Ο καρκίνος του παχέος εντέρου

Πολλές φορές άτομα με συμπτώματα ευερέθιστου εντέρου εκφράζουν  την ανησυχία μήπως έχουν καρκίνο του παχέος εντέρου. Έχουν όμως την φοβία της κολονοσκόπησης μιας χρήσιμης επεμβατικής εξέτασης. Τα αίτια και τα συμπτώματα είναι διαφορετικά που τα παραθέτουμε πιο κάτω.

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου δεν είναι:
• Δεν είναι κληρονομικό αν και μπορεί να υπάρχει σε μέλη της ίδιας της οικογένειας.
• Δεν είναι τροφική αλλεργία αν και μερικοί ασθενείς επηρεάζονται περισσότερο από κάποια φαγητά.
• Δεν είναι ψυχολογικό πρόβλημα αν και όλες οι ιατρικές εξετάσεις είναι φυσιολογικές.
• Δεν είναι μικροβιακή λοίμωξη αν και μπορεί να εμφανισθεί μετά από μία γαστρεντερίτιδα.
• Δεν είναι φλεγμονώδης νόσος του παχέος εντέρου όπως η ελκώδης κολίτιδα και η νόσος του Crohn.
• Δεν προκαλείται από έλκη, πέτρες της χολής, καρκίνους ή άλλες παθήσεις αν και κάποιες από αυτές μπορεί τυχαία να συνυπάρχουν.

Συμπτώματα
• Πόνος
• Φούσκωμα
• Δυσκοιλιότητα
• Διάρροια
• Εφίδρωση
• Ναυτία, εμετός
• Κεφαλαλγία, ζάλη
• Δυσκολία στην κατάποση
• Αίσθημα ξηροστομίας ή υπερβολικής παραγωγής σιέλου
• Αίσθημα στομαχικού κορεσμού μετά τη λήψη μικρής ποσότητας τροφής
• Οσφυαλγία (πόνος στη μέση)
• Ινομυαλγίες (μορφή ρευματισμού που προσβάλλει τους μυς)
• Δυσπαρευνία (πόνος κατά τη σεξουαλική συνεύρεση)
• Προκάρδιο άλγος
• Συχνοουρία.
• Αιμορραγία, πυρετός, απώλεια βάρους και επίμονος σοβαρός πόνος δεν είναι συμπτώματα του ευερέθιστου εντέρου και δείχνουν άλλη πάθηση.

Πώς συνδέεται  το ευερέθιστο έντερο  με σοβαρά νοσήματα; 

Το ευερέθιστο έντερο δεν έχει αποδειχτεί ότι οδηγεί σε σοβαρές οργανικές νόσους. Δεν έχει συσχετιστεί με φλεγμονώδεις νόσους όπως νόσος του Crohn ή ελκώδης κολίτιδα.

Το ευερέθιστο έντερο δεν οδηγεί σε καρκίνο. Πρόληψη καρκίνου παχέος εντέρου.Στον καρκίνο του παχέος εντέρου, η πρόληψη και η πρώιμη διάγνωση είναι η καλύτερη θεραπεία!

Πόσο συχνά είναι;
Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι ένας κακοήθης όγκος που αναπτύσσεται στην εσωτερική επιφάνεια του παχέος εντέρου.Παρά το ότι η Ελλάδα καταλαµβάνει τη χαµηλότερη θέση ανάµεσα στις χώρες της ΕΟΚ, ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι σηµαντική αιτία θνησιµότητας (8,7 θάνατοι ανά 100.000 πληθυσµού) και αποτελεί την τρίτη σε σειρά αιτία θανάτου από κακοήθη νεοπλάσµατα.

Η συχνότητα στα δύο φύλα είναι παρόµοια, µε τη διαφορά, ότι στους άνδρες είναι αυξηµένη η συχνότητα του καρκίνου του ορθού. Η πιθανότητα ενός ατόµου, χωρίς συµπτώµατα, να αναπτύξει στη διάρκεια της ζωής του τη νόσο πλησιάζει το 6% και για τα δύο φύλα, ενώ περίπου.

Αίτια εμφάνισης  καρκίνου παχέος  εντέρου 
Ο καρκίνος παχέος εντέρου δεν έχει γνωστή αιτιολογία. Πιστεύεται ότι στη δηµιουργία του συµµετέχουν γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες. Οι γενετικοί παράγοντες µπορεί να καθορίσουν ποια άτοµα έχουν την προδιάθεση να αναπτύξουν τη νόσο, ενώ οι διαιτητικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες µπορεί να καθορίσουν ποιά από τα παραπάνω άτοµα σε κίνδυνο, τελικά θα εµφανίσουν τον καρκίνο.

