Ερευνητική εργασία για τα Ιταλικά κτίρια της Ρόδου

Ερευνητική εργασία για τα Ιταλικά κτίρια της Ρόδου πραγματοποίησαν δύο φοιτήτριες της Αρχιτεκτονικής Σχολής του Πανεπιστημίου Neapolis στην Πάφο.

Πιο συγκεκριμένα, οι φοιτήτριες κ.κ. Ιωάννα Χατζημιχαήλ με καταγωγή από τη Ρόδο και Γεωργία Καραμανή με καταγωγή από την Πάφο στη σχετική εργασία τους συγκρίνουν τα Ιταλικά κτίρια με αντίστοιχα κτίρια της Ιταλίας που κατασκευάστηκαν εκείνη την περίοδο.

Σε μια εμπεριστατωμένη έρευνα, οι δύο φοιτήτριες αναλύουν τον τρόπο κατασκευής γνωστών ιταλικών κτιρίων όπως π.χ. το κεντρικό λιμεναρχείο, το δημαρχιακό μέγαρο, το νομαρχιακό μέγαρο, το Ακταίον, το κτίριο της αστυνομίας, το καζίνο της Ρόδου κ.α.

Μάλιστα, οι φοιτήτριες στην εργασία τους σε ότι αφορά τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο, αναφέρουν μεταξύ άλλων "ο Benito Mussolini εισήγαγε ένα νέο κλασικισμό ο οποίος θα είχε λιτό ύφος, ακόσμητο, βασισμένο σε πρωτογενής γεωμετρικές μορφές. Αυτό έδωσε ώθηση σε πολλούς αρχιτέκτονες εκείνη την χρονική περίοδο να εξελίξουν τις νέες πεποιθήσεις και τις τάσεις του φασιστικού καθεστώτος. Έτσι κατέληγαν να δημιουργούν κτίρια που είχαν σαν αντανάκλαση την πολιτική κατάσταση στη χώρα και το καθεστώς που είχε επιβληθεί. Τα πολιτικά ζητήματα της περιόδου αυτής έχουν επίσης  καθοριστικό ρόλο αφού ο Benito Mussolini με το φασιστικό του έργο έδωσε μια εξίσου σημαντική κατεύθυνση στην δημιουργία κτιρίων με "ιδιαίτερο στυλ".

Την ίδια χρονική περίοδο, η ιταλική κυριαρχία στα Δωδεκάνησα επέφερε μεγάλες αλλαγές που αφορούσαν την πολεοδομία και την αρχιτεκτονική.  Στην εργασία αυτή εξετάζεται το κίνημα του Ιταλικού ρασιοναλισμού, εστιάζοντας στην εξάπλωσή του στην πόλη της Ρόδου. Το κίνημα αυτό αντικατοπτρίζει τα περισσότερα κτίρια της πόλης της Ρόδου που μέχρι σήμερα παραμένουν αναλλοίωτα.

Τα κτίρια της περιόδου αυτής και τα χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής τους έχουν ιδιαίτερη σημασία, για το λόγο αυτό επιδιώκεται η σύγκρισή τους με άλλα κτίρια της Ιταλίας της ίδιας περιόδου. Η ανάλυση των κτιρίων αφορά  την μορφολογία ,τα οικοδομικά χαρακτηριστικά, όπως επίσης και την θέση τους στον ευρύτερο πολεοδομικό ιστό.

Τα στοιχεία για την πραγματοποίηση της εργασίας αυτής προέρχονται από την υπάρχουσα βιβλιογραφία (βιβλία, κείμενα, αναφορές στο διαδίκτυο), από επιτόπια έρευνα (φωτογραφικό υλικό, καταγραφές) και από πληροφορίες από το Δήμο Ρόδου και άλλες δημόσιες αρχές της πόλης της Ρόδου.

