Αγαπητός Ξάνθης: Η Ρόδος στα «δόντια» της κλιματικής αλλαγής!

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Αγαπητός Ξάνθης, αρχιτέκτονας

Στην εποχή της «μεταβλητής γεωμετρίας» οι κρίσεις έχουν πολλές μορφές. Το δίλημμα δεν είναι η γεωγραφική κυριαρχία αλλά η «έξυπνη επικυριαρχία» εκμεταλλευόμενη τις πολύπλευρες κρίσεις ώστε να μπορεί κανείς να επιβάλλει το δικό του καθεστώς. Η διεισδυτικότητα εφαρμογής αντιμετώπισης πολιτικών γίνεται με συστηματική και επικοινωνιακή μέθοδο μέσα από το όραμα της «δήθεν» ανάπτυξης και της ευημερίας ώστε να επιβληθούν καταστάσεις και γραμμές που δεν συμβαδίζουν με την ουσία της εξαγγελθείσας βιωσιμότητας.

Αυτές οι «παχουλές» παγκόσμιες αναφορές περί συνολικού πλουτισμού και ευημερίας βέβαια δεν βρίσκουν την απόλυτη κοινωνική και οικονομική ανταπόκριση και έτσι ξεσπούν περιφερειακοί πόλεμοι, είτε για θέματα εθνικής ταυτότητας (βλ. Ουκρανία), είτε για πατριωτική επιβίωση με συνοδεία της θρησκείας (βλ. το Παλαιστινιακό).

Σε αυτήν την παγκόσμια περιδίνηση οι απειλές της ανθρωπότητας από την ίδια της τη βούληση του ατόμου για την επιθυμία απόκτησης όλων και περισσότερων πραγμάτων καθιστούν το μέλλον σε μια δυσμενή θέση από άποψη αειφορίας και διαγενεακής δικαιοσύνης.

Το οικονομικό δόγμα της αέναης προόδου οδηγεί μαθηματικά σε σημεία καταστροφής του ζωτικού μας χώρου. Η σημερινή τακτική υποβάθμιση του περιβάλλοντος δεν έχει ιστορικό προηγούμενο. Οι διεθνείς συνθήκες έχουν προσαρμοστεί σ’ ένα μοντέλο οικονομικής διαχείρισης των πόρων και όχι ανάδειξης αξιών συμβίωσης.

Ο Γιώργος Σμπώκος στο βιβλίο του, «Η επινόηση της αειφορίας, πώς επικράτησε το δόγμα της αέναης προόδου», (2020). Αθήνα: Οκτώ, (σελ. 174) ασκεί κριτική για την αποτυχία της αειφορίας ως προς την αποτελεσματικότητά της αλλά και ως προς την υιοθεσία των βιώσιμων μέτρων της σ’ όλο τον πλανήτη. Αναφέρει ενδεικτικά «Η αειφορία, ως το <δόγμα καρότο> ώθησε εκατοντάδες κράτη στη μεγιστοποίηση της ανάπτυξης, αποδείχθηκε ένα επιτυχημένο νοητικό μοντέλο και πολιτικό πείραμα επιβολής μιας πρωτόγνωρης μορφής διεθνούς πατερναλισμού». Και εύχεται στον επίλογο του βιβλίου του: «ένα μεγάλο ζητούμενο προκύπτει, δηλαδή του απεγκλωβισμού από τη διαρκή οικονομική μεγέθυνση ώστε να ανθίσει και πάλι το αίτημα στης αυτοδιάθεσης».

Διακρίνουμε το σημερινό μένος του ατόμου για μια συνεχή αυτοδιάκριση του, χρησιμοποιώντας όλα τα μέσα επέκτασης και μεγαλοπλουτισμού επιβάλλοντας την ορμή της μεγάλου προσωπικού και την παράλληλη απομείωση του κοινού οφέλους. Αυτή είναι και η σοβαρή ασθένεια της ιδέας της αειφορίας, που τόσο θελκτικά παρουσιάστηκε στη διεθνή κοινότητα στις αρχές του ’70.

Η αποδοχή της άμετρης ανάπτυξης, όπου φωνές για τη φέρουσα ικανότητα ενός τόπου γίνονται γραφικές σήμερα, οφείλει να επαναπροσδιορίσει το όριο και το μέγεθός της σε σχέση με τη φύση και τους πόρους της.

Σήμερα η φύση αντεπιτίθεται στην «προσβολή» της από εμάς.

Η Φύση παρουσίασε την κλιματική αλλαγή για να μας πείσει να μας κρούσει τον κώδωνα του κινδύνου ότι οφείλουμε σαν «έξυπνοι-homo sapiens» να αλλάξουμε ρότα. Ο άκρατος καπιταλισμός και η κλιματική αλλαγή είναι κοινά σύμφυτα μιας οικονομικής ζωής που επιδιώκει την κατανάλωση, τον ανταγωνισμό και τώρα την αντικατάσταση της αποκλίνουσας σκέψης από την ΤΝ.

