Συνέδριο ΚΕΔΕ: Δήμοι στα όρια νευρικής κρίσης!

Rodiaki NewsRoom

Ξεκίνησε χθες στην Καλαμάτα

Σε μία κρίσιμη συγκυρία για την αυτοδιοίκηση και με έντονο… προεκλογικό άρωμα, ξεκίνησε χθες, στην Καλαμάτα, το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ), με τη συμμετοχή και ισχυρής εκπροσώπησης από το Νότιο Αιγαίο και με κεντρικό θέμα: «Ισχυροί Δήμοι – Ισχυρές τοπικές κοινωνίες – Ισχυρή Ελλάδα – Περισσότεροι Πόροι και Ανθρώπινο Δυναμικό».

Από την έναρξη των εργασιών ακόμη, κατέστη σαφές το «ασφυκτικό» πλαίσιο που έχει δημιουργηθεί για τους δήμους, καθώς στα διαχρονικά προβλήματά τους και το πάγιο αίτημα για οικονομική και διοικητική αυτοτέλεια έρχονται να προστεθούν προβλήματα που έχουν καταστεί πιεστικά τα τελευταία χρόνια, όπως το δημογραφικό, η κλιματική αλλαγή, το ενεργειακό και το στεγαστικό. Όλα αυτά τέθηκαν και θα τεθούν υπό το πρίσμα του νέου Κώδικα για την Αυτοδιοίκηση.

Την πρώτη ημέρα του συνεδρίου, χθες το απόγευμα, επρόκειτο να παραστεί και να χαιρετίσει ο πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ενώ βέβαια παρίστατο και μίλησε ο υπουργός Εσωτερικών, Θοδωρής Λιβάνιος, καθώς και ο υφυπουργός, Βασίλης Σπανάκης.

Την έναρξη των εργασιών κήρυξε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ, δήμαρχος Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Λάζαρος Κυρίζογλου, ο οποίος αναφέρθηκε στα μείζονα ζητήματα που απασχολούν τους δήμους, όπως η Πολιτική Προστασία, η Απασχόληση, το Τοπικό Κοινωνικό Κράτος και η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.

Ο κ. Κυρίζογλου απηύθυνε έκκληση για ενότητα, τονίζοντας ότι πρέπει στο τέλος του συνεδρίου να βγει ένα συναινετικό, ομόφωνο και ενωτικό ψήφισμα – κάτι, πάντως, που δεν συνέβη πέρυσι. «Η Αυτοδιοίκηση πρέπει να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα ενότητας και αποφασιστικότητας, που θα καταστήσει τις τοπικές κοινωνίες πιο ισχυρές», είπε, ενώ αναφορικά με τα αιτήματά τους τόνισε: «Δεν κάνουμε πίσω γιατί τα αιτήματά μας είναι αληθινά και δίκαια». Δεν παρέλειψε, ακόμη, να αναφερθεί και στη συμπλήρωση των εκατό χρόνων από την ίδρυση της ΚΕΔΕ το 2027.

Ο υπουργός

Στην τοποθέτησή του, ο κ. Λιβάνιος παρουσίασε τις παρεμβάσεις που έχουν δρομολογηθεί και τις επόμενες πρωτοβουλίες για την Αυτοδιοίκηση. Αναγνώρισε ότι οι δήμοι εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν σημαντικές οικονομικές πιέσεις, παρά την αύξηση των ΚΑΠ, οι οποίοι, όπως ανέφερε, από 1,8 δισ. ευρώ έχουν ξεπεράσει πλέον τα 3 δισ. ευρώ.

Σημείωσε ότι οι αυξημένες λειτουργικές δαπάνες και οι νέες επιβαρύνσεις που αναμένονται το 2027 ενσωματώνονται στους ΚΑΠ, ενώ αναφέρθηκε στην αλλαγή των κριτηρίων κατανομής τους, με σημαντικές αυξήσεις για ορισμένους δήμους και ιδιαίτερη μέριμνα για τους ορεινούς και νησιωτικούς.

Παράλληλα, γνωστοποίησε ότι έχει ήδη δοθεί έκτακτη χρηματοδότηση περίπου 140 εκατ. ευρώ και ότι μέσα στον Νοέμβριο θα ακολουθήσει συμπληρωματική δόση, περίπου στο ένα τέταρτο της προηγούμενης, για την κάλυψη μέρους του αυξημένου ενεργειακού κόστους.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στο ανθρώπινο δυναμικό, επισημαίνοντας ότι, παρά τις περίπου 20.000 θέσεις που έχουν εγκριθεί τα τελευταία χρόνια για την Αυτοδιοίκηση, ζητούμενο παραμένει η πραγματική κάλυψή τους. Αναφέρθηκε στην εφαρμογή της εντοπιότητας για ορεινούς, νησιωτικούς δήμους και δήμους έως 25.000 κατοίκους, ενώ εξετάζεται ταχύτερη διαδικασία κάλυψης θέσεων όταν οι διορισμένοι δεν αποδέχονται τον διορισμό τους, καθώς και η πιθανή επέκταση του μέτρου.

