Τιμή και δόξα  σ’αυτούς που θυσιάστηκαν στα μέτωπα του πολέμου για τη λευτεριά!

Γράφει ο
Κυριάκος Μιχ. Χόνδρος

 

Στις 10 Ιουνίου 1944, παρτιζάνοι της πόλης Σαν Τσιμινιάνο της Ιταλίας με ένα τμήμα του αποσπάσματος Spataco Lavagnini σε συνεργασία με τις ομάδες Valdelsa Guido Boscaglia, απελευθέρωσαν 72 πολιτικούς κρατούμενους διάφορων ειδικοτήτων, από τη φοβερή φυλακή της πόλης αυτής, μετά από την καταδίκη τους από ιταλικά φασιστικά στρατοδικεία. 


Η φυλακή όπου οι φυλακισμένοι υπέστησαν ποικίλης μορφής βασανιστήρια, εξευτελισμό και πείνα, ήταν ένα μοναστήρι του 13ου αιώνα, που μετατράπηκε σε κολαστήριο από το έτος 1800. Μέχρι να χτιστεί νέα φυλακή, αυτή ήταν κρατητήριο μέγιστης ασφάλειας. Από το Νοέμβριο του 2011, οι χώροι της παλιάς φυλακής, πέρασαν στη διαχείριση της πολιτιστικής κληρονομιάς, από τις τοπικές αρχές. 
Η Περιφέρεια, ο Δήμος και αντιστασιακές ομάδες του σύγχρονου Σαν Τσιμινάνο, αποτίουν φόρο τιμής με θέμα την απελευθέρωση των φυλακισμένων και της πόλης τους. 

ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΙΟΙ ΑΝΤΙΣΤΑΣΙΑΚΟΙ
Ανάμεσα σ’ αυτούς που αποφυλακίστηκαν και στη συνέχεια πολέμησαν κατά των ναζιστικών γερμανικών στρατευμάτων ήταν Δωδεκανήσιοι (Ροδίτες, Συμιακοί, Καστελοριζιοί κ.ά.). 
Οι Δωδεκανήσιοι, όταν βγήκαν από τα κελλιά τους, απαλλάχτηκαν από τα ρούχα της φυλακής, ντύθηκαν στρατιωτικά, όπως οι παρτιζάνοι, έλαβαν οπλισμό και έφτασαν σε διάφορα μέτωπα, όπου υπήρχε γερμανικός στρατός. 

ΣΤΗ ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΡΙΜΙΝΙ 
Πολέμησαν αρκετοί από τους νησιώτες μας, μαζί με άλλους Έλληνες και με συμμάχους στη Μάχη του Ρίμινι. 
Όπως είναι γνωστό, με την ονομασία Μάχη του Ρίμινι, ονομάζεται η κύρια επίθεση των Συμμάχων στη Γοτθική Γραμμή των Γερμανών (από τη Πίζα ως το Ρίμινι), από τον Αύγουστο μέχρι το Σεπτέμβριο του 1944, κατά την Ιταλική Εκστρατεία του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Στη Μάχη του Ρίμινι, έλαβε μέρος η Τρίτη Ελληνική Ορεινή ταξιαρχία, με συνολική δύναμη 3.377 άντρες. Στη Μάχη αυτή, άλλοι βρήκαν το θάνατο, άλλοι ακρωτηριάστηκαν και άλλοι επέστρεψαν στην Ελλάδα κάτω από άθλιες συνθήκες.

«Ο ΕΛΛΗΝΑΣ ΜΕ ΤΟ ΣΚΥΛΙ»
Στους παρτιζάνοι που κατάφεραν να ανοίξουν τα κελιά και να απελευθερώσουν τους πολιτικούς κατάδικους, έλαβε μέρος με πρωταγωνιστικό ρόλο και ένας Έλληνας, αγωνιστής της ειρήνης και της ελευθερίας. Οι Γερμανοί τον είχαν επικηρύξει ονομάζοντάς τον «ο Έλληνας με το σκυλί». Τον ακολουθούσε ένα πανέξυπνο σκυλί, που μόνο ανθρώπινη φωνή δεν είχε. 
Το επώνυμό του ήταν Λάππας, χωρίς άλλα στοιχεία. 


