Το υπουργείο Πολιτισμού προχωρά σε εργασίες αποκατάστασης στο Παλάτι των Ιπποτών

Βαρβάρα Μπογδάνου

Ολοκληρώθηκε η καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης του ιστορικού μνημείου

Ολοκληρώθηκε από το Πολυτεχνείο Κρήτης η καταγραφή της υπάρχουσας κατάστασης στο Παλάτι του Μεγάλου Μαγίστρου και αναμένεται να ακολουθήσουν στη συνέχεια οι εργασίες για την αποκατάστασή του, καθώς αποτελεί σημαντικό ιστορικό μνημείο που περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Η καταγραφή πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο ερευνητικού προγράμματος,με τον τίτλο «Ερευνητικές εργασίες για την καταγραφή υπάρχουσας κατάστασης, ερμηνεία παθολογίας και προτάσεις για την αποκατάσταση του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου στη Ρόδο», το οποίο είναι αποτέλεσμα της σύμβασης που υπεγράφη από το υπουργείο Πολιτισμού και το Πολυτεχνείο τον Νοέμβριο του 2023.

Χθες, η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού ενέκρινε την παραλαβή των παραδοτέων του προγράμματος, που ξεκίνησε να υλοποιείται πριν από δύο χρόνια. Τότε το υπουργείο Πολιτισμού, στο πλαίσιο του στρατηγικού σχεδιασμού του για την ανάδειξη της Μεσαιωνικής Πόλης της Ρόδου, αποφάσισε να δρομολογήσει το έργο της προστασίας και της ανάδειξης του Παλατιού του Μεγάλου Μαγίστρου, στη Μεσαιωνική Πόλη, το οποίο περιλαμβάνεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.

Λόγω της σημαντικότητας του μνημείου, το υπουργείο Πολιτισμού ανέθεσε στο Πολυτεχνείο Κρήτης την εκπόνηση ερευνητικού προγράμματος για την καταγραφή της υφιστάμενης κατάστασης, την ερμηνεία της παθολογίας καθώς και την κατάρτιση προτάσεων για την αποκατάσταση του εμβληματικού μνημείου.

Στις ερευνητικές εργασίες περιλαμβάνονταν η ιστορική τεκμηρίωση των οικοδομικών φάσεων και προηγούμενων επεμβάσεων του μνημείου, αποτύπωση, διερεύνηση σύστασης υλικών δόμησης, καταγραφή βλαβών και φθορών, έλεγχος στατικής επάρκειας του κτηρίου και προτάσεις δομητικής αποκατάστασης, σε συνάφεια με την αρχιτεκτονική μορφολογία του ως κτηριακό συγκρότημα για την ένταξη νέων χρήσεων στο εσωτερικό αλλά και στους συνδεδεμένους με το Παλάτι υπαίθριους χώρους, στην αυλή και στους κήπους. Επίσης, περιλαμβάνονταν προτάσεις ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων, μελέτη πυρασφάλειας- πυρόσβεσης και προσβασιμότητας ΑμεΑ, στο μεγαλύτερο μέρος των χώρων.

Με την αποκατάσταση και ανάδειξη του Παλατιού, σε συνδυασμό με το έργο της ανάδειξης του αρχαιολογικού χώρου των αρχαίων νεωρίων και των μεσαιωνικών κήπων του Παλατιού, την ένταξη υπαίθριας γλυπτοθήκης στην Περβόλα και τη λειτουργική σύνδεση με τους κήπους του Παλατιού, δημιουργείται ένας ενιαίος και μοναδικός, για τα ελληνικά δεδομένα, επισκέψιμος αρχαιολογικός χώρος στην «καρδιά» της Ρόδου.

Η σύγχρονη λειτουργία του Παλατιού παρουσιάζει δομικά και οικοδομικά προβλήματα που οφείλονται κυρίως στην υγρασία, τις θερμικές καταπονήσεις, την αποδιοργάνωση των κονιαμάτων και τη φθορά των λίθων, καθώς και στην καταπόνηση από σεισμούς.

Ως προς τις υποδομές επισκεπτών, η λειτουργική οργάνωση του Παλατιού είναι αποσπασματική και δεν διευκολύνει την περιήγηση περιορισμένος αριθμός χώρων υγιεινής σε σχέση με τον υψηλό αριθμό επισκεπτών, με ανεπαρκή κατανομή, μη επαρκή οργάνωση αναψυκτηρίου και πωλητηρίου, ανεπαρκή σήμανση διαδρομών και πληροφοριών, προβλήματα φωτισμού και αερισμού.

Η έλλειψη επαρκούς σήμανσης δυσκολεύει την κατανόηση της διαδρομής τόσο προς την έκθεση όσο και προς τους χώρους εξυπηρέτησης. Οι υπηρεσίες βρίσκονται διάσπαρτες, χωρίς να συγκροτούν ενιαία λειτουργική ενότητα, και δεν διευκολύνουν τη συνολική μουσειακή εμπειρία και τη σύνδεση του παλατιού με το φρουριακό συγκρότημα και τους κήπους.

Σημειώνεται ότι, μετά την αποχώρηση των Ιταλών το 1948 και την ενσωμάτωση της Δωδεκανήσου στο Ελληνικό Κράτος, το Παλάτι των Ιπποτών κηρύχθηκε διατηρητέο και αποδόθηκε ως επισκέψιμο μνημείο και χώρος πολιτιστικών εκδηλώσεων.