Τεχνητή Νοημοσύνη στην Άμυνα και την Ασφάλεια

Rodiaki NewsRoom

Τεχνητή Νοημοσύνη στην Άμυνα και την Ασφάλεια

Των Σωτήρη Ντάλη και Γιώργου Κουκάκη

Η φύση της τεχνητής νοημοσύνης (ΑΙ), είναι βαθιά αινιγματική, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλειάς της.

Το πρόγραμμα που παρουσιάζει το Κέντρο Δια Βίου Μάθησης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, για την Τεχνητή Νοημοσύνη στην Ασφάλεια και την Άμυνα, απευθύνεται όχι μόνο σε ειδικούς αλλά και στο ευρύ κοινό.

Ειδικότερα αναγνωρίζοντας τον καθοριστικό ρόλο της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στη σύγχρονη εποχή και ειδικά στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας το πρόγραμμα αυτό:
- Αποσαφηνίζει το περιεχόμενο της ΤΝ, της ασφάλειας και της άμυνας, καθώς και της ηθικής χρήσης της ΤΝ.
- Αναδεικνύει διάφορες πολιτικές που έχουν αναπτυχθεί από κράτη και διεθνείς οργανισμούς για τη ρύθμιση της χρήσης της ΤΝ στην ασφάλεια και άμυνα.
- Επισημαίνει τις απειλές και τους κινδύνους ασφάλειας που αναδύονται από τη χρήση της ΤΝ.
- Παρουσιάζει συγκεκριμένα προγράμματα ΤΝ που έχουν αναπτυχθεί στον τομέα της ασφάλειας και της άμυνας.

Ο βασικός σκοπός του προγράμματος είναι να προσφέρει σε κάθε επιμορφούμενο/η μία βασική υποδομή γνώσεων –ένα είδος οδηγού– στην οποία θα μπορεί να ανατρέξει όταν αναζητά πληροφορίες ή/και λύσεις στα εξειδικευμένα ζητήματα που τον/την απασχολούν αναφορικά με τη χρήση της ΤΝ στην ασφάλεια και την άμυνα, ώστε να είναι σε θέση να προβαίνει σε μία ορθολογική εκτίμηση της εκάστοτε κατάστασης και εν συνεχεία ανάλογη εισήγηση ή λήψη απόφασης. Δευτερευόντως, το πρόγραμμα στοχεύει στον εμπλουτισμό των γνώσεων των μεταπτυχιακών και διδακτορικών και μεταδιδακτορικών φοιτητών του Πανεπιστημίου Αιγαίου ή άλλων Πανεπιστημίων που προσφέρουν σπουδές , στις Διεθνείς Σχέσεις, την Πολιτική Επιστήμη, τις Σπουδές Ασφάλειας, τη Δημόσια Διοίκηση, ή τη Διοίκηση Επιχειρήσεων.

Μαθησιακοί Στόχοι Προγράμματος

Απώτερος μαθησιακός στόχος του προγράμματος είναι οι συμμετέχοντες/σες σε αυτό να αποκτήσουν τα εφόδια εκείνα που θα τους/τις καταστήσουν ικανούς/ές να αντιμετωπίζουν κάθε εξειδικευμένο ζήτημα που σχετίζεται με τη χρήση τη Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ) στην ασφάλεια και την άμυνα με κριτική σκέψη ώστε να επιχειρούν με αξιώσεις στα μελλοντικά βήματά τους στον εγχώριο ή/και τον διεθνή επαγγελματικό/ακαδημαϊκό στίβο, αλλά και να διαμορφώνουν μία ρεαλιστική επίγνωση κατάστασης (situational awareness) χωρίς να επηρεάζονται από προκαταλήψεις, ψευδείς ειδήσεις (misinformation/fake news) ή/και παραπληροφόρηση (disinformation).

Με την ολοκλήρωση του προγράμματος οι επιμορφούμενοι/ες θα έχουν επιτύχει τέτοια μαθησιακά αποτελέσματα, ώστε να:

1) Κατανοούν τον γενικό τρόπο λειτουργίας της ΤΝ και να γνωρίζουν τη βασική ορολογία που σχετίζεται με αυτήν.
2) Γνωρίζουν σε βάθος τις επιμέρους συνιστώσες της ασφάλειας και να κατανοούν το περιεχόμενο αυτών, καθώς και τη διαφορά της από την άμυνα.
3) Αναγνωρίζουν τις κυριότερες απειλές και τους κινδύνους ασφάλειας όσον αφορά τη χρήση της ΤΝ στην ασφάλεια & την άμυνα.
4) Γνωρίζουν τις πολιτικές και τα μέτρα που εφαρμόζονται σε επίπεδο κρατών και Διεθνών Οργανισμών για την διακυβέρνηση της ΤΝ, την ηθική χρήση της και την ενσωμάτωσή της στον τομέα της ασφάλειας και άμυνας.
5) Επιδεικνύουν κριτική κατανόηση όσον αφορά τον τρόπο διασύνδεσης της ΤΝ με τον τομέα της ασφάλειας & άμυνας.
6) Προτείνουν γενικά μέτρα που απαιτείται να ληφθούν από έναν δρώντα για την αποτελεσματική ενσωμάτωση και την ηθική χρήση της ΤΝ στον τομέα της ασφάλειας & άμυνας.

