Απόστολος Χατζηκάλφας: Η ασάφεια του νομικού πλαισίου παροχής ιατρικών υπηρεσιών

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Dr. med. Απόστολος Χατζηκάλφας MD, SSIPM, ESRA, DGNM

Νευροχειρουργός

Με αφορμή την υπόθεση του θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη και τα ερωτήματα που έχουν τεθεί σχετικά με τη λειτουργία του χώρου όπου φέρεται να πραγματοποιήθηκε ή να προγραμματίστηκε θεραπεία πλασμαφαίρεσης, έρχεται ξανά στο προσκήνιο ένα σοβαρό ζήτημα: η ασάφεια του ισχύοντος νομικού και θεσμικού πλαισίου όσον αφορά τις ιατρικές πράξεις που επιτρέπεται να διενεργεί κάθε γιατρός. Οι αρμόδιες αρχές διερευνούν, μεταξύ άλλων, αν ο συγκεκριμένος χώρος διέθετε την απαιτούμενη άδεια για τη συγκεκριμένη πράξη.

Το γεγονός ότι κάποιος είναι πτυχιούχος Ιατρικής και διαθέτει άδεια άσκησης επαγγέλματος δεν σημαίνει ότι είναι αυτομάτως καταρτισμένος ή εξουσιοδοτημένος να πραγματοποιεί κάθε ιατρική πράξη. Η ιατρική είναι ένα εξαιρετικά ευρύ επιστημονικό πεδίο, με διαφορετικές ειδικότητες, υποειδικότητες, εξειδικεύσεις και επίπεδα εκπαίδευσης. Η παρακολούθηση ενός σύντομου σεμιναρίου, μιας ημερίδας ή μιας μετεκπαίδευσης διάρκειας λίγων ημερών δεν ισοδυναμεί με ολοκληρωμένη εξειδίκευση ούτε παρέχει από μόνη της την απαιτούμενη κλινική εμπειρία.

Στην πράξη, παρατηρείται συχνά γιατροί διαφορετικών ειδικοτήτων —αναισθησιολόγοι, ορθοπεδικοί, φυσίατροι ή νευροχειρουργοί— να εφαρμόζουν θεραπείες ή να πραγματοποιούν επεμβατικές πράξεις χωρίς να διαθέτουν τεκμηριωμένη, συγκεκριμένη και αναγνωρίσιμη εξειδίκευση στο αντίστοιχο αντικείμενο. Αυτό δεν αποτελεί απαραίτητα ζήτημα αμφισβήτησης της βασικής ιατρικής τους ιδιότητας, αλλά ζήτημα σαφούς οριοθέτησης των γνώσεων, των δεξιοτήτων και των πραγματικών αρμοδιοτήτων κάθε επαγγελματία υγείας.

Η πολιτεία οφείλει να θεσπίσει σαφείς κανόνες σχετικά με:

• ποιες ιατρικές πράξεις απαιτούν ειδική εκπαίδευση ή πιστοποίηση,
• ποιοι γιατροί δικαιούνται να τις πραγματοποιούν,
• ποια πρέπει να είναι η απαιτούμενη υποδομή και αδειοδότηση,
• ποια είναι τα αναγκαία μέτρα αντιμετώπισης πιθανών επιπλοκών,
• και με ποιον τρόπο θα ελέγχεται η τήρηση των κανόνων αυτών.

Μέχρι να υπάρξει ένα πιο ξεκάθαρο και αυστηρό θεσμικό πλαίσιο, ο ασθενής πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικός στην επιλογή του γιατρού του. Δεν αρκεί ο τίτλος «ιατρός», ούτε μια γενική αναφορά σε «μετεκπαίδευση» ή «πιστοποίηση». Ο ασθενής θα πρέπει να εξετάζει:

1. Ποια είναι η βασική ιατρική ειδικότητα του γιατρού.
2. Αν διαθέτει επίσημη και τεκμηριωμένη εξειδίκευση στη συγκεκριμένη θεραπεία ή επέμβαση.
3. Πόσα χρόνια ασχολείται πραγματικά με το συγκεκριμένο αντικείμενο.
4. Σε ποιο νοσοκομείο ή αδειοδοτημένη μονάδα πραγματοποιείται η πράξη.
5. Αν υπάρχει η απαραίτητη υποδομή για την αντιμετώπιση μιας επείγουσας επιπλοκής.
6. Αν παρέχεται πλήρης ενημέρωση για τις ενδείξεις, τις αντενδείξεις, τις εναλλακτικές θεραπείες και τους κινδύνους.
7. Αν ο γιατρός μπορεί να τεκμηριώσει την εκπαίδευση και την εμπειρία του με σαφή και ελέγξιμα στοιχεία.

Η σωστή επιλογή γιατρού δεν πρέπει να βασίζεται στη διαφήμιση, στην προβολή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή σε αόριστες υποσχέσεις για «καινοτόμες» και «αναγεννητικές» θεραπείες. Πρέπει να βασίζεται στην αναγνωρισμένη ειδικότητα, την αποδεδειγμένη εξειδίκευση, την εμπειρία, την επιστημονική τεκμηρίωση και —κυρίως— στην ασφάλεια του ασθενούς.

Η προστασία της δημόσιας υγείας απαιτεί σαφείς κανόνες, ουσιαστικούς ελέγχους και υπεύθυνη ενημέρωση. Παράλληλα, όμως, απαιτείται και μεγαλύτερη εγρήγορση από τους ίδιους τους ασθενείς: το ότι κάποιος είναι γιατρός δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλος για κάθε ιατρική πράξη.