«Καλωσόρισες δολάριο!..»

Γράφει ο δημοσιογράφος ΓΙΩΡΓΟΣ ΖΑΧΑΡΙΑΔΗΣ Μεγάλο γεγονός για τη Ρόδο τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση ήταν πάντα ο κατάπλους των πολεμικών του 6ου Αμερικανικού Στόλου. Ειδικά στις αρχές της δεκαετίας του 1950 που είχε ολοκληρωθεί ο πόλεμος στον Ειρηνικό και στην Κορέα, η Ρόδος περίμενε πάντοτε τα αεροπλανοφόρα να αγκυροβολήσουν έξω από το λιμάνι και τα ναυτάκια με τις στολές τους να βγουν με τις λάντζες στο λιμάνι του Μαντρακιού για να τονώσουν την δοκιμαζόμενη τότε σκληρά αγορά του νησιού. Να βάλουμε τα πράγματα με τη σειρά για να θυμηθούμε τι γινόταν τότε με τον αμερικάνικο στόλο. Τα μέσα ενημέρωσης της εποχής ήταν περιορισμένα και η πρόσβαση στις πηγές πληροφοριών δύσκολη. Πώς μάθαιναν ,λοιπόν, οι Ροδίτες ότι ερχόταν αεροπλανοφόρο; Κατά ένα περίεργο τρόπο οι πρώτοι που το μάθαιναν ήταν οι…νταβατζήδες του Πειραιά που ερχόντουσαν στη Ρόδο για να προετοιμάσουν το έδαφος ώστε να φέρουν τις «καλλιτέχνιδες» που θα …διασκέδαζαν τα αμερικανάκια. Και όταν έβλεπαν οι ντόπιοι τους τύπους αυτούς να κυκλοφορούν στο νησί , αμέσως ήξεραν ότι ήμασταν σε αναμονή αεροπλανοφόρου!.. Κάθε αεροπλανοφόρο συνοδευόταν πάντοτε από καμιά δεκαριά άλλα πολεμικά σκάφη , οπότε αντιλαμβάνεται κανείς πόσο μεγάλος ήταν κάθε φορά ο αριθμός των ναυτών και τι τζίρος γινόταν τότε στην αγορά. Η αποβίβαση των Αμερικανών γινόταν στον προβλήτα μπροστά από το δικαστήριο. Με τις μοτοτζάτερες έβγαιναν οι ναύτες και με ταχύπλοα κλειστά σκάφη οι αξιωματικοί. Έξω από τα κάγκελα τους περίμεναν δεκάδες άτομα που πουλούσαν φυστίκια («πίνατς» όπως τα διαλαλούσαν) πακεταρισμένα σε χαρτί εφημερίδων και τα αγόραζαν τα ναυτάκια για να συνοδεύσουν τις μπύρες που έπιναν στο «Ακταίον» και στα παραλιακά μαγαζιά της Νέας Αγοράς!... Η μαζική μετακίνηση των Αμερικανών γινόταν αμέσως στο γήπεδο του ΑΟΝ , που ήταν μια τεράστια χωράφα και εκεί έστηναν τις «υποδομές» για να παίξουν το αγαπημένο τους παιχνίδι, που ήταν το ράγκμπι. (Για όσους δεν ξέρουν, ενημερώνουμε ότι το γήπεδο του ΑΟΝ ήταν ο χώρος όπου βρίσκεται σήμερα το «Γκραντ Οτέλ» και διάφορα καταστήματα). Εκεί, οι Αμερικανοί έστηναν και ένα πρόχειρο κυλικείο, όπου πρόσφεραν στους παίκτες σάντουιτς (αφράτο άσπρο ψωμί με λουκάνικο ,κέτσαπ και μουστάρδα) όπως επίσης μπύρες και αναψυκτικά,που για ψυγεία χρησιμοποιούσαν τεράστια βαρέλια με πάγο!.. Το κυλικείο ήταν ανάμεσα στα αλμυρίκια (που τα χρησιμοποιούσαν και σαν αποδυτήρια) και γύρω από αυτά