Διαγωνιστικές διαδικασίες για τα έργα εφαρμογής των νέων τεχνολογιών  στον δημόσιο υπαίθριο φωτισμό

Τα σοβαρά προβλήματα που παρουσιάστηκαν στις έως τώρα διαδικασίες, των σχετικών με την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών στον δημόσιο υπαίθριο φωτισμό έργων, οφείλονται τόσο στα εδικά χαρακτηριστικά  των έργων, όσο και πρωτίστως στο ότι αυτές πραγματοποιούνται στο ίδιο πολιτικό-οικονομικό πλαίσιο παραγωγής και αναπαραγωγής κακών πρακτικών που εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες.

Συγκεκριμένα
• Η πολιτική ηγεσία των αναθετουσών αρχών προτάσσει την επίτευξη των δικών της προτεραιοτήτων, με βασικό στόχο το δικό της επικοινωνιακό και πολιτικό όφελος.

• Οι υπηρεσίες και τα στελέχη τους, χαμογελούν, γιατί βλέπουν ότι η δουλειά γίνεται όπως  “ως συνήθως”.

• Οι φορείς χρηματοδότησης, Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων, Τράπεζες, Ιδιώτες και λοιποί δεν μεριμνούν για το κοινό με τους δανειζόμενους όφελος. Εστιάζουν αποκλειστικά και μόνο στο δικό τους κέρδος σε συνδυασμό με την πλήρη εξασφάλιση των απαιτήσεών τους όχι μέσω της εξοικονόμησης που ισχυρίζονται ότι προκύπτει από την επίτευξη της παρουσιαζόμενης από αυτούς ως δήθεν ρεαλιστικής πρότασής τους, αλλά από άλλα έσοδα των αναθετουσών αρχών όπως για παράδειγμα τους Κ.Α.Π. Γιατί άραγε; Οι εκλεγμένοι ή μη εκπρόσωποι των αναθετουσών αρχών οφείλουν να είναι εξαιρετικά προσεκτικοί!   

• Οι κρατικοδίαιτοι επιτήδειοι τρίβουν τα χέρια και ακονίζουν τα μαχαίρια.

Κατά συνέπεια είναι αυτονόητες οι επιζήμιες αστοχίες στις τεχνοοικονομικές μελέτες και τα σοβαρά προβλήματα που νομοτελειακά προέκυψαν, εφόσον εξ’ αιτίας των ως άνω δεν λήφθηκαν υπόψη, με την αναγκαία προσοχή οι αυστηρώς καθορισμένες διεθνώς επιστημονικές, τεχνικές και τεχνολογικές προδιαγραφές και το νομικό πλαίσιο που αφορά το σύνολο των σχτικών με τα συγκεκρινένα έργα διαδικασιών.                  

Είναι ενδεικτκό το ότι δεν δόθηκε η δέουσα προσοχή:
• Στην πρόταξη του ουσιαστικού σκοπού αυτών των έργων, που σύμφωνα με τα ισχύοντα παγκοσμίως είναι, η προστασία της ζωής, της περιουσίας, του περιβάλλοντος, της πανίδας και της χλωρίδας του, και όχι η σε βάρος αυτών εξοικονόμηση χρημάτων με άδηλους στόχους.

•Στην υφιστάμενη κατάσταση στα δίκτυα του δημόσιου φωτισμού, η οποία επιβάλλει τον εκσυγχρονισμό  και τη συμμόρφωσή τους με τις διεθνής προδιαγραφές, μέσω της υλοποίησης αυτών των έργων για λόγους τουλάχιστον εξίσου σοβαρούς με την εξοικονόμηση ενέργειας.

• Στη νομική τους φύση ως ανταποδοτικών έργων, που αποτελούν τον πυρήνα των αρμοδιοτήτων των ΟΤΑ Α΄ βαθμού, δυνάμει της οποίας επιβάλλονται και εισπράττονται και τα σχετικά τέλη. Τέλη που εάν συνδυαστούν σωστά με την εξοικονόμηση ενέργειας από τη χρήση των νέων τεχνολογιών σε αυτά, διευκολύνουν τον συνετό δανεισμό μέσω του οποίου μπορεί να χρηματοδοτηθεί η άμεση υλοποίησή τους χωρίς την ταυτόχρονη αύξηση των τελών σε βάρος των υπόχρεων πολιτών. Πιθανότητα η επίτευξη της οποίας πρέπει να είναι πρωταρχικός στόχος όλων όσων εμπλέκονται σε αυτά τα έργα.

