Ο δήμος Ρόδου και η ΔΕΥΑΡ αξιοποιούν το «Σπίτι του Αμπελουργού» στις Πηγές Καλλιθέας
ΑΝΑΓΝΩΣΤΗΚΕ 58 ΦΟΡΕΣ
Θα υποβάλουν αίτημα προς την ΕΤ.Α.Δ. για την παραχώρηση του ακινήτου κατά κυριότητα
Την αξιοποίηση του διατηρητέου ακινήτου «Σπίτι του Αμπελουργού», που βρίσκεται δίπλα στην είσοδο του ιστορικού συγκροτήματος των Πηγών Καλλιθέας, με στόχο τη δημιουργία Μουσείου των Πηγών Καλλιθέας και Μουσείου Νερού, προωθεί ο δήμος Ρόδου, σε συνεργασία με τη Δημοτική Επιχείρηση Ύδρευσης και Αποχέτευσης Ρόδου (ΔΕΥΑΡ).
Στο πλαίσιο αυτό, δρομολογείται η υποβολή αιτήματος προς την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου (ΕΤ.Α.Δ.) για την παραχώρηση του ακινήτου κατά κυριότητα στον δήμο Ρόδου, προκειμένου να καταστεί δυνατή η αποκατάσταση και η επανάχρησή του, καθώς και η ένταξή του σε ένα ευρύτερο σχέδιο ανάδειξης του μνημειακού συνόλου των Πηγών Καλλιθέας. Το θέμα θα συζητηθεί στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου στις 25 του μήνα.
Η πρωτοβουλία έρχεται να αντιμετωπίσει την εικόνα εγκατάλειψης ενός κτηρίου ιδιαίτερης ιστορικής και αρχιτεκτονικής αξίας, το οποίο βρίσκεται σήμερα σε προχωρημένη κατάσταση ερείπωσης και, σύμφωνα με την επενδυτική πρόταση, παρουσιάζει σοβαρά προβλήματα στατικής επάρκειας, με κίνδυνο κατάρρευσης.
Υπενθυμίζεται ότι το κύριο συγκρότημα των Πηγών Καλλιθέας έχει ήδη παραχωρηθεί κατά κυριότητα στον δήμο Ρόδου, βάσει του νόμου 4049/2012, ωστόσο το «Σπίτι του Αμπελουργού» φαίνεται ότι παρέμεινε στην ιδιοκτησία της ΕΤ.Α.Δ. Η απόκτηση του ακινήτου από τον δήμο θεωρείται απαραίτητη προϋπόθεση για την ενοποίηση του ιδιοκτησιακού καθεστώτος και την ολοκληρωμένη αξιοποίηση του ιστορικού χώρου.
Η ΔΕΥΑΡ έχει ήδη εγκρίνει τη συμμετοχή της στο εγχείρημα, με την υπ’ αριθμόν 734/2026 απόφαση του Διοικητικού της Συμβουλίου, ζητώντας παράλληλα από τον Δήμο Ρόδου να προχωρήσει στις απαραίτητες ενέργειες για τη διεκδίκηση της παραχώρησης του ακινήτου.
Τρεις βασικές λειτουργίες στο αποκατεστημένο κτήριο
Σύμφωνα με το επενδυτικό πλάνο που έχει εκπονηθεί, το «Σπίτι του Αμπελουργού» προτείνεται να αποκτήσει τρεις βασικές λειτουργίες, οι οποίες θα συνδέονται μεταξύ τους και θα συμπληρώνουν την εμπειρία των επισκεπτών στις Πηγές Καλλιθέας.
Η πρώτη αφορά τη δημιουργία Μουσείου των Πηγών Καλλιθέας, στο οποίο θα παρουσιάζονται η ιστορία του μνημείου, η αρχιτεκτονική του φυσιογνωμία, φωτογραφικό υλικό και ιστορικά τεκμήρια από την ιταλική περίοδο μέχρι σήμερα, καθώς και στοιχεία για σημαντικές προσωπικότητες που το επισκέφθηκαν.
Η δεύτερη αφορά τη δημιουργία Μουσείου Νερού, σε συνεργασία με τη ΔΕΥΑΡ. Μέσα από εκθεσιακό και εκπαιδευτικό υλικό θα αναδεικνύονται η ιστορία του νερού στη Ρόδο, οι υδάτινοι πόροι του νησιού, η υδρολογία, τα ιαματικά νερά, αλλά και οι υποδομές ύδρευσης και διαχείρισης των υδάτινων αποθεμάτων.
Η τρίτη λειτουργία θα αφορά τη δημιουργία Κέντρου Διαχείρισης, Ανάδειξης και Προβολής του μνημείου, το οποίο θα λειτουργεί ως χώρος υποδοχής και ενημέρωσης των επισκεπτών, αλλά και ως σημείο συντονισμού των δράσεων προβολής και ανάπτυξης του ιστορικού συγκροτήματος.
Παράλληλα, σε επόμενη φάση, εξετάζεται η αναβίωση και αξιοποίηση των ιαματικών λουτρών των Πηγών Καλλιθέας, με πρωτοβουλία και τεχνογνωσία της ΔΕΥΑΡ. Η διερεύνηση των ιαματικών πόρων θα μπορούσε να δημιουργήσει νέες προοπτικές για την ανάπτυξη του θεραπευτικού και ευεξιακού τουρισμού στη Ρόδο.