Συμπτώματα
• Αίµα µέσα ή πάνω στα κόπρανα
• Αναιµία
• Αλλαγή της σύστασης των κοπράνων. Εµφάνιση διάρροιας ή δυσκοιλιότητας ή εναλλαγή διάρροιας δυσκοιλιότητας.
• Φούσκωµα, κοιλιακός πόνος.
• Αίσθηµα ότι το έντερο δεν αδειάζει πλήρως µετά την κένωση.
• Απώλεια βάρους χωρίς εµφανή αιτία (δίαιτα κλπ).
• Επίµονη κόπωση.

Αυτές οι εκδηλώσεις µπορεί να υποδηλώνουν ότι υπάρχει κάποιο πρόβληµα στο παχύ έντερο, που δεν είναι κατ’ ανάγκη καρκίνος. Χρειάζεται όµως να ελεγχθούν από το γιατρό ιδιαίτερα αν επιµένουν πάνω από δύο εβδοµάδες.

Παράγοντες κινδύνου 
Οι παράγοντες που συμβάλλουν στην ανάπτυξη του καρκίνου αυτού είναι πολυάριθμοι και  είναι αποτέλεσμα μιας πολύπλοκης αλληλεπίδρασης γονιδίων και περιβαλλοντικών παραγόντων/τρόπου ζωής.

Ορισμένοι από τους πιο σημαντικούς παράγοντες κινδύνου για τον καρκίνο του παχέος εντέρου φαίνεται ότι είναι: υπερβολική κατανάλωση ενέργειας (κατανάλωση υπερβολικής ποσότητας τροφής), διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε λίπη και ζάχαρη και χαμηλή σε ίνες, κόκκινα κρέατα (ιδιαίτερα τα καλοψημένα σε υψηλή θερμοκρασία), επεξεργασμένα δημητριακά (π.χ. λευκό ψωμί, λευκά ζυμαρικά, πατάτες, κέικ, επιδόρπια), αλκοόλ, ωμέγα-6 και τρανς-λιπαρά οξέα (που απαντώνται σε υδρογονωμένα φυτικά έλαια – πανταχού παρόντα σε fast food), σίδηρος, σωματική αδράνεια, παχυσαρκία, χρόνια γαστρεντερική φλεγμονή, δυσκοιλιότητα και φυσικά οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του παχέος εντέρου, πολυπόδων ή άλλων καρκίνων.

Οι φυτικές ίνες γενικά βοηθούν στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου ακριβώς επειδή οδηγούν σε μειωμένη παραγωγή δευτερογενών χολικών οξέων, απορροφούν χολικά οξέα, αυξάνουν τον όγκο των κοπράνων αραιώνοντας έτσι τους καρκινογόνους παράγοντες, μειώνουν το χρόνο διέλευσης (το χρόνο που χρειάζεται για να διέλθουν από το γαστρεντερικό σωλήνα η τροφή και πιθανά καρκινογόνα), μειώνουν την θερμιδική πρόσληψη, και μειώνουν το pΗ με την παραγωγή λιπαρών οξέων βραχείας αλυσίδας.

Είναι σημαντικό να καταναλώνονται τόσο διαλυτές όσο και αδιάλυτες ίνες για τα οφέλη αυτά. Μια ακόμα πολύ σημαντική δράση των διατροφικών ινών προκύπτει έμμεσα μέσω του μεταβολισμού τους από τη χλωρίδα του εντέρου – το γνωστό μας μικροβίωμα. 

Τα «καλά» βακτήρια του εντέρου τροφοδοτούνται από διαλυτές ίνες και παράγουν ενώσεις που ονομάζονται λιπαρά οξέα βραχείας αλυσίδας, τα οποία έχουν αντικαρκινική δράση.

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου είναι μια «ύπουλη ασθένεια» γιατί στα αρχικά στάδια (στα οποία είναι και ιάσιμος) μπορεί να μην δώσει καθόλου συμπτώματα. Για το λόγο αυτό η παγκόσμια κοινότητα γαστρεντερολόγων συνιστά στα άτομα που δεν έχουν ιδιαίτερους επιβαρυντικούς παράγοντες (και χωρίς συμπτώματα) να υποβάλλονται σε προληπτικό έλεγχο για πολύποδες ή καρκίνο παχέος εντέρου μετά τα 50 έτη. Η συνήθης εξέταση είναι η κολονοσκόπηση.

Σε άτομα που έχουν οικογενειακό ιστορικό πολυπόδων ή καρκίνων του γαστρεντερικού ή/και άτομα με ιδιοπαθή φλεγμονώδη νόσο του εντέρου (ΙΦΝΕ) (ελκώδη κολίτιδα ή Crohn) ο προληπτικός έλεγχος πρέπει να ξεκινά νωρίτερα, στα 40 έτη και πρέπει να γίνεται με κολονοσκόπηση που επαναλαμβάνεται σε τακτά χρονικά διαστήματα.

Τώρα όμως υπάρχει μια μη επεμβατική εξέταση κοπράνων πρόληψης του καρκίνου.

Πηγή:iator.gr