Διαβήτης και διαβητικό πόδι

Γράφει η ιατρός Γερακιού Σ. Καλλιόπη
Επιμελήτρια Α’ Γενικής Ιατρικής Κέντρου Υγείας Ρόδου, υπεύθυνη ιατρείου διαβήτη και διαβητικού ποδιού ΓΝ Ρόδου

 

Η δύναμη της πρόληψης 
Η προσεκτική φροντίδα των ποδιών είναι κρίσιμη όταν έχετε  διαβήτη τύπου 1 και διαβήτη τύπου 2 και μπορεί πραγματικά να σας βοηθήσει να αποτρέψετε πόνο, λοιμώξεις, έλκη κάτω άκρων, χειρουργική επέμβαση και ακρωτηριασμό 

Αν δεν είστε πεπεισμένοι, διαβάστε  αυτές τις στατιστικές:
• Κάθε 30 δευτερόλεπτα, ένα κάτω άκρο χάνεται ως συνέπεια του διαβήτη. 1,2
• Ο κίνδυνος μολύνσεως ενός μη μολυσμένου διαβητικού έλκους ποδιού είναι περίπου 40%.
• Τα έλκη των ποδιών, τα οποία είναι κοινά σε όσους πάσχουν από διαβήτη, μπορεί να θεραπευθούν, αλλά είναι πολύ πιθανό να επαναληφθούν.
• Το πόδι Charcot, μια κατάσταση σοβαρής παραμόρφωσης που συνδέεται με τον διαβήτη, μπορεί να οδηγήσει σε ακρωτηριασμό.

ΠΡΟΛΗΠΤΙΚΑ ΜΕΤΡΑ
 Οι ασθενείς πρέπει  να είναι ενημερωμένοι  για την υγεία των ποδιών τους με μια σειρά απλών βημάτων:

- Γνωρίστε τη διαβητική νευροπάθεια
Η διαβητική περιφερική νευροπάθεια είναι, δυστυχώς, κοινή σε  διαβητικούς ασθενείς  και οφείλεται σε υψηλά επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.

Ορίζεται ως  βλάβη  στα νεύρα των ποδιών και των χεριών.

Συχνά ξεκινάει ως πόνο σαν τσίμπημα βελόνας, καψίματος και εξελίσσεται σε απώλεια αισθήσεων / μούδιασμα.

Η περιφερική διαβητική νευροπάθεια αποτελεί την πιο κοινή μορφή νευροπάθειας  που προκαλείται από τον διαβήτη. Ωστόσο, οι ασθενείς συχνά δεν καταλαβαίνουν πραγματικά ποια είναι η νευροπάθεια. 

Νομίζουν ότι «αν τα πόδια  μου είναι ζεστά, δεν πονάνε, δεν υπάρχει τίποτα κακό». Οι ασθενείς με νευροπάθεια πρέπει να καταλάβουν ότι «έχασαν το δώρο του αισθήματος πόνου».

Το προστατευτικό αισθητικό σύστημα συνεισφέρει σημαντικά στον κίνδυνο  εξέλιξηε έλκους του ποδιού.

Για  να το καταλάβετε καλύτερα, σκεφτείτε την αναλογία ενός λαμπτήρα και ενός ηλεκτρικού καλωδίου. "Αν το καλώδιο σπάσει, το φως θα σβήσει". Στο πόδι με νευροπάθεια, «το μήνυμα δεν διαβιβάζεται   από το πόδι στον εγκέφαλο»,  "Υπάρχει ένα μπλοκ, σαν να κόβεται το σύρμα". 

Άλλες μορφές διαβητικής νευροπάθειας μπορεί να προκαλέσουν μυϊκή αδυναμία στα πόδια, τους γλουτούς, γοφούς, σεξουαλική δυσλειτουργία και απορρύθμιση αρτηριακής πίεσης, μπορεί ακόμη  να προσβληθούν νεύρα στο κεφάλι ειδικά εκείνα που πηγαίνουν στους οφθαλμούς και  μπορει να επηρεάσουν τον κορμό και  τα πόδια σε συγκεκριμένες μόνο θεσεις.

-Λοίμωξη
Από τους ασθενείς που πάσχουν από διαβήτη, περίπου ένας στους τέσσερις θα αναπτύξει μια λοίμωξη από το διαβήτη, λέει ο Benjamin A. Lipsky,  καθηγητής ιατρικής στο Πανεπιστήμιο της Ουάσιγκτον και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. 

Ενώ το 35% είναι ήπιο, το υπόλοιπο μπορεί να είναι μέτριο ή σοβαρό.

Ακόμα κι αν πάτε στο γιατρό για να το ελέγξετε, και δεν είναι μολυσμένο, προσέξτε το, προειδοποιεί. 

Αναφέρει μια μελέτη, στην οποία το 40% των ασθενών που δεν είχαν προσβληθεί αρχικά, εντέλει ανέπτυξαν λοίμωξη. Οι μικρότεροι ενήλικες είναι  πιο πιθανό να αναπτύξουν μια λοίμωξη και οι γυναίκες είχαν περισσότερες πιθανότητες από τους άνδρες να την αναπτύξουν. 

 - Επανεξέταση του έλκους -Θεραπεία
Αν έχετε μια λοίμωξη των ποδιών ή έλκος, μάλλον θα μπείτε στον πειρασμό να πείτε ότι όλα θεραπεύονται και θεραπεύεστε.

Δεν είναι καλή ιδέα, λέει ο David G. Armstrong, MD, PhD, DPM, καθηγητής χειρουργικής, Πανεπιστήμιο της Αριζόνα, Tucson. «Η επανάληψη σε αυτόν τον πληθυσμό δεν είναι μόνο δυνατή», λέει, «θα υποστήριζα ότι είναι πιθανή».

Μόλις τεθεί η διάγνωση, ξεκινάει ένας μακρύς χρόνος επούλωσης, ο οποίος ποικίλλει ανάλογα με την περιοχή του προσβεβλημένου ποδιού.

-Κατανοήστε  το Foot Charcot
Tο πόδι του Charcot,αποτελεί μια σοβαρή επιπλοκή για τον Σακχαρώδη Διαβήτη, συνδέεται με τη νευροπάθεια και τη φλεγμονή και επηρεάζει τα οστά, τους αρθρώσεις και τους μαλακούς ιστούς. Καταστρέφει το οστό και μπορεί να προκαλέσει σοβαρή παραμόρφωση του κάτω άκρου.

Η γνώση και η  πρόληψη είναι το κλειδί
Κρατείστε  τα πόδια σας υγιή με πρωταρχικό στόχο την καλή ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου σας, καθημερινή επιθεώρηση των κάτω άκρων σας για τυχόν οίδημα -διόγκωση-πληγή.

Ελαχιστοποιήστε την έκθεση των άκρων σας  σε τραύμα μηχανικό -θερμικό ή χημικό. 

Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στα υποδήματα, να είναι απο μαλακό δέρμα ή φυσικές ίνες. 

Η καθημερινή επιθεώρηση του παπουτσιού κρίνεται αναγκαία για ανεπιθύμητα αντικείμενα ή σημεία ιδιαίτερης πίεσης.

Η χρήση της κάλτσας θεωρείται αναγκαία και συστήνεται να αποφεύγονται οι καλτσές με ραφές, να αλλαζονται καθημερινά ή και περισσότερο εάν κρίνεται αναγκαίο.

Η καλή ρύθμιση των επιπέδων του σακχάρου αποτελεί τον ακρογωνιαίο λίθο κάθε διαβητικού ασθενούς για την πρόληψη των επιπλοκών.