Αθάνατες ιστορίες του Μεσοπολέμου: Ο δημιουργός του έργου «η ζωή εν τάφω»,  Στρατής Μυριβήλης, γράφει για  τον Τάσο Χαραλάμπη και την Αζζά του!..

Παρουσίαση Κώστας Τσαλαχούρης

Η πριγκίπισσα Αζζά, όμως, αρνήθηκε διαρρήδην και να συζητήσει την πρόταση της αδελφής της  και διαβεβαίωσε ότι ούτε σκέπτεται καν την πιθανότητα να επανέλθει κάποτε στο Ιράκ.

Σχετικά με το τελευταίο έγινε γνωστή και η εξής λεπτομέρεια. Πριν τρεις μήνες , όταν ο κ. Χαραλάμπης πήγε στη Βαγδάτη, ακαλουθώντας «εκ του μακρόθεν» τη φίλη του, του υποδείχτηκε από την Αζζά να εγκαταλείψει το Ιράκ, γιατί υπήρχε κίνδυνος σοβαρός να δολοφονηθεί από έμπιστους της οικογένειάς της, η οποία είχε πληροφορηθεί τα του ειδυλλίου.    

Ως προς την οικονομική κατάσταση του ζεύγους, έγινε γνωστό ότι η πριγκίπισσα Αζζά έχει ετήσιο εισόδημα, προερχόμενο μόνο από ατομικές της καταθέσεις σε αγγλικές τράπεζες, έξη χιλιάδων  λιρών στερλινών, δηλαδή η περιουσία της σε καταθέσεις μόνο υπερβαίνει τα 70 εκατομμύρια δραχμές. Λέγεται ότι η Αζζά εκτός αυτών έχει και ακίνητη περιουσία που βρίσκεται στην πατρίδα της, είναι, όμως, λίαν προβληματικό, αν θα της αποδοθεί μετά το τολμηρό της διάβημα…

… Κατά τις πληροφορίες που κυκλοφόρησαν από το περιβάλλον του ξενοδοχείου και τους επισκέπτες, η πριγκίπισσα είναι πολύ προσηνής με όλους. Αν αποφεύγει τις επισκέψεις το κάνει μόνο και μόνο για να αποφύγει μεγαλύτερο θόρυβο. Με τους γνωστούς της, όμως, που διέμεναν στο ξενοδοχείο δεν απέφευγε να έρθει σε προσωπική επικοινωνία και συνομιλία. Μάλιστα ένα βράδυ βγήκε στην ταράτσα του ξενοδοχείου και ρέμβασε για λίγο. Σε κάποια στιγμή απευθύνθηκε σε παρευρισκόμενους στην ταράτσα πελάτες του ξενοδοχείου και ζήτησε διάφορες πληροφορίες για τα αξιοθέατα μέρη των Αθηνών· δεν παρέλειψε να εκφράσει και το θαυμασμό της  για τις αρχαιότητες(1).

Δεν δίστασε ακόμη να απαντήσει και στην ερώτηση(2) για τις σχέσεις της με τον Χαραλάμπη.
-Βαφτίστηκα για να παντρευτώ τον Αναστάσιον. Τον αγαπώ και θα τον αγαπώ πάντοτε. Αδιαφορώ για όλα τα άλλα(3)…  

Ένας από τους σημαντικότερους πεζογράφους της γενιάς του 1930.ο συγγραφέας Στρατής Μυριβήλης(4), τιτλοφορεί στην εφημερίδα «Η ΕΘΝΙΚΗ», το Σάββατο 30 Μαΐου 1936, ένα χρονογράφημά(5) του με τίτλο «Ο κ. Χαραλάμπης».

Ο δημιουργός του «Η ζωή εν τάφω», «Η δασκάλα με τα χρυσά μάτια», γράφει:
«Όλοι όσοι ησχολήθησαν(6) με «τα κατά Χαραλάμπην και Ιζαντέν», πριν από όλα τα θαυμάσια αυτού του επιφυλλιδιακού μυθιστορήματος, το οποίον στεγάζεται εις το «Ατλαντίκ» της οδού Σταδίου (αλήθεια, ποιος θα μου εύρη ένα ελληνικό ξενοδοχείο με ελληνικό όνομα;), θαυμάζουν κυρίως, την απρόοπτον διάψευσιν του παλαιού και τόσον δημοφιλούς χορευτικού τραγουδιού.
 