Στο ίδιο πλαίσιο ενέταξε το στεγαστικό ζήτημα των εργαζομένων σε απομακρυσμένες περιοχές. Όπως ανέφερε, σε συνεργασία με περίπου 15 έως 20 δήμους χρηματοδοτούνται παρεμβάσεις αγοράς ή ανακαίνισης κατοικιών, κυρίως για τη στέγαση γιατρών και εκπαιδευτικών.

Όσον αφορά στις ΔΕΥΑ, ανακοίνωσε ότι πρόκειται να κατανεμηθούν περίπου 240 εκατ. ευρώ, με στόχο την κάλυψη ποσοστού περίπου 35% έως 40% των ληξιπρόθεσμων οφειλών τους προς τους παρόχους ενέργειας. Παράλληλα, προανήγγειλε ευρύτερη ρύθμιση για τις υπόλοιπες οφειλές, με περιορισμό τόκων και προσαυξήσεων, ενώ ζήτησε να υπάρχει δυνατότητα επιλογής ενεργειακών τιμολογίων προσαρμοσμένων στις ανάγκες των δήμων.

Αναφορικά με τις σχολικές μονάδες, αναγνώρισε ότι υπάρχουν περιθώρια ενίσχυσης των λειτουργικών δαπανών και της συντήρησής τους. Όπως σημείωσε, το πρόγραμμα «Μαριέττα» συνέβαλε στην κάλυψη αναγκών, ωστόσο απαιτείται περαιτέρω ενίσχυση.

Στο πεδίο των έργων, πρότεινε την αναβάθμιση του ρόλου της ΕΕΤΑΑ, ώστε να λειτουργεί ως τεχνικός βραχίονας των δήμων, ιδιαίτερα των μικρών, ορεινών και νησιωτικών, υποστηρίζοντας την ωρίμανση, την επίβλεψη και την υλοποίησή τους. Επίσης, ανέφερε ότι σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων σχεδιάζεται πρόγραμμα ωρίμανσης έργων για μικρούς ορεινούς και νησιωτικούς δήμους.

Για τον νέο Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης σημείωσε ότι θα εξεταστούν οι προτάσεις της ΚΕΔΕ για βελτιώσεις – «δεν είναι γραμμένος… στις πλάκες του Μωυσή!», είπε χαρακτηριστικά – με στόχο να ακολουθήσει νομοθετική παρέμβαση έως το τέλος του έτους ή στις αρχές του επόμενου. Παράλληλα, αναφέρθηκε στην ενίσχυση του ελέγχου νομιμότητας των πράξεων των δήμων, με την επιλογή νέων ελεγκτών μέσω ΑΣΕΠ και τη δημιουργία ηλεκτρονικού συστήματος για την ταχύτερη διεκπεραίωση των ελέγχων.

Κλείνοντας, ο κ. Λιβάνιος θέλησε να κάνει μία πιο προσωπική κατάθεση, σαν έναν απολογισμό της θητείας του, λέγοντας προς τους αυτοδιοικητικούς ότι προσπάθησε να ακολουθήσει το ρητό ότι «άμα δεν αγαπάς την Αυτοδιοίκηση, μην ασχοληθείς μαζί της». Όπως είπε, λάθη μπορεί να έκανε, ωστόσο σεβάστηκε τους δημάρχους και δεν κοίταξε τι κόμμα είναι ο καθένας, γιατί αναγνωρίζει ότι δεν έρχονται μόνοι τους, αλλά φέρνουν μαζί τους και τους πολίτες που εκπροσωπούν.

Ο κ. Ανδρουλάκης

Από την πλευρά του, ο Νίκος Ανδρουλάκης υποστήριξε ότι η Αυτοδιοίκηση αντιμετωπίζει θεσμική και οικονομική κρίση εξαιτίας του συγκεντρωτισμού του κράτους. Κατηγόρησε την κυβέρνηση ότι περιορίζει τις αρμοδιότητες των δήμων σε τομείς όπως τα ύδατα, τα απορρίμματα, η ενέργεια και η πολεοδομία, ενώ έκανε λόγο για χρηματοδοτικό κενό 2,5 δισ. ευρώ στις λειτουργικές ανάγκες τους. Επέκρινε, επίσης, την παρακράτηση θεσμοθετημένων πόρων και τον αποκλεισμό των δήμων από έσοδα όπως το τέλος ανθεκτικότητας.