•  Στο δεδομένο ότι η υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις και μόνο εφικτή κάλυψη των δαπανών επίτευξης της συμμόρφωσης του δημόσιου φωτισμού με τις διεθνείς προδιαγραφές μέσω της εξοικονόμηση πόρων από την εφαρμογή των νέων τεχνολογιών, επιτρέπει για πρώτη φορά στην παγκόσμια ιστορία, τη  χρηματοδότησή της χωρίς επιβάρυνση των πολιτών με πρόσθετα τέλη και χωρίς να απαιτεί πόρους από άλλα έργα.

• Στην αναγκαιότητα συνετού δανεισμού που θα προστατεύει τους ΟΤΑ από τη χρεοκοπία και τους πολίτες τους από πρόσθετα βάρη.

• Στην επιβεβλημένη εφαρμογή της επιστήμης, της τεχνολογίας, των συναφών μεθόδων και διαδικασιών, των διεθνών συμβάσεων, των Ευρωπαϊκών οδηγιών και των αντίστοιχων προτύπων, των  λύσεων που  συνεπάγονται, και της τεχνογνωσίας τους όπως ενσωματώθηκαν στο σχετικό Διεθνές, Ευρωπαϊκό και Εθνικό δίκαιο. Αντί αυτών, άλλοτε από άγνοια και άλλοτε επί σκοπού, επικρατούν οι «κατά το δοκούν» ερμηνείες τους, που συνήθως οδηγούν σε παραβίασή τους.

• Στις συνέπειες που προκαλούνται από τη μη τήρηση της υποχρέωσης συμμόρφωσης του δημόσιου φωτισμού ειδικού σκοπού με τις διεθνείς προδιαγραφές και τα πρότυπα, που επιτάσσουν την προς τούτο εφαρμογή επιστημονικών μεθόδων και τεχνικών σε συνδυασμό με τη χρήση πιστοποιημένων προϊόντων και υλικών. Προϊόντων και υλικών, που διαθέτουν εξειδικευμένα χαρακτηριστικά και αποδόσεις και διαφέρουν από τα αντίστοιχα γενικής χρήσης, που πουλιούνται ευρέως στην αγορά.

• Στην υπέρ του δημοσίου συμφέροντος αξιοποίηση όλων των σχετικών προϊόντων ειδικού τύπου, που προβλέπονται με σαφήνεια από τη  διεθνή και Ευρωπαϊκή νομοθεσία και βιβλιογραφία, τα περισσότερα από τα οποία οι Ελληνικές δημόσιες αναθέτουσες αρχές αγνοούν επιδεικτικά.

•    Συγκεκριμένα,  από τις 3 βασικές κατηγορίες τους επιλέγουν μόνο τις 2 και από τις 3 υποκατηγορίες της κάθε μιας από αυτές και την πλειάδα των εκδοχών τους επιλέγουν, συνήθως φωτογραφικά, τη χειρότερη μία. Το δεδομένο αυτό ανεξάρτητα από το εάν οφείλεται σε άγνοια ή δόλο εμποδίζει την ανεύρεση των πιο συμφερουσών για το δημόσιο εναλλακτικών ‘best value for money’ λύσεων για αυτά τα έργα και καθιστά το δανεισμό για την υλοποίηση τους μη συνετό. Παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση αντικατάστασης των λαμπτήρων οικονομίας που εσφαλμένα χρησιμοποιούνται τώρα στο δημόσιο φωτισμό, όχι με τους κατάλληλους άλλους ώστε να διορθωθεί το λάθος και να επιτευχθεί η υποχρεωτική συμμόρφωση με τις διεθνής προδιαγραφές αλλά με νέους επίσης ακατάλληλους απλά και μόνο επειδή το απατηλό marketing τους παρουσιάζει ως δήθεν επαρκής και φθηνότερους.