Μετά την Ενσωμάτωση οι Δωδεκανήσιοι αντιστασιακοί, άρχισαν να τον αναζητούν για να εκφράσουν τις ευχαριστίες τους, προς τον λυτρωτή τους. Επικοινώνησαν με αξιωματικούς τους Στρατού χωρίς αποτέλεσμα. Ερευνήσαμε και εμείς στο Αρχείο Πολεμικού Ναυτικού, στο Ναυτικό Μουσείο Ελλάδας και σε ιδιωτικά αρχεία. Με το επώνυμο αυτό εντοπίσαμε διαφορετικές εκδοχές. Ο σπουδαίος Δωδεκανήσιος λογοτέχνης Γιάννης Μαγκλής, έγραψε στην εφημερίδα «Η Ροδιακή» στις 25 Αυγούστου 1949, για τον ήρωα Γιώργιο Κυρμιχάλη από τη Σορωνή, και μεταξύ άλλων σημείωσε: «Ώσπου ένας κάποιος Λάππας υπολοχαγός, πρώην αιχμάλωτος των Ιταλών, μάζεψε όλους τους Έλληνες, 44 στον αριθμό και έκανε δικό του Ελληνικό σώμα». 


Μια άλλη, πληροφορία θέλει: «Στη μεγάλη απόβαση των Συμμάχων στη Νότια Γαλλία, όπου συμμετείχαν 880 πλοία, και η επιχείρηση ονομαζόταν Dragoon, έδωσε «το παρών» και το Ελληνικό Ναυτικό. Ανάμεσα στα πολεμικά πλοία και το αρματαγωγό «Σάμος» με κυβερνήτη τον πλοίαρχο Λάππα». Μια τρίτη εκδοχή: «Ο Πύρρος Λάππας του Δημητρίου, γεννήθηκε στις 31.12.1899 και πέθανε στις 17.6.1981, έλαβε μέρος στις αποβατικές επιχειρήσεις στο Άντζιο της Ιταλίας σ επιχειρήσεις της (Ιανουάριος 1944), και στη Νότια Γαλλία (Αύγουστος 1944) ως διοικητής Μοίρας Αρματαγωγών (πλοίαρχος). Τιμήθηκε ανάμεσα σε άλλα παράσημα, με το Μετάλλιο Εξαίρετων Πράξεων ιδιαίτερα για τη δράση του σε επιχειρήσεις στην Ιταλία ως διοικητής αρματαγωγών.


Και μια ακόμα αναφορά, που έγινε στις 14 Απριλίου του 1941 στο Σοφικό του Σαρωνικού σε σφοδρή αεροπορική επίθεση από τους Γερμανούς: «Ο Κυβερνήτης του πλοίου Αντ/ρχος Πύρρος Λάππας επιδεικνύοντας ιδιαίτερη τόλμη και αποφασιστικότητα κατάφερε τελικά με πολλές δυσκολίες, παρά την κλίση που είχε πάρει το πλοίο και τον κίνδυνο που διέτρεχε να δεχτεί δεύτερη επίθεση, να το σώσει φέρνοντάς το αργά – αργά στον Ναύσταθμο Σαλαμίνας όπου και εισήλθε σε πλωτή δεξαμενή για ευρεία επισκευή. Λόγω όμως της Γερμανικής προέλασης και της αδυναμίας έγκαιρης επισκευής, προκειμένου αυτό να μη γίνει λεία πολέμου ο κυβερνήτης διέταξε την ταχεία βύθιση της δεξαμενής μαζί με το πλοίο, που όμως δεν έγινε σε βαθμό ικανοποιητικό, λόγω αβαθών».
Μα όποιος κι αν ήταν (είτε ο υπολοχαγός είτε ο πλοίαρχος, ή κάποιος άλλος με το ίδιο όνομα), και όσοι άλλοι Έλληνες πολέμησαν για νάρθει η πολυπόθητη ελευθερία, -οφείλουμε εμείς οι απόγονοι-, να τους τιμήσουμε και να εκδηλώσουμε την οφειλή μας, όχι μόνο σε μια χρονική στιγμή, αλλά πάντα. 
Τιμή και δόξα λοιπόν, σ’ αυτούς που θυσιάστηκαν για τη συντριβή του ναζισμού και του φασισμού.

Αρχεία
1. Die Deutsche Wochenschau
2. Uficio Centrale Dello Statto - Luce
3. Net-film.ru
4. AKH (Archieve Karl Hoffkes)
5. The British Pathe