Μεσοπόλεμος. Στρατής Μυριβήλης, ο δημιουργός του «Η ζωή εν τάφω», γράφει χρονογράφημα με τίτλο «Ο κ. Χαραλάμπης»
Μεσοπόλεμος. Στρατής Μυριβήλης, ο δημιουργός του «Η ζωή εν τάφω», γράφει χρονογράφημα με τίτλο «Ο κ. Χαραλάμπης»


​Ως γνωστόν εις εκείνην την χαριτωμένην λαϊκήν διαλογικήν σύνθεσιν, καλείται και παρακαλείται επιμόνως ο Χαραλάμπης να δεχθή να παντρευτή:

Έλα βρε Χαραλάμπη
να σε παντρέψουμε,
να φάμε και να πιούμε
και να χορέψουμε !
Δια να τον πείσουν του απαριθμούν όλα τα προτερήματα της νύφης:
Πάρτην βρε Χαραλάμπη
κι είναι νοικοκυρά
ζυμώνει, σφουγγαρίζει,
το χρόνο μια φορά:

Ο Χαραλάμπης εν τούτοις αρνείται διαρρήδην. Με κανένα τρόπο δεν δέχεται να νυμφευθή αυτό το εύρημα.

Η συζήτησις διεξάγεται πλέον εις τόνον οξύν σχεδόν:
- Δεν τη θέλω!
- Θα την πάρης!
Άλλα λόγια λέτε, βρε παιδιά  

Τι καμώματα είναι τούτα, με το ζόρι παντρειά;

Λοιπόν έκτοτε ο Χαραλάμπης άλλαξε χαβάν και γνώμην περί του γάμου. Εδιαβάσατε πόσον σύντομα ετελείωσεν εις το «Ξενοδοχείον των Ρόδων» η γοητευτική αυτή ιστορία.

Η Ιζαντέ εκάλεσεν εις τον κοιτώνα της τον ωραίον Έλληνα θυρωρόν και αυτός προσέτρεξε κοψομεσιασμένος και υποκλινέστατος:
- Διατάξατε πριγκηπέσσα!
- Χαραλάμπη, σε πληροφορώ ότι σε έχω ερωτευθή και αποφάσισα να σε πάρω άντρα μου. Δεν έχεις παρά να μου πης το ναι, και αμέσως θα αναλάβης να ανοίγης του λοιπού τη δική μου πόρτα!

Ο Χαραλάμπης κοκκίνισε σαν ρεπανάκι και εγέλασε ευπειθώς, ξεροκαταπίνων τον σίελόν του.
- Όχι δα Υψηλοτάτη! Θα αστιεύεσθε βέβαια με τον υπηρέτη σας.
- Δεν αστειεύομαι καθόλου, απήντησεν αυστηρώς η Υψηλοτάτη. Σε θέλω και σε παίρνω. Περιμένω την απάντησί σου. Εμπρός λοιπόν. Εν-δύο-τρ…
- Δέχομαι, Υψηλοτάτη. Ακούς εκεί.

Και εδέχθη ο Χαραλάμπης ως σύζυγον μίαν βασιλοπούλαν, αδελφήν βασιλέως εν ενεργεία, με περιουσίαν αμέτρητην, με ιδιοκτήτους πηγάς πετρελαίου και με 80 εκατομμύρια κατατεθειμένα επ’ ονόματί της εις διαφόρους ασφαλείς Τραπέζας…Και συνεχίζει…για να τελειώσει(7): Κι έζησαν αυτοί καλά κι εμείς-ω αγαπητοί αναγνώσται, που δεν μας απήγαγον ακόμη οι ξωτικές πριγκηπέσσες και ούτε εις το μέλλον διαφαίνεται παρόμοιός τις κίνδυνος, να είσθε βέβαιοι γι’ αυτό-εμείς καλλίτερα(8)!..
 