Επίσης, με την ολοκλήρωση του προγράμματος, οι επιμορφούμενοι/ες θα έχουν αποκτήσει τις κατάλληλες ικανότητες και δεξιότητες ώστε να:

1) Εφαρμόζουν με ευχέρεια τις θεωρίες και μεθοδολογίες του γνωστικού τους πεδίου σε έρευνες, μελέτες και εργασίες που σχετίζονται με τη χρήση της ΤΝ στην ασφάλεια και την άμυνα με κριτικό και δημιουργικό τρόπο.
2) Εφαρμόζουν με πρωτοτυπία τις αποκτηθείσες γνώσεις στην έρευνα, την ανάλυση και την ανάπτυξη λύσεων στα προβλήματα που σχετίζονται με τη χρήση της ΤΝ στην ασφάλεια και την άμυνα.
3) Είναι σε θέση να αξιολογούν, να ερμηνεύουν και να προωθούν σύγχρονες επιστημονικές έρευνες και μελέτες συναφείς με τη χρήση της ΤΝ στην ασφάλεια και την άμυνα.
4) Τεκμηριώνουν με εξειδικευμένες πληροφορίες και επιχειρήματα τις θέσεις τους όσον αφορά τη χρήση της ΤΝ στην ασφάλεια και την άμυνα.
5) Επεξεργάζονται με ευχέρεια ποικίλα ζητήματα ασφάλειας που σχετίζονται με τη χρήση της ΤΝ στην ασφάλεια και την άμυνα.

Το Πρόγραμμα υλοποιείται, μέσω του Συστήματος Διαχείρισης Μάθησης (Moodle) και η διαδικασία υλοποίησης της επιμόρφωσης περιλαμβάνει για τους/τις επιμορφούμενους/ες τις ακόλουθες μεθόδους:
1) Ασύγχρονη υποχρεωτική μελέτη επιμορφωτικού υλικού.
2) Ασύγχρονη προαιρετική μελέτη επιμορφωτικού υλικού.
3) Διεξαγωγή ατομικών δραστηριοτήτων (επαναληπτικές ερωτήσεις και κουίζ αυτοαξιολόγησης) οι οποίες δίνονται ως ερεθίσματα/εναύσματα για τον προβληματισμό των επιμορφούμενων.
4) Αξιολόγηση μέσω της διενέργειας σχετικών τεστ.

Κάθε Διδακτική Ενότητα περιλαμβάνει:

1) Τα «Βασικά Κείμενα Μελέτης» των συνεδριών, η μελέτη των οποίων είναι υποχρεωτική, προκειμένου να είναι εφικτή η επιτυχής ολοκλήρωση των τεστ αξιολόγησης.
2) Τα «Παράλληλα Κείμενα Μελέτης». Πρόκειται για κείμενα τα οποία στοχεύουν στο να προσφέρουν επιπρόσθετες γνώσεις σχετικές με το αντικείμενο της συνεδρίας, η μελέτη των οποίων είναι προαιρετική.

3) Οπτικοακουστικό υλικό (βίντεο) αναλόγως του εκπαιδευτικού αντικειμένου.

Η κάθε Διδακτική Ενότητα του προγράμματος, ολοκληρώνεται με ένα τεστ αξιολόγησης στην πλατφόρμα του Moodle, απαντώντας σε ερωτήσεις τύπου «πολλαπλής επιλογής» ή «σωστό/λάθος». Οι ερωτήσεις του τεστ που καλείται ο/η κάθε επιμορφούμενος/η να συμπληρώσει, επιλέγονται τυχαία από μια ευρεία βάση ερωτήσεων, και αφορούν στα θέματα του αντίστοιχου «Βασικού Κειμένου.. Οι εγγραφές στο πρόγραμμα είναι ανοικτές, με την έναρξη να έχει οριστεί για τις 16 Νοεμβρίου 2026. (Εγγραφές: https://kedivim-apps.aegean.gr/applications/index_gre.php...)

Το ευέλικτο πρόγραμμα είναι 100% on-line, χωρίς διαλέξεις αλλά μόνο με μελέτη ειδικών κειμένων και η απόκτηση του Πιστοποιητικού φοίτησης συνοδεύεται από την κατοχύρωση μονάδων ECTS με την Εγγύηση του Πανεπιστημίου Αιγαίου και του Κέντρου Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης

*Ο Σωτήρης Ντάλης είναι καθηγητής διεθνών σχέσεων και διεθνούς πολιτικής, Επιστημονικός Υπεύθυνος του Προγράμματος.

Ο Γιώργος Κουκάκης είναι υπ. Διδάκτορας του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Ακαδημαϊκός Υπεύθυνος του Προγράμματος