Παρουσίασε πέντε δεσμεύσεις του ΠΑΣΟΚ.

Πρώτον, την πραγματική οικονομική αυτοτέλεια των δήμων, με απόδοση των θεσμοθετημένων πόρων, παύση της παρακράτησης του 60% και απόδοση σημαντικού μέρους του τέλους ανθεκτικότητας. Πρότεινε, ακόμη, τη δημιουργία Ταμείου Περιφερειακής Ανθεκτικότητας για αντιπλημμυρικά έργα, αντιπυρική προστασία και πρόληψη φυσικών καταστροφών.

Δεύτερον, τη θέσπιση νέου θεσμικού Κώδικα Αυτοδιοίκησης, έπειτα από ουσιαστικό διάλογο με την ΚΕΔΕ, με σαφή κατανομή αρμοδιοτήτων και αντίστοιχη μεταφορά πόρων και προσωπικού, κατοχύρωση της διοικητικής και οικονομικής αυτοτέλειας και θεσμική συμμετοχή της ΚΕΔΕ στις κρίσιμες νομοθετικές παρεμβάσεις.

Τρίτον, την αποκατάσταση αρμοδιοτήτων των δήμων στους τομείς των απορριμμάτων, των υδάτων, των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας και της πολεοδομίας. Για τα νησιά έδωσε έμφαση στις μελέτες φέρουσας ικανότητας, στην ποιότητα ζωής των μόνιμων κατοίκων και στις ανάγκες που δημιουργεί η εποχικότητα του τουρισμού. Αναφέρθηκε, επίσης, στην πρόταση του ΠΑΣΟΚ για ειδικό ταμείο επενδύσεων στα νησιά, με πόρους από τη διαφορά των συντελεστών ΦΠΑ.

Τέταρτον, την ουσιαστική συμμετοχή δήμων και περιφερειών στον αναπτυξιακό σχεδιασμό, ασκώντας κριτική για τον περιορισμένο ρόλο τους στον σχεδιασμό του Ταμείου Ανάκαμψης.

Πέμπτον, τη σταθερή και επαρκή χρηματοδότηση των κοινωνικών δομών, όπως τα δημοτικά ιατρεία, το «Βοήθεια στο Σπίτι» και οι δομές αστέγων, ώστε να διασφαλίζεται η πρόσβαση των ευάλωτων πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες.

Ο δήμαρχος Αθηναίων

Έντονα κριτική και επικριτική για το προεδρείο της ΚΕΔΕ, αλλά και τον πρόεδρό της, ήταν η τοποθέτηση του δημάρχου Αθηναίων, Χάρη Δούκα, ο οποίος είπε χαρακτηριστικά, ανεβαίνοντας στο βήμα, ότι «ενότητα δεν σημαίνει υποταγή».

Μεταξύ άλλων, είπε ότι ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ξεκίνησε την ομιλία του μιλώντας για τις ευθύνες της Αυτοδιοίκησης και μας εξήγησε πόσο καλός είναι ο νέος κώδικας. «Δεν άκουσα μία πρόταση κριτικής αυτά τα επτά χρόνια. Η ενότητα χτίζεται στη διεκδίκηση», είπε στη συνέχεια.

Ακόμη, έκανε λόγο για μία… επίφαση κινητοποίησης, αφού μαζεύονται για να φτιάχνουν… λίστες, οι οποίες στη συνέχεια μπαίνουν στο συρτάρι. «Η ΚΕΔΕ υπάρχει για τα αιτήματα αιρετών και δημοτών. Δεν μπορεί να λειτουργεί ως παράρτημα υπουργείου!», είπε στη συνέχεια, για να καταλήξει ότι «χρειάζεται ένας νέος αυτοδιοικητικός πατριωτισμός».

Χθες το απόγευμα αναμενόταν η τοποθέτηση και του προέδρου της ΠΕΔ Νοτίου Αιγαίου, δημάρχου Ρόδου, Αλέξανδρου Κολιάδη, ενώ σήμερα το απόγευμα αναμένονται οι παρεμβάσεις του βουλευτή Δωδεκανήσου και προέδρου της Ειδικής Μόνιμης Επιτροπής Περιφερειών της Βουλής, Μάνου Κόνσολα, καθώς και του Γενικού Γραμματέα Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής, Φώτη Μάγγου, στο πάνελ «Περιφερειακή Ανάπτυξη και Εδαφική Συνοχή: Νησιωτικότητα, Ορεινότητα και Αγροτική Οικονομία».