Δημήτρης Κρεμαστινός: Το βούλωμα των αρτηριών και το έμφραγμα

Άρθρο του Καθηγητή Δημήτρη Κρεμαστινού

Όταν ο πολύς κόσμος μιλάει για βούλωμα των αρτηριών της καρδιάς, εννοεί τις στενώσεις των στεφανιαίων αρτηριών που γίνονται κυρίως από αθηρωματικές πλάκες και που περιέχουν πρωτίστως κακή χοληστερίνη (LDL).

Αυτός ο κόσμος και δυστυχώς και πολλοί γιατροί ακόμη πιστεύουν ότι όταν εξαλείψουν τα βουλώματα, δηλαδή καθαρίσουν, όπως λένε, τις αρτηρίες με μπαλονάκι (αγγειοπλαστική stent) τότε, οι άρρωστοι δεν κινδυνεύουν ούτε από έμφραγμα ούτε από αιφνίδιο θάνατο. Μακάρι να ήταν έτσι.

Τότε κάθε 2 χρόνια ο κόσμος θα έκανε μια κλασική στεφανιογραφία και εάν υπήρχαν «βουλώματα» θα τα ξεβούλωναν, οπότε δεν θα χανόταν κανένας από στεφανιαία νόσο. Έτσι η πρώτη αιτία θανάτου του πληθυσμού θα έπαυε να υπάρχει. Δυστυχώς όμως η αλήθεια δεν είναι αυτή.

Για να δημιουργηθεί ένα έμφραγμα δεν χρειάζεται καν να υπάρχει σοβαρή στένωση της αρτηρίας. Αρκεί μια απλή διάβρωση του εσωτερικού τοιχώματος της αρτηρίας που να προκαλέσει ενεργοποίηση θρομβοκυττάρων  (αιμοπετάλια) τα οποία συγκολλούνται μεταξύ τους και δημιουργούν ένα θρόμβο που φράζει σε λίγα λεπτά την αρτηρία και προκαλεί το έμφραγμα. 

Αρκεί ένας παρατεταμένος σπασμός της αρτηρίας π.χ. από ένα έντονο φυσικό ή ψυχολογικό stress μπορεί να προκαλέσει όχι μόνο έμφραγμα αλλά και καρδιακή ανακοπή χωρίς να υπάρχει ίχνος βουλώματος κάποιας αρτηρίας.

Γενικά το «βούλωμα» είναι ένας παράγοντας  που μόνος του δεν δημιουργεί το έμφραγμα. Η ρήξη της πλάκας (βούλωμα) θέλει και άλλους παράγοντες να συνεργήσουν για να δημιουργηθεί το έμφραγμα π.χ. τη φλεγμονή της αθηρωματικής πλάκας.  

Κατά τη νεκροτομή των Αμερικανών στρατιωτών που σκοτώθηκαν στον πόλεμο του Βιετνάμ για πρώτη φορά παρατηρήθηκαν ρίξεις των μικρών πλακών σε αρτηρίες της καρδιάς τους χωρίς να διαπιστωθεί η ύπαρξη εμφράγματος.

Έκτοτε όλες οι μεγάλες πολυκεντρικές μελέτες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η προληπτική επεμβατική αντιμετώπιση ενός αρρώστου που δεν έχει συμπτώματα δεν ελαττώνει, την πιθανότητα ενός εμφράγματος  ή ενός αιφνιδίου θανάτου. Αντίθετα η αντιμετώπιση όλων των παραγόντων κινδύνου με τα σύγχρονα φάρμακα επέτυχε την εντυπωσιακή ελάττωση των εμφραγμάτων.

Η επεμβατική αντιμετώπιση (εγχείρηση by pass - τοποθέτηση stent) ενός αρρώστου στην προεμφραγματική φάση ή στο εξελισσόμενο έμφραγμα είναι αυτή που ενδείκνυνται και που μπορεί να σώσει τον άρρωστο γιατί αποτρέπει το έμφραγμα.

*Το άρθρο του κ. Κρεμαστινού δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Τα Νέα».