Στο Δουβλίνο η διπλωματική μάχη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Rodiaki NewsRoom

Στο προσκήνιο η Κάσος και η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου

Με το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου να επανέρχεται στο διπλωματικό προσκήνιο και τις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο να βρίσκονται υπό στενή παρακολούθηση, ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης συμμετέχει σήμερα, Πέμπτη, στη Σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο, όπου αναμένεται να έχει σειρά επαφών με Ευρωπαίους ηγέτες.

Η ελληνική πλευρά αποδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στη στάση των ευρωπαϊκών χωρών απέναντι στις τουρκικές διεκδικήσεις, καθώς η πρόσφατη επιβεβαίωση της ευρωπαϊκής θέσης για το τουρκολιβυκό μνημόνιο θεωρείται σημαντική διπλωματική παρακαταθήκη για την Αθήνα.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες που έχουν γίνει γνωστές, ο πρωθυπουργός προτίθεται να ευχαριστήσει τους 26 Ευρωπαίους εταίρους για τη στήριξή τους, υπενθυμίζοντας ότι η συγκεκριμένη συμφωνία δεν παράγει έννομες συνέπειες για τρίτα κράτη.

Πρόκειται για μια θέση που έχει ιδιαίτερη σημασία για τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα και κυρίως για τις θαλάσσιες περιοχές της Ανατολικής Μεσογείου, όπου η Τουρκία εξακολουθεί να προβάλλει διεκδικήσεις οι οποίες αμφισβητούν την ελληνική ερμηνεία του διεθνούς δικαίου.

Η χρονική συγκυρία αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον εξαιτίας των εξελίξεων στη θαλάσσια περιοχή νότια της Κάσου και της Καρπάθου, όπου βρίσκεται το γαλλικό πλοίο «Abeille Marengo», στο πλαίσιο του σχεδιασμού για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου.

Το γαλλικό πλοίο, το οποίο απέπλευσε από το Ηράκλειο, αποτελεί αυτή την περίοδο σημείο ιδιαίτερου διπλωματικού ενδιαφέροντος, καθώς η παρουσία και οι δραστηριότητές του συνδέονται με τις τουρκικές αντιδράσεις για τις έρευνες στην ευρύτερη περιοχή.

Η Άγκυρα επιδιώκει, μέσω ναυτικών αναγγελιών, να διατηρήσει ενεργές τις αξιώσεις της, παρουσιάζοντας τις συγκεκριμένες θαλάσσιες ζώνες ως περιοχές στις οποίες απαιτείται η δική της συναίνεση για τη διεξαγωγή ερευνητικών δραστηριοτήτων.

Από την πλευρά της, η Αθήνα υπογραμμίζει ότι οι σχετικές άδειες έχουν ζητηθεί αποκλειστικά από τις αρμόδιες αρχές της Ελλάδας και της Κύπρου, ενώ οποιαδήποτε επικοινωνία της γαλλικής πλευράς με την Τουρκία είχε ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελούσε αίτημα έγκρισης.

Στο πλαίσιο αυτό, Ελλάδα και Κύπρος έχουν απαντήσει στις τουρκικές κινήσεις με δικές τους NAVTEX, απορρίπτοντας τις αξιώσεις της Άγκυρας.

Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην εξέλιξη των εργασιών του γαλλικού πλοίου, καθώς θα φανεί εάν η τουρκική πλευρά θα περιοριστεί στις διπλωματικές και ναυτικές αναγγελίες ή θα επιχειρήσει να εκδηλώσει την αντίθεσή της και επί του πεδίου.

Για την ελληνική κυβέρνηση, η συνέχιση των ερευνών έχει σημασία που υπερβαίνει την υλοποίηση ενός ενεργειακού έργου. Συνδέεται με την άσκηση των δικαιωμάτων της χώρας στη θάλασσα και την αποτροπή δημιουργίας τετελεσμένων μέσω αμφισβητήσεων που δεν αναγνωρίζονται από την Αθήνα.

Ιδιαίτερη διάσταση προσδίδει στην υπόθεση το γεγονός ότι η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας και Κύπρου αποτελεί έργο ευρωπαϊκού κοινού ενδιαφέροντος, με χρηματοδότηση που υπερβαίνει τα 600 εκατομμύρια ευρώ από ευρωπαϊκούς πόρους.

Κατά συνέπεια, η πρόοδός του δεν αφορά αποκλειστικά τις δύο χώρες, αλλά συνδέεται και με την ευρωπαϊκή στρατηγική για την ενεργειακή ασφάλεια και τη διασύνδεση των κρατών μελών.

Την ίδια στιγμή, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το επίπεδο εκπροσώπησης της Τουρκίας στη Σύνοδο του Δουβλίνου. Οι μέχρι στιγμής πληροφορίες αναφέρουν ότι δεν αναμένεται να συμμετάσχουν ούτε ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ούτε ο υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν.

Ως πιθανός εκπρόσωπος της τουρκικής πλευράς εμφανίζεται ο έμπειρος διπλωμάτης Φεριντούν Σινιρλίογλου, ο οποίος κατέχει τη θέση του γενικού γραμματέα του ΟΑΣΕ.

Εφόσον επιβεβαιωθεί αυτή η επιλογή, η Τουρκία θα έχει επιλέξει περιορισμένη πολιτική εκπροσώπηση σε μια συνάντηση όπου η Ελλάδα επιδιώκει να ενισχύσει τη διπλωματική της θέση.

Πάντως, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν αναμένεται να περιορίσει την παρουσία του στα ελληνοτουρκικά. Στην ατζέντα του περιλαμβάνονται η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, η ενεργειακή ασφάλεια, η καινοτομία και η ανάγκη ενίσχυσης της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Ο Έλληνας πρωθυπουργός θα συμπροεδρεύσει σε συζήτηση για την οικονομία, τις διασυνδέσεις και τις προσιτές τιμές ενέργειας, αναδεικνύοντας παράλληλα τον ρόλο της Ελλάδας ως ενεργειακού και διαμετακομιστικού κόμβου.

Η άτυπη Σύνοδος των 27 θα δώσει στην Αθήνα μια ακόμη ευκαιρία να επαναφέρει το ζήτημα του τουρκολιβυκού μνημονίου στο ευρωπαϊκό επίπεδο.

Σε κάθε περίπτωση, οι διπλωματικές διεργασίες στο Δουβλίνο πραγματοποιούνται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ανατολική Μεσόγειος παραμένει περιοχή έντονου γεωπολιτικού ανταγωνισμού.

Για τα Δωδεκάνησα, και ιδιαίτερα για την Κάσο και την Κάρπαθο, οι εξελίξεις έχουν ξεχωριστό ενδιαφέρον, καθώς οι θαλάσσιες περιοχές νότια των δύο νησιών βρίσκονται για ακόμη μία φορά στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Το ουσιαστικό ζητούμενο για την Αθήνα είναι η ευρωπαϊκή διπλωματική στήριξη να συνοδευτεί από την απρόσκοπτη συνέχιση των ενεργειακών σχεδιασμών, χωρίς οι τουρκικές αμφισβητήσεις να επηρεάσουν την εξέλιξη ενός έργου στρατηγικής σημασίας για την Ελλάδα, την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση.