Θάνος Ζέλκας: Η αθέατη διαδρομή

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο Θάνος Ζέλκας

Η επιτυχία είναι πάντα καθαρή όταν τη βλέπει κάποιος από μακριά. Όταν εστιάσει μόνο στα φώτα και στους τίτλους. Όταν επικεντρωθεί στη στιγμή που δείχνει να εξηγεί τα πάντα. Εκεί που κάποιος άγγιξε την κορυφή. Άρα, αφού ήταν καλός, αυτό ήταν το αναμενόμενο αποτέλεσμα. Πήρε αυτό που άξιζε.

Μόνο που οι ζωές δεν γράφονται έτσι.

Πριν από το αποτέλεσμα υπάρχουν χρόνια που κανείς δεν βλέπει. Υπάρχουν προσπάθειες που δεν απέδωσαν, πόρτες που δεν άνοιξαν, άνθρωποι που δεν πίστεψαν, λάθη που κόστισαν, διαδρομές που γύρισαν πίσω. Υπάρχουν στιγμές που κάποιος κοιτάζει όσα έχει χτίσει και αναρωτιέται αν άξιζε τον κόπο. Υπάρχουν βράδια που η επιμονή δεν μοιάζει με αρετή, αλλά με πείσμα που δεν εγγυάται τίποτα.

Όλα αυτά δεν φαίνονται όταν έρχεται η επιτυχία. Τότε αποκτούν μια βολική συνοχή. Οι αποτυχίες βαφτίζονται εμπειρίες. Οι καθυστερήσεις γίνονται μαθήματα. Οι θυσίες παρουσιάζονται σαν αναγκαίοι σταθμοί μιας πορείας που, εκ των υστέρων, φαίνεται σχεδόν φυσική.

Κανείς δεν θυμάται πόσο δύσκολη έμοιαζε όσο συνέβαινε. Κανείς δεν γνωρίζει πόσες φορές ένας άνθρωπος σκέφτηκε να σταματήσει. Πόσες φορές ένιωσε λίγος. Πόσες φορές ντράπηκε επειδή δεν είχε ακόμη καταφέρει αυτό που οι άλλοι περίμεναν από εκείνον. Πόσες φορές άκουσε ότι ίσως δεν ήταν γι' αυτόν. Πόσες φορές συνέχισε χωρίς καμία ένδειξη ότι η επόμενη προσπάθεια θα οδηγούσε στην επιτυχία.

Υπάρχουν άνθρωποι που έμειναν ξύπνιοι όταν όλοι οι άλλοι κοιμούνταν. Που εργάστηκαν χωρίς να ξέρουν αν θα υπάρξει ποτέ ανταμοιβή. Που κράτησαν μόνοι τους ένα σχέδιο ζωντανό, όταν ακόμη και οι πιο κοντινοί τους είχαν αρχίσει να αμφιβάλλουν. Που έχασαν χρόνο, χρήματα, σχέσεις, ίσως και κομμάτια του εαυτού τους, προσπαθώντας να φτάσουν κάπου που για καιρό δεν φαινόταν να υπάρχει.

Η κοινωνία αγαπά το αποτέλεσμα. Με τη διαδρομή δεν έχει μεγάλη υπομονή. Βλέπει τον αθλητή στο βάθρο, όχι τα πρωινά που προπονήθηκε ενώ δεν τον περίμενε κανείς. Βλέπει τον άνθρωπο που πέτυχε επαγγελματικά, όχι τις περιόδους που αμφέβαλλε αν θα άντεχε ακόμα έναν μήνα. Βλέπει τον δημιουργό όταν αναγνωριστεί, όχι όταν έστελνε τη δουλειά του και λάμβανε σιωπή. Βλέπει το χαμόγελο της δικαίωσης, όχι τις ημέρες που πνίγηκαν στα δάκρυα της απογοήτευσης.

Από την άλλη, όταν κάποιος αποτυγχάνει, η κρίση γίνεται ακόμα πιο εύκολη. Έκλεισε μια επιχείρηση. Χάθηκε μια εκλογή. Δεν ήρθε το μετάλλιο. Η επιτυχία δεν ήρθε αυτή τη φορά. Ξαφνικά, όλη η προσπάθεια μικραίνει μπροστά σε ένα αποτέλεσμα. Σαν η αποτυχία να είναι απόδειξη ανικανότητας και όχι ένα κομμάτι μιας ιστορίας που μπορεί ακόμη να μην έχει τελειώσει.

Το παράξενο είναι πως, αν ο ίδιος άνθρωπος πετύχει αργότερα, οι παλιές του ήττες θα αποκτήσουν άλλη αξία. Θα γίνουν μέρος της αφήγησης. Θα αναφέρονται με θαυμασμό, σαν να έκρυβαν ήδη μέσα τους το τέλος.

Αλλά όσο το τέλος αργεί, η αποτυχία παραμένει γυμνή. Χωρίς νόημα, χωρίς δικαίωση, χωρίς χειροκρότημα. Εκεί φαίνεται περισσότερο η μοναξιά της προσπάθειας. Στο διάστημα ανάμεσα σε αυτό που δεν πέτυχε και σε αυτό που δεν έχει έρθει ακόμη. Εκεί όπου κανείς δεν γνωρίζει αν η επιμονή θα δικαιωθεί ή αν θα μείνει απλώς μια αθέατη μάχη.

Ίσως γι' αυτό αξίζει να κοιτάζουμε λίγο πιο προσεκτικά όσους βρίσκονται ακόμη στη μέση. Εκείνους που προσπαθούν χωρίς βεβαιότητα, που αποτυγχάνουν χωρίς να εγκαταλείπουν, που δεν έχουν ακόμη μια νίκη για να εξηγήσει τις ήττες τους. Γιατί πολλές φορές η αξία έχει ήδη φανεί, πολύ πριν εμφανιστεί το αποτέλεσμα στα μάτια μας.

Δεν είναι εύκολο να θαυμάζει κανείς μια διαδρομή όταν δεν γνωρίζει πού οδηγεί. Είναι εύκολο, όμως, να ξεχνά ότι πίσω από κάθε άνθρωπο που έφτασε κάπου, υπήρξε κάποτε κάποιος που δεν είχε φτάσει ακόμη. Και μπορεί αυτός ο άνθρωπος να άξιζε ήδη τον ίδιο σεβασμό.