καραδοκούσαν οι πιτσιρικάδες του Νιοχωριού για να κάνουν κανένα …σάλτο και βουτήξουν ότι μπορούσαν! Και όταν έφευγε από τη Ρόδο το αεροπλανοφόρο, οι πιτσιρικάδες έβγαιναν στη χωράφα και ο καθένας επιδείκνυε τη «λεία» του, που ήταν συνήθως ένα καπέλο ναύτη, μια μπάλα ή ένα γάντι του ράγκμπι, όπως επίσης τσιγάρα και αναπτήρες ζίπο!.. ΜΠΑΣΚΕΤ ΚΑΙ ΠΥΓΜΑΧΙΑ Οι Αμερικανοί-ως γνωστό- αγαπούν το μπάσκετ και την πυγμαχία, όχι, όμως, το ποδόσφαιρο. Έτσι κάθε φορά που ερχόταν αεροπλανοφόρο είχαμε και αγώνες μπάσκετ με ροδίτικες ομάδες που παιζόταν στο γήπεδο του ΑΟΝ (Αθλητικός ‘Όμιλος Νεοχωρίου), όπου σήμερα είναι το κτίριο του ΟΤΕ. Έπαιζαν και οι ναύτες μεταξύ τους και οι ντόπιοι νεαροί φρόντιζαν να πετάνε τις μπάλες στο διπλανό χωράφι του Χατζηαλεξίου. Και όταν έφευγε ο στόλος, η ομάδα μπάσκετ του ΑΟΝ είχε στην κατοχή της 4-5 μπάλες!.. Παράλληλα, στο ίδιο γήπεδο είχαμε και αγώνες πυγμαχίας μεταξύ Αμερικανών ναυτών και των ντόπιων πυγμάχων (του νεοσύστατου Πυγμαχικού Ομίλου Δωδεκανήσου ) Ηλία Λυκοπάντη, Βαγγέλη Παπακαλοδούκα, Μάριου Κιτώφ και του Αποστόλη Σπανουδάκη. Οι αγώνες αυτοί παρουσίαζαν μεγάλο ενδιαφέρον και τους παρακολουθούσε πολύς κόσμος. Στους Αμερικανούς ναύτες άρεσε και το ποδήλατο και κατά την επίσκεψή τους στη Ρόδο φρόντιζαν να ενοικιάζουν και να κάνουν βόλτες στην πόλη. Κάποιοι μεθυσμένοι ναύτες πολλές φορές πετούσαν όπου έβρισκαν τα ποδήλατα και όταν έφευγε ο στόλος ,οι ποδηλατάδες πήγαιναν στο λιμεναρχείο για να το δηλώσουν και να πάρουν την σχετική αποζημίωση από κλιμάκια της αμερικάνικης πρεσβείας που παρέμεναν πάντα στη Ρόδο για να ρυθμίσουν τις εκκρεμότητες και να πληρώσουν τις ζημιές που προκαλούσαν οι ναυτες. ΨΥΧΑΓΩΓΙΑ ΚΑΙ ΥΠΑΙΘΡΙΟΙ ΟΙΚΟΙ ΑΝΟΧΗΣ Kάθε φορά που ερχόταν αεροπλανοφόρο στη Ρόδο , οι νταβατζήδες του Πειραιά φρόντιζαν να φέρνουν γυναίκες και μουσικά συγκροτήματα από την Αθήνα για την διασκέδαση των ναυτών. Και τα καμπαρέ στου Κόβα γέμιζαν γυναίκες που πρόσφεραν διάφορες «υπηρεσίες» στους Αμερικανούς, μάλιστα δε το φημισμένο νυχτερινό κέντρο της εποχής ο «Μπαμπούλας» δεν λειτουργούσε σαν μπουζουξίδικο, αλλά σαν …καμπαρέ με «καλλιτέχνιδες» από την Αθήνα. Φυσικά, έξω από τα καμπαρέ βρισκόντουσαν πάντοτε τα «σοπ πατρόλ» με τους γιγαντόσωμους νέγρους αστυνομικούς ,που ξυλοφόρτωναν αγρίως κάθε μεθυσμένο ναύτη που έκανε φασαρία και στη συνέχεια με το τζιπ τον μετέφεραν στο λιμάνι για να τον μπαρκάρουν στο πλοίο του. Χρυσές δουλειές κατά την επίσκεψη αεροπλανοφόρου, έκαναν