατροφή ως σύμμαχος του ήπατος

Πλήθος επιστημονικών μελετών αποδεικνύει ότι η Μεσογειακή Διατροφή αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα όπλα. Συμβάλλει δραστικά στη μείωση του λίπους στο ήπαρ —ακόμη και ανεξάρτητα από την απώλεια βάρους— ενώ παράλληλα μειώνει τη φλεγμονή, βελτιώνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη και προστατεύει το καρδιαγγειακό σύστημα.

Σύμφωνα με τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, η καθημερινή διατροφή για την προστασία του ήπατος πρέπει να βασίζεται σε:

· άφθονα λαχανικά και φρούτα πλούσια σε αντιοξειδωτικά

· όσπρια τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα

· δημητριακά ολικής άλεσης

· ελαιόλαδο ως κύρια πηγή λίπους

· ψάρια πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα, δύο έως τρεις φορές την εβδομάδα

· ανάλατους ξηρούς καρπούς με μέτρο

· περιορισμό του κόκκινου και ιδιαίτερα του επεξεργασμένου κρέατος, όπως τα αλλαντικά.

Ζάχαρη και φρουκτόζη: οι «κρυφοί εχθροί»

Ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που συνδέονται με τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ είναι η αυξημένη κατανάλωση ζάχαρης και ιδιαίτερα φρουκτόζης. Η φρουκτόζη βρίσκεται σε μεγάλες ποσότητες κυρίως στα αναψυκτικά, στους έτοιμους χυμούς, στα ενεργειακά ποτά και σε πολλά επεξεργασμένα τρόφιμα.

Ο περιορισμός αυτών των προϊόντων αποτελεί σημαντικό βήμα για τη βελτίωση της μεταβολικής υγείας και μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μείωση του λίπους στο ήπαρ.

Σε αντίθεση με τη γλυκόζη, η οποία χρησιμοποιείται ως πηγή ενέργειας από πολλούς ιστούς του οργανισμού, η φρουκτόζη μεταβολίζεται κυρίως στο ήπαρ. Όταν καταναλώνεται σε μεγάλες ποσότητες, ιδιαίτερα σε υγρή μορφή μέσω ζαχαρούχων ροφημάτων, το ήπαρ δέχεται ένα αυξημένο μεταβολικό φορτίο.

Η περίσσεια αυτή μπορεί να μετατραπεί σε λίπος μέσα στα ηπατικά κύτταρα, αυξάνοντας τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ, επιβαρύνοντας έτσι τη λειτουργία του.

Αλκοόλ και ήπαρ: Πόσο πρέπει να προσέχουμε;

Η κατανάλωση αλκοόλ χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή σε άτομα με λιπώδη νόσο του ήπατος. Παρότι η σύγχρονη προσέγγιση της MASLD διαφοροποιεί τη νόσο από την αλκοολική ηπατική νόσο, το αλκοόλ μπορεί να επιβαρύνει την υγεία του ήπατος, ιδιαίτερα όταν καταναλώνεται σε αυξημένες ποσότητες.

Για τον λόγο αυτό, η κατανάλωση αλκοόλ θα πρέπει να περιορίζεται και να αξιολογείται εξατομικευμένα, ανάλογα με την κατάσταση του ήπατος και τη συνολική υγεία του κάθε ατόμου. Σε περιπτώσεις πιο προχωρημένης ηπατικής νόσου, μπορεί να συνίσταται η πλήρης αποχή.

Η απώλεια βάρους κάνει τη διαφορά

Ακόμη και μια μέτρια μείωση, της τάξης του 7-10% του αρχικού σωματικού βάρους, μπορεί να μειώσει σημαντικά το λίπος στο ήπαρ και να βελτιώσει τη λειτουργία του.

Ωστόσο, η απώλεια πρέπει να είναι σταδιακή και ασφαλής. Οι εξαντλητικές δίαιτες και η απότομη μείωση των κιλών όχι μόνο δεν προσφέρουν καλύτερα αποτελέσματα, αλλά ενδέχεται να επιβαρύνουν αντί να βοηθήσουν το ήπαρ.

Ο καθοριστικός ρόλος της άσκησης

Ο συνδυασμός ισορροπημένης διατροφής και συστηματικής άσκησης αποτελεί την πιο αποτελεσματική μη φαρμακευτική παρέμβαση για την αντιμετώπιση της νόσου.

Κάθε ασθενής είναι διαφορετικός

Δεν ανταποκρίνονται όλοι οι άνθρωποι με τον ίδιο τρόπο στην ίδια διατροφή. Η ηλικία, οι συνοδές παθήσεις, ο τρόπος ζωής, αλλά και το γενετικό υπόβαθρο επηρεάζουν άμεσα την αποτελεσματικότητα.

Για τον λόγο αυτό, η εξατομικευμένη διατροφική καθοδήγηση από κλινικό διαιτολόγο αποτελεί το βασικό θεμέλιο για την επιτυχή αντιμετώπιση της λιπώδους διήθησης.