Μαίρη Βέμπερ, η Μαίρη, πρωταγωνίστρια του δράματος «Μιμίκος και η Μαίρη»
Μαίρη Βέμπερ, η Μαίρη, πρωταγωνίστρια του δράματος «Μιμίκος και η Μαίρη»


Η εφημερίδα «Ακρόπολις(9)» την επομένη της αφίξεως του ζεύγους στη Ρόδο, αφιερώνει σχεδόν την πρώτη της σελίδα στο γεγονός με πηχυαίους τίτλους «Ο ωραίος Τάσος και η εξωτική Αζζά σας χαιρετούν από την Ρόδον όπου έφθασαν χθες το απόγευμα- Η απελπισία της αδελφής της και η εξαφάνισις ενός ευνούχου-Οι φόβοι ότι οι φανατικοί Ιρακινοί θα εξοντώσουν την αποστάτιδα. Η αιφνιδία αναχώρησις-Ο υψηλόφρων γόης-Τριάντα χιλιάδες πουρμπουάρ εις του υπαλλήλους του «Ατλάντικ»-Η απειλή του τρομερού μαχαιριού των «Αχντ»-Τι λέγει το περιβάλλον της εξωμότιδος».

Η σχετική ειδησεογραφία του ειδυλλίου, μεταδίδεται από τη Ρόδο πλέον και την κάθε αποκλειστικότητα έχει το Ιταλικό Πρακτορείο Ειδήσεων «Στέφανι».

Κλείνουμε αυτή την παρουσίαση, με ένα χρονογράφημα που δημοσιεύεται στη εφημερίδα «Έθνος», στο φύλλο της εσπέρας της Κυριακής, 31 Μάϊου 1936, με τίτλο «Αισθηματικότης». Διαβάζοντας αυτό και μόνο κείμενο, γίνεται αντιληπτό, τι απήχηση είχε την εποχή εκείνη, το ειδύλλιον του νεαρού Τάσου με την πριγκίπισσά του. Γράφει:

«Εις την Αμερικήν(10) εκδηλούται ακόμη θαυμασμός προς τον Βαλεντίνον(11). Όσα δ’ εγράφησαν χθες εις το «Έθνος» δια την υστεροφημίαν ή μάλλον υστερολατρείαν(12) υπέρ του Βαλεντίνου, θα κάμουν μελαγχολικόν κάθε φιλόδοξον.  Αν έζη ακόμη ο πρωταγωνιστής εκείνος του Κινηματογράφου, θα ήτο τώρα λευκόθριξ κάμπτων την μέσην ηλικίαν και λαμβάνων το δέκατον ίσως διαζύγιόν του. Αλλ’ ο αστήρ του κινηματογράφου έδυσε μεσουρανών-αν επιτρέπεται η διατύπωσις-ενώ η λάμψις του δεν έσβυσεν. Εν τω μεταξύ μετέστησαν εις τας αιωνίους μονάς βασιλείς και στρατηγοί και σοφοί ευεργέται της ανθρωπότητος.
 

Η πλάκα που τοποθέτησαν φίλοι γράφει «Καρδιαίς, αν σμίξουνε στη γη σαν τις καρδιαίς μας πάλι  Να μη χωρίσουν ποτέ η μία από την άλλη». Υπογράφεται «Οι εν ουρανώ ερασταί Μαίρη και Μιχαήλ». Μιμίκος και Μαίρη
Η πλάκα που τοποθέτησαν φίλοι γράφει «Καρδιαίς, αν σμίξουνε στη γη σαν τις καρδιαίς μας πάλι Να μη χωρίσουν ποτέ η μία από την άλλη». Υπογράφεται «Οι εν ουρανώ ερασταί Μαίρη και Μιχαήλ». Μιμίκος και Μαίρη


Όλους αυτούς, όμως ελησμόνησαν και οι θαυμασταί των και οι ευεργετηθέντες. Όνειρον σκιάς ο άνθρωπος, είπεν ο αρχαίος ποιητής. Θα ενόμιζε τις ότι η ρήσις συνοψίζει την ιστορίαν του Βαλεντίνου, όστις δια να θριαμβεύση έγινε σκιά ανθρώπου, αφού εις την εποχήν του δεν υπήρχεν ακόμη ο «παρλάν» κινηματογράφος.

Είνε αληθώς περίεργος η αισθηματικότης του μεγάλου πλήθους. Δύο, κυρίως, πράγματα το συγκινούν. Η καλλονή και η ερωτική περιπέτεια. Ακόμη και τώρα εις το Παρίσι ο τάφος της Μαρίας Δουπλεσσί(13), όπως εκαλείτο η ονομασθείσα Μαργαρίτα Γκωτιέ ως «Κυρία με τας Καμελίας», καλύπτεται από άνθη θαυμαστών κάθε εορτήν των Ψυχών. Όταν εδώ ηυτοκτόνησαν η Μαίρη και ο Μιμίκος(14), είχε καταληφθή ο κόσμος από υστερικόν παραλήρημα και χιλιάδες ανθρώπων ήναπτον ισάριθμα κεριά εις τους τάφους των ατυχησάντων εραστών.     