•    Στον έλεγχο εφαρμογής των ως άνω και στη τεκμηρίωση της ανά περίπτωση συμμόρφωσής τους με τις διεθνείς προδιαγραφές, με σαφή αναφορά: στην τεχνική οδηγία, το συγκεκριμένο ειδικό πρότυπο για το κάθε ζητούμενο προϊόν ή υλικό, τον φορέα πιστοποίησης της συμμόρφωσής τους και τη δική του σχετική διαπίστευση για αυτό, τον τρόπο και τη διαδικασία ελέγχου όλων αυτών από τον κύριο του έργου και τις συνέπειες, που θα προκύψουν σε όποιον προσκομίσει ψευδή στοιχεία.

•    Στη σπουδαιότητα της εφαρμογής των επιστημονικών και τεχνολογικών μεθόδων και διαδικασιών: α) στην καταγραφή και αποτίμηση της υφιστάμενης κατάστασης, β) στον υπολογισμό του προκύπτοντος πραγματικού, τεκμηριωμένου από τα δεδομένα και όχι από κατ΄ εκτίμηση  υποθέσεις, κόστους λειτουργίας της, γ) στον έλεγχο του εάν προκύπτει συμμόρφωσή της με τις υποχρεωτικές διεθνείς προδιαγραφές και εάν όχι τι πρέπει να γίνει για να επιτευχθεί, πόσο θα κοστίσει και ποιο θα είναι το νέο κόστος λειτουργίας της εάν γίνει με της παλαιές τεχνολογίες, δ) στην περιγραφή των υποχρεωτικών προδιαγραφών και των πιστοποιήσεων υλοποίησής τους,

ε) στην ανεύρεση του συνόλου των λύσεων, που παρέχουν οι εμπορικά διαθέσιμες, εγκεκριμένες και πιστοποιημένες για αυτό επιστημονικές και τεχνολογικές εφαρμογές, και στην τεκμηρίωση της επάρκειάς τους κατά τη διάρκεια του συνολικού κύκλου ζωής τους, στ) στην αξιολόγησή τους βάσει διάφανων κριτηρίων και διαδικασιών,  ζ)στον τρόπο υπολογισμού της πιο συμφέρουσας για το δημόσιο τιμής και της επιλογής της πιο συμφέρουσας για το δημόσιο λύσης, η) στα οικονομικά του όλου εγχειρήματος.

Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι η στρέβλωση των οικονομοτεχνικών μελετών, του υγιούς ανταγωνισμού, της αξίας και της βιωσιμότητας των συγκεκριμένων έργων και η ακύρωση της αξιοποίησής τους στην αναπτυξιακή λογική του τριπλού και του τετραπλού έλικα μέσω  εγχώριας καινοτομίας, ευφυούς επιχειτηματικότητας, παραγωγής έξυπνων προϊόντων και αλυσίδας προστιθέμενης αξίας στο πλαίσιο του ν.4412/2016 και της οικονομίας της γνώσης

Η πρόταση μου
Η δημιουργία μιας κοινής για όλα αυτά τα έργα Διακήρυξης, η οποία:
• θα περιλαμβάνει όλα όσα ορίζουν οι διεθνείς προδιαγραφές, οι κανόνες της επιστήμης και της τεχνολογίας και όσα οι νόμοι προβλέπουν ως υποχρεωτικά για την προστασία του δημοσίου συμφέροντος,

• θα υποστηρίζεται από ηλεκτρονική πλατφόρμα, μέσω της οποίας θα συμπληρώνουν οι αναθέτουσες αρχές μόνο τα ζητούμενα από αυτές δεδομένα,

• θα αντλεί αυτοματοποιημένα από ελεγμένες ως έγκυρες πηγές τα υπόλοιπα δεδομένα τα οποία θα επεξεργάζεται μέσω ενσωματωμένων σε αυτήν υπολογιστικών εργαλείων και θα τα αξιοποιεί συνδυαστικά με όσα άλλα είναι αναγκαία για  την πλήρη νομιμότητά της,

• θα υιοθετεί πρακτικές ανάπτυξης και στήριξης της εγχώριας παραγωγής και της εθνικής οικονομίας και θα ενισχύει την εφαρμογή του τριπλού και τον τετραπλού έλικα στο πλαίσιο του ν.4412/2016,   προκύπτει κατά την άποψή μου, ως η ελάχιστη αναγκαία προϋπόθεση για την υλοποίηση αυτών των έργων υπέρ του δημοσίου συμφέροντος και της έξυπνης ανάπτυξης της χώρας.

Με εκτίμηση
Νίκος Θεοδώρου