Η εργασία αυτή προσπάθησε με εργαλείο την συγκριτική μέθοδο να αναδείξει τις επιδράσεις οι οποίες υπήρχαν την ίδια περίοδο στην Ιταλία με το κτισμένο περιβάλλον της ιταλοκρατούμενης πόλης της Ρόδου, κατά πόσο δηλαδή τα χαρακτηριστικά του κινήματος του ρασιοναλισμού εφαρμόστηκαν στα έργα της εποχής αυτής.  Στην ουσία, η εργασία αυτή εξετάζει το κίνημα του Ιταλικού ρασιοναλισμού, εστιάζοντας στην εξάπλωσή του στην πόλη της Ρόδου και χωρίζεται σε τρία μέρη.

Στο πρώτο μέρος, γίνεται αναφορά στο μοντέρνο κίνημα και την καίρια σημασία του, στην μετέπειτα εξέλιξη του ρασιοναλισμού ιδιαίτερα στην Ιταλία και κατ’ επέκταση σε Ιταλοκρατούμενα μέρη όπως τα Δωδεκάνησα.

Τα πολιτικά ζητήματα της περιόδου αυτής έχουν επίσης  καθοριστικό ρόλο αφού ο Benito Mussolini με το φασιστικό του έργο έδωσε μια εξίσου σημαντική κατεύθυνση στην δημιουργία κτιρίων με "ιδιαίτερο στυλ". Πέρα από τα κτίρια δημόσιου χαρακτήρα, το έργο κατά την περίοδο του Benito Mussolini αφορούσε και σε πολεοδομικού τύπου επεμβάσεις στον ιστό διαφόρων πόλεων της Ιταλίας, όπως η Littoria, η Sabaudia, η  Pomezia, η Como και η Brescia.   Επίσης, γίνεται αναφορά στον σημαντικότερο εκπρόσωπο του ρασιοναλισμού. Ο λόγος για τον αρχιτέκτονα Giuseppe Terragni, ο οποίος υπηρέτησε πιστά τις αρχές του ρασιοναλισμού μαζί με άλλους εξίσου σημαντικούς αρχιτέκτονες της εποχής. Το έργο του Terragni  είναι σημαντικό για την περίοδο του ρασιοναλισμού και χρήζει περεταίρω ανάλυσης στη συνέχεια της έρευνας.

Στο δεύτερο μέρος της εργασίας γίνεται γενική αναφορά για τις περιόδους Ιταλοκρατίας στη Ρόδο και στην συνέχεια ανάλυση και διερεύνηση στα κτίρια της Ρόδου που εντοπίστηκαν επιρροές από το κίνημά του ρασιοναλισμού.

Τα κτίρια της περιόδου αυτής και τα χαρακτηριστικά της αρχιτεκτονικής τους έχουν ιδιαίτερη σημασία, για το λόγο αυτό επιδιώκεται η σύγκρισή τους με άλλα κτίρια της Ιταλίας της ίδιας περιόδου, που αναλύονται στο πρώτο μέρος. Η ανάλυση των κτιρίων αφορά  την μορφολογία ,τα οικοδομικά χαρακτηριστικά, όπως επίσης και την θέση τους στον ευρύτερο πολεοδομικό ιστό.

Τέλος, παρουσιάζονται τα συμπεράσματα της σύγκρισης των κτιρίων που κατασκευάστηκαν από τους Ιταλούς την συγκεκριμένη χρονική περίοδο στην Ιταλία και την πόλη της Ρόδου, την ανάλυση των κοινών χαρακτηριστικών τους, καθώς επίσης και τον ρόλο των πολεοδομικών επεμβάσεων που πραγματοποιούσαν κατά την περίοδο αυτή.

Οι φοιτήτριες της αρχιτεκτονικής σχολής, αναφέρουν κλείνοντας την εργασία τους:  "Ελπίζουμε αυτή η ερευνητική εργασία να συντελέσει στην καλύτερη γνωριμία με αυτήν την όψη της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της πόλεως της Ρόδου και την ισάξια τοποθέτησή της στην πολιτισμική ταυτότητα της χώρας.’’