Ο τομέας της ενέργειας που καθορίζει την ανάπτυξη σ’ όλο τον κόσμο έχει γίνει σχεδόν ιδιωτικός επικεντρώνοντας τον στόχο στο μοναδικό κέρδος. Αυτό επιφέρει περισσότερα ορυκτά καύσιμα, περισσότερη ενέργεια, περισσότερη ρύπανση, περισσότερη θερμοκρασία. Αυτή την περίοδο η «Ασφάλεια» σαν ανθρωπιστική έννοια «παντρεύεται» με την ενέργεια σ’ ένα ταγκό με καπιταλιστικές και κερδοφόρες συνιστώσες δείχνοντας την αξία της ενεργειακής επάρκειας ως το μοναδικό στοιχείο ευζωίας. Το πετρέλαιο, ο «βασιλεύς» της εξέλιξης…

Αλλάζουμε ή μας αλλάζει η ίδια η φύση με την κραυγή της κλιματικής αλλαγής.

Ιδού το ερώτημα.

Οι κοινωνικοοικονομικές επιπτώσεις βρίσκονται σε επιτάχυνση από τον βαρύ χειμώνα που έρχεται στην Ευρώπη, από το ακριβό πετρέλαιο αλλά και από την προκαλούμενη ανησυχία στον αντικατοπτρισμό στην πολιτική τάξη με την ακροδεξιά να ορέγεται ηγετική θέση στις εξελίξεις πλέον.

Ο κόσμος σε τεκτονικό σεισμό.

Στο βιβλίο των: Chomsky, N., & Pollin, R. «Η κλιματική Κρίση και η Παγκόσμια Πράσινη Συμφωνία», Μτφρ. Γ. Σκαρβέλη, (σελ. 218). Αθήνα: πεδίο, αναφέρεται «Τα μέτρα που πρόκειται να ληφθούν για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και την επιτυχία του «Green New Deal» οφείλουν να προκαλέσουν σημαντικές αλλαγές στη φυσιογνωμία της ανθρώπινης κοινωνίας και της λαϊκής συνείδησης. Οφείλεται να ακολουθηθεί μια διεθνής πορεία συνεργασίας και αλληλεγγύης που είναι αναγκαία για την ανάσχεση της επικείμενης καταστροφής, ένας δρόμος πιο ανθρώπινος και δίκαιος οπότε η έννοια της «παγκόσμιας ισορροπίας δυνάμεων» θα καταστεί παρωχημένη, ή τουλάχιστον πολύ λιγότερο ωμή στην ουσία της».

Άρα τώρα είμαστε στην αναγκαία μονοδρόμηση της διεθνούς συνεργασίας για την αντιμετώπιση της κλιματικής απειλής. Η πρόσφατη θεομηνία που έπληξε το νησί μας, τη Ρόδο, δείχνει ότι το κλίμα ως συνέπεια διαχείρισης του περιβάλλοντος έρχεται να μας υπενθυμίσει ότι οφείλουμε να είμαστε φιλικοί με αυτό και όχι βέβαια επιθετικοί.

Η απόδοση ρυθμισμένης δόμησης, σχεδίων ανθεκτικότητας, χωρικής κατανομής του πληθυσμού με αξιοπρεπείς συνθήκες, πολιτική συνοχή με τη διανομή πόρων στις φτωχότερες περιοχές του πλανήτη, περιορισμός των ορυκτών καυσίμων με την ανάδειξη των ΑΠΕ, η ορθή χρήση της ΤΝ μπορεί να φωτίζουν το μονοπάτι της άλλης πλευράς της γης, του μοναδικού πλανητικού χώρου που μας φιλοξενεί.

Η «πολιτική βούληση» και η «πολιτική οικονομία» είναι τα κλειδιά της αντιμετώπισης της κλιματικής απειλής, η οποία ήλθε για να μείνει!

Παρακαλώ δεν χρειάζονται κροκοδείλια δάκρυα για τις υλικές ζημιές από τις καταστροφές της κλιματικής τρωτότητας αλλά μια ισορροπία ηθικής και όποιας κατασκευής από την πνευματική οξυδέρκεια του ατόμου.

Το είδαμε πρόσφατα στη Ρόδο, στην Εύβοια, στην Κωνσταντινούπολη και παντού αλλού.

Διοίκηση, άτομα, ευθύνη, ανάπτυξη, δημιουργία, οικονομία, πολιτισμός, τεχνολογία είναι μια και μόνο συνάρτηση, όποιος το κατάλαβε έχει καλώς αλλιώς η Φύση μιλάει τη δική της γλώσσα, τη γλώσσα της αμοιβαίας φροντίδας και όχι του κρυφού βιασμού της.

«Λίγο κράτει» στις ασύμμετρες ορέξεις μας δεν κάνει κακό…

Υ.Γ. Το κείμενο μόλις και ολοκληρώθηκε ήλθε σε συνοδεία με την ανακοίνωση της Ομάδας Πεζοπορίας Ρόδου (ΟΠΕΡ), στην οποία μέλος ήταν ο αδικοχαμένος Βαγγέλης Γιομπλιάκης στα νερά της Αρχαγγέλου και έτσι αποσπώ με πλήρη σεβασμό ένα σχετικό κομμάτι της: «Η φύση δεν είναι αντίπαλός μας, αλλά είναι το περιβάλλον μέσα στο οποίο υπάρχουμε και οφείλουμε να συνυπάρχουμε με σεβασμό και συναίνεση-Η αληθινή ανάπτυξη δεν μετράται με πόσα κτίσαμε, αλλά με πόσα σοφά δημιουργήσαμε, χωρίς να υπονομεύσουμε τη ζωή και το μέλλον των επόμενων γενεών».

Αλησμόνητος, η «κατάληξή» του, σημάδι των καιρών…