Δεν είνε επομένως παράδοξον, ότι το πλαισιούμενον από ευτυχίαν ειδύλλιον του νεαρού Ροδίου και της Βαγδατινής πριγκηπίσσης, προκαλεί τόσον ζωηράν την συμπάθειαν ανθρώπων πάσης τάξεως και πάσης ηλικίας. Ανθοδέσμαι, ευχαί, επιστολαί γνωματεύουσαι υπέρ των αγαθών του Έρωτος και πλήθη συγκεντρούμενα προ του ξενοδοχείου του ζεύγους, αποτελούν μίαν εκδήλωσιν αυθορμήτου αισθηματικότητος.

Όχι απλώς διά τον έρωτα δύο ανθρώπων ενωθέντων νομίμως, αλλά διά την δύναμιν του Έρωτος. Ίσως μάλιστα εις τας εκδηλώσεις αυτάς να μη υπάρχη μέρος διά τον κατακτητήν, μολονότι εμφανίζει την Ελλάδα παραγωγόν γοήτων. Η λαϊκή εκδήλωσις γίνεται υπέρ της μελαγχροινής πριγκηπίσσης, ήτις εξεδημοκρατήθη διά του έρωτος. Εκεί ένθα αυτός εμφανίζεται, καταλύονται τα σινικά τείχη, τα υψωθέντα διά να χωρίζουν κοινωνικάς τάξεις και μάλιστα θρόνους από σκαμνιά θυρωρών ξενοδοχείου και στέμματα από σκούφους μαγείρων.

Ώστε ας περιβληθή με πάσαν συμπάθειαν η παριπέτεια αυτή η ενθυμίζουσα άλλην ομοίαν προκειμένου περί αγάμων πριγκηπισσών βασιλικού γένους. Διότι υπάρχουν χήραι και ζωντοχήραι ομοίας περιωπής, όπως η αδελφή του Κάιζερ(15), επί παραδείγματι, ήτις και εκείνη πολύ ηγάπησε και δεν εύρε συμπάθειαν παρά τω λαώ.

 

Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», Σάββατο 3 Ιουνίου 1936
Πρωτοσέλιδο της εφημερίδας «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», Σάββατο 3 Ιουνίου 1936


Ο μόνος κίνδυνος είνε η μίμησις. Δεν πρέπει δε να λησμονώμεν ότι υπάρχουν θαλαμηπόλοι ξενοδοχείων, κατά κανόνα ωραίοι, και ότι το πραττόμενον από μίαν πριγκήπισσαν θεωρείται απείρως φυσικώτερον διά μίαν άλλην, της οποίας το αίμα δεν έχει χροιάν κυανήν. Ποίαι τώρα είνε συνήθως αι συνέπειαι τοιούτων αισθηματικών εκδηλώσεων, ήλθεν επικαίρως να υποδείξη  το αστυνομικόν δελτίον.

Πλουσία κόρη απαγαγούσα προ διετίας τον σωφέρ του αυτοκινήτου της και υπανδρευθείσα αυτόν, παρά την πατρικήν απαγόρευσιν, τον έδειρε προχθές εις την πλατείαν Κάνιγγος. Τούτο δε καθ’ ην ώραν ο κ. Χαραλάμπης ενηγκαλίζετο την πριγκήπισσαν της Βαγδάτης. Και διά μεν την Αθηναίαν υπήρξε το Αυτόφωρον καταδικάσαν το πραξικόπημά της κατά του αποπεμφθέντος τέως συζύγου. Αλλά διά την μίαν πριγκήπισσαν, έστω και του Ιράκ θα υπάρχη πάντοτε ειδική δωσιδικία(16)…

ΑΥΡΙΟ: ο επίλογος   

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Επίσης εφημερίδα «Το ΦΩΣ», Σάββατο 30 Μαίου 1936, πρωτοσέλιδο, αριθμός φύλλου 8550.  

2. Το κείμενο αναφέρει την ερώτηση, θρασείαν.