και οι γυναίκες «ελευθερίων ηθών» ή όπως αλλιώς τις ονομάζει ο καθένας. Εκτός από τις «δηλωμένες» των σπιτιών της Παλιάς Πόλης που δεν προλάβαιναν να εξυπηρετήσουν όλους τους ναύτες, υπήρχαν και οι «αδήλωτες» που ερχόντουσαν από την Αθήνα και « δούλευαν» πάνω σε κουβέρτες, κάτω από τα δέντρα στο Αρχαίο Στάδιο!... Τότε, βέβαια, δεν υπήρχε το AIDS και οποιοδήποτε «παράσημο» που έπαιρναν οι ναύτες ήταν αντιμετωπίσιμο από τα φάρμακα για αφροδίσια νοσήματα!.. «Τρελά μεροκάματα» έκαναν και οι ταξιτζήδες της εποχής που μετέφεραν τους ναύτες στα καμπαρέ και στους υπαίθριους οίκους ανοχής. ΕΠΙΣΚΕΨΕΙΣ ΣΤΑ ΑΕΡΟΠΛΑΝΟΦΟΡΑ Κάθε φορά που κατέπλεε στη Ρόδο το «Σαρατόγκα», το «Φόρρεσταλ», το «Νίμιτς» ή το «Μιντγουέι» όλοι ήθελαν να ανέβουν στα αεροπλανοφόρα για να τα δουν από κοντά. Πάνω στα πλοία οι Αμερικανοί δεν πρόσφεραν ούτε νερό στους επισκέπτες, αλλά σε κάθε ταξίδι φρόντιζαν να κάνουν ένα τραπέζι στα παιδιά των δύο ορφανοτροφείων. Για την εξασφάλιση μιας άδειας για επίσκεψη σε αεροπλανοφόρο, γινόταν …πόλεμος. Καθημερινά υπήρχαν ατέλειωτες ουρές έξω από το λιμεναρχείο από άτομα που ήθελαν να πάρουν το «μαγικό χαρτί» και με τις ανοιχτές μοτοτζάτερες να κάνουν το σύντομο ταξίδι στο αεροπλανοφόρο, επιστρέφοντας πολλές φορές μουσκεμένοι από τη θάλασσα! Οι επισκέψεις των αμερικανικών πλοίων στη Ρόδο για αρκετά χρόνια βοήθησαν σημαντικά την τοπική οικονομία. Οι Αμερικανοί ήταν ενθουσιασμένοι από τη Ρόδο και τα επιτελεία τους φρόντιζαν πάντοτε να περιλαμβάνουν το νησί μας στα προγράμματα των επισκέψεων τους. Βέβαια, και οι Ροδίτες φρόντιζαν επίσης να δείχνουν την εκτίμηση τους στους φίλους και συμμάχους, μάλιστα δε το 1960 ο τότε δήμαρχος Μιχαήλ Πετρίδης, σε εκδήλωση που έγινε στο Εθνικό Στάδιο, ανακήρυξε επίτιμο δημότη Ρόδου τον διοικητή του 6ου Αμερικανικού Στόλου ναύαρχο Μπράουν, είναι δε αξιοσημείωτο ότι κατάφερε να τον ντύσει και τσολιά!.. Ακολούθησαν τα γνωστά γεγονότα της δικτατορίας και του Κυπριακού και ο ρόλος των Αμερικανών, με αποτέλεσμα οι σχέσεις των δύο χωρών να ενταθούν, ακολούθησαν δε τα αντιαμερικανικά επεισόδια της Ρόδου, που για αρκετά χρόνια απέκλεισαν τον Αμερικάνικο στόλο από το νησί. Σιγά-σιγά η κατάσταση εξομαλύνθηκε και έτσι σήμερα έχουμε πάλι στη Ρόδο την επίσκεψη ενός μεγάλου αεροπλανοφόρου. Μόνο που τα πράγματα τώρα δεν θα είναι σαν τα παλιά χρόνια με τα πίνατς, το ράγκμπι, τα ποδήλατα, το μπάσκετ, την πυγμαχία ,τα καμπαρέ στου Κόβα και τους υπαίθριους…οίκους ανοχής!..