Επένδυση περίπου 2 εκατ. ευρώ
Το συνολικό κόστος αποκατάστασης του κτηρίου και μουσειακής διαμόρφωσης υπολογίζεται, σε αυτή τη φάση, σε περίπου 2 εκατομμύρια ευρώ. Ειδικότερα, το επενδυτικό πλάνο προβλέπει 780.000 ευρώ για την αποκατάσταση του κτηριακού κελύφους και του φέροντος οργανισμού, 650.000 ευρώ για τη μουσειολογική μελέτη και τη μουσειογραφική διαμόρφωση, 250.000 ευρώ για τον περιβάλλοντα χώρο, τις προσβάσεις και τις υποδομές, 180.000 ευρώ για μελέτες, αδειοδοτήσεις και επίβλεψη, καθώς και 140.000 ευρώ για απρόβλεπτες δαπάνες.
Η χρηματοδότηση προτείνεται να έχει μεικτό χαρακτήρα, με αξιοποίηση δημόσιων και ευρωπαϊκών προγραμμάτων, συμμετοχή του δήμου Ρόδου και της ΔΕΥΑΡ, καθώς και αναζήτηση χορηγιών και δωρεών.
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν και οι οικονομικές εκτιμήσεις για τη μελλοντική λειτουργία του χώρου. Σύμφωνα με τη μελέτη, τα ετήσια έσοδα σε ώριμη λειτουργική φάση εκτιμώνται σε περίπου 530.000 ευρώ, ενώ το λειτουργικό αποτέλεσμα υπολογίζεται σε περίπου 150.000 ευρώ.
Η οικονομική βιωσιμότητα του εγχειρήματος βασίζεται σε σημαντικό βαθμό στην ήδη υψηλή επισκεψιμότητα των Πηγών Καλλιθέας. Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στο επενδυτικό πλάνο, η ετήσια επισκεψιμότητα εκτιμάται μεταξύ 150.000 και 200.000 εισιτηρίων, ενώ κατά τις ημέρες αιχμής ο αριθμός των επισκεπτών μπορεί να ξεπεράσει τους 3.000.
Η αξιοποίηση της υφιστάμενης επισκεψιμότητας, μέσω συνδυαστικών εισιτηρίων, πωλητηρίου, αναψυκτηρίου και εκδηλώσεων, εκτιμάται ότι μπορεί να διασφαλίσει την αυτοσυντήρηση της λειτουργίας του νέου μουσείου, χωρίς να απαιτείται η δημιουργία κοινού από μηδενική βάση.
Από την ιταλική περίοδο μέχρι σήμερα η ιστορία των Πηγών
Το «Σπίτι του Αμπελουργού» αποτελεί μέρος του ευρύτερου ιστορικού και αρχιτεκτονικού συνόλου των Πηγών Καλλιθέας. Πρόκειται για κτήριο της ιταλικής περιόδου, το οποίο συνδέεται με τον αρχιτέκτονα Armando Bernabiti, που είχε συμμετάσχει και στον σχεδιασμό και την ολοκλήρωση του συγκροτήματος των Πηγών. Βρίσκεται σε περίοπτη θέση, σε ύψωμα κοντά στην είσοδο του μνημείου, με θέα προς τη θάλασσα, ενώ είναι γνωστό και ως «Σπίτι του ανατέλλοντος Ηλίου», εξαιτίας της ιδιαίτερης θέας που προσφέρει προς την ανατολή.
Οι Πηγές Καλλιθέας, γνωστές από την αρχαιότητα για τα ιαματικά νερά τους, γνώρισαν συστηματική αξιοποίηση κατά την περίοδο της ιταλικής διοίκησης. Με πρωτοβουλία του διοικητή Mario Lago και έπειτα από μελέτες για τις θεραπευτικές ιδιότητες των νερών το 1927, ο αρχιτέκτονας Pietro Lombardi σχεδίασε το συγκρότημα, ενώ την κατασκευή και τη διακόσμησή του επέβλεψε και συμπλήρωσε ο Armando Bernabiti.
Τα λουτρά εγκαινιάστηκαν την 1η Ιουλίου 1929 και εξελίχθηκαν σε ένα από τα σημαντικότερα θεραπευτικά κέντρα της Μεσογείου. Μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο ακολούθησε περίοδος παρακμής, ενώ η λειτουργία τους σταμάτησε περίπου το 1967. Μετά από εκτεταμένες εργασίες αποκατάστασης, το μνημείο άνοιξε ξανά για το κοινό την 1η Ιουλίου 2007.
Το αίτημα προς την ΕΤ.Α.Δ.
Βασική προϋπόθεση για την υλοποίηση της πρότασης αποτελεί η παραχώρηση του ακινήτου κατά κυριότητα στον Δήμο Ρόδου. Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται από την ΕΤ.Α.Δ. να προχωρήσει στη μεταβίβασή του, ενώ ως εναλλακτική λύση προτείνεται η έκδοση απόφασης αρχής ή η υπογραφή Μνημονίου Συνεργασίας, ώστε να μπορέσουν να προχωρήσουν οι διαδικασίες ωρίμανσης και αποκατάστασης.
Παράλληλα, προτείνεται ο ορισμός κοινού τεχνικού κλιμακίου για την εξειδίκευση των όρων αξιοποίησης και την αντιμετώπιση των άμεσων αναγκών του κτηρίου. Στο πλαίσιο της παραχώρησης προβλέπονται επίσης δικλείδες ασφαλείας, όπως η διατήρηση του πολιτιστικού και κοινωφελούς χαρακτήρα του ακινήτου, η απαγόρευση μεταπώλησης ή αλλαγής χρήσης και η δυνατότητα ανάκλησης της παραχώρησης σε περίπτωση μη υλοποίησης του συμφωνημένου σκοπού.

Ακολουθήστε τη Ροδιακή στο Google News