3. Η εφημερίδα «Πατρίς» δημοσιεύει την ίδια ημερομηνία τα τεκταινόμενα με τίτλο «Έρως ανίκατε μάχαν…-Αζζά, η ερωτευμένη πριγκίπισσα, που αρνείται τα πάντα για τον καλό της-Ρατζιχά, ο κακός δαίμων…Όπως και στα μυθιστορήματα. Το ίδιο και η εφημερίδα «Πρωία», η οποία προβάλλει το γάμο που τελέστηκε στην Κηφισιά

4. Στρατής Μυριβήλης , πραγματικό ονοματεπώνυμο Ευστράτιος Σταματόπουλος (1890-1969).

5. Χρονογραφήματά του δημοσιεύτηκαν σε τόμο με τίτλο «Πτερόεντα», το 1966 και σε δεύτερη έκδοση το 1996. Με τον ίδιο τίτλο δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα τα χρονογραφήματά του.

6. Κρατάμε τη γλώσσα που γράφτηκε.

7. Στο ρεπορτάζ της η εφημερίδα-το έχει κύριο θέμα- αναγράφει με κάθε λεπτομέρεια τα συμβαίνοντα με τίτλο «Το ειδύλλιον της πριγκηπίσσης του Ιράκ-Το συμπαθές ζεύγος επέταξε χθες προς την συνέχειαν της ευτυχίας-ανεχώρησε την 4ην μ.μ. αεροπορικώς εις Ρόδον όπου έφθασε την 6ην μ.μ.-Εις την παραλίαν του Μεγάλου Πεύκου κατά την αναχώρησιν-Η χθεσινή ανήσυχος ημέρα του ερωτικού ζεύγους-Φόβοι που ήσαν και δεν ήσαν δικαιολογημένοι-Το μέλλον φοβίζει αλλά η αισιοδοξία υπερισχύει-Η αδελφή Ρατζιχά υπέστη κρίσιν παροδικήν-Η πρωινή εκδρομή του ζεύγους-Οι νυκτερινοί εφιάλται του ζεύγους-Συνέντευξις με τον γραμματέα των πριγκηπισσών».    

8. Εφημερίδα «Ελληνικόν Μέλλον», κύριο θέμα, πεντάστηλο, 30.5.1936 Αριθμ. Φύλλου 1336.  

9. Ημέρα Σάββατο 30.5.1936, αριθμός φύλλου 2633 περίοδος Β΄ έτος Η΄

10. Ακολουθείται η γλώσσα που γράφτηκε. Το χρονογράφημα υπογράφεται από τον «Χ».

11. Ροδόλφο Βαλεντίνο (1895-1926). Το πραγματικό όνομά του Ροδόλφο Αλφόνσο Ραφαέλλο Πιέτρο Φιλιμπέρτο Γιουλιέλμι

12. Αυτό συμβαίνει μέχρι σήμερα.

13. Μαρία Δουπλεσσί (1824-1847), ένας από τους ερωμένους της ήταν  ο υιός Αλέξανδρος Δουμάς,

14. Το τραγικό γεγονός επεσυνέβη το Φεβρουάριο του 1893 Η Μαίρη ήταν η Γερμανίδα παιδαγωγός της βασιλικής οικογένειας Μαρία Βέμπερ, γεννημένη το 1871 στο Πότσδαμ  και ο Μιμίκος ήταν ο  Μιχαήλ Μιμήκος, 22 χρόνων, δόκιμος αξιωματικός γιατρός, καταγόμενος από την Άνδρο.      

15. Ήδη, αναφέραμε τι συνέβη με πρωταγωνίστρια την αδελφή του Κάιζερ, Βικτώρια της Πρωσσίας, ηλικίας 61 χρόνων.    

16. Η ανάγκη και υποχρέωση προσώπου να δικασθεί ενώπιον δικαστηρίου/ η υπαγωγή σε δίκη.
 

Ο βασιλιάς του Ιράκ Φαϋζάλ, στις Βερσαλλίες, το 1919, στη Διάσκεψη της Ειρήνης. Πίσω του, δεύτερος δεξιά, ο Λώρενς της Αραβίας (Τόμας Έντουαρντ Λώρενς)
Ο βασιλιάς του Ιράκ Φαϋζάλ, στις Βερσαλλίες, το 1919, στη Διάσκεψη της Ειρήνης. Πίσω του, δεύτερος δεξιά, ο Λώρενς της Αραβίας (Τόμας Έντουαρντ Λώρενς)