Ο Κώστας, που έφυγε από τη Ρόδο, έγινε ακρίτας στην ακατοίκητη Αλιμιά και μένει μόνος του εκεί, χειμώνα-καλοκαίρι!

Rodiaki NewsRoom

Ένας σύγχρονος Ροβινσώνας, που με χειρωνακτική εργασία μεταμόρφωσε το νησί, το οποίο έχει 70 χρόνια να κατοικηθεί

Συνέντευξη στη
Ροδούλα Λουλουδάκη

Χρόνια άκουγα ότι ο Κώστας Μανωλάγκας, πήγε στην Αλιμιά και φτιάχνει ό,τι ερειπωμένο, κι εγκαταλελειμμένο, ανήκει στην Εκκλησία!

Το φτιάχνει με τον ώμο του που σηκώνει τα μπάζα, που μεταφέρει και καίει «βουνά» τα σκουπίδια, το φτιάχνει με τους δύο γιους του και τη νεολαία από τη Ρόδο που τον εμπιστεύεται και τον ακολουθεί, με τους φίλους του που πάνε, κάνουν δουλειές και δεν παίρνουν χρήματα: σοβατζήδες, ξυλουργοί, ηλεκτρολόγοι…

Στα έξη χρόνια που πέρασαν, με σεβασμό στη φύση, μεταμόρφωσε ένα νησί το οποίο ήταν 70 χρόνια ακατοίκητο, μερικά μίλια από τη Ρόδο και τη Χάλκη, κι έμεινε μόνος του εκεί, φυλώντας Θερμοπύλες.

Αυτός, ο εγγονός του θαλασσόλυκου Κώστα Καβαλιέρου από τη Σύμη, του ναυτικού που σώθηκε από τρία ναυάγια και στο ένα ήταν ο μοναδικός επιζών- αυτός ο εγγονός, ύψωσε τις ελληνικές σημαίες στην Αλμιά, ύψωσε τις Βυζαντινές σημαίες της Εκκλησίας και λειτουργεί τον Άη Γιώργη, που έφτιαξε με τα χέρια του, κάνοντας γιορτή μεγάλη, κάθε χρόνο πια στη Χάρη Του.

Ποιος ασχολείται μαζί του, και με την Αλιμιά; Κανείς, εκτός από τους φίλους του!

Η Πολιτεία όχι συμπάθεια, ούτε καν ενδιαφέρον, οι δημοσιογράφοι δεν πήραν χαμπάρι- είναι μακριά η Αλιμιά από την Αθήνα, κι είναι κι ο Κώστας που δεν θέλει τις δημοσιότητες…

Η Εκκλησία έδωσε την έγκριση, τα έξοδα όμως είναι δικά του και είναι απίστευτα πολλά, είναι δεκάδες χιλιάδες ευρώ που ρίχνει σ΄ ένα άδειο νησί για τις ανάγκες της ψυχής του, και «για να το βρουν οι επόμενοι…». Άντε, να βρεις επόμενους!

Πήγα την Κυριακή από την Κάμειρο Σκάλα στην Αλιμιά, με τους δύο Ομίλους των Ρόταρυ που οργάνωσαν την ημερήσια εκδρομή, από τη Ρόδο. Δυό χρόνια προσπαθούσα να πείσω αυτόν τον σύγχρονο Ροβινσώνα, να μιλήσει για το έργο του, την προσφορά του, τη συμβολή του στην ελληνικότητα της Αλιμιάς. Αυτόν που η εφευρετικότητα και η χειρωνακτική του εργασία έγραψε ιστορία, μια ιστορία που ποτέ δεν γράφτηκε!

Και φάνηκε μπροστά μας ενώ προσεγγίζαμε στο μόλο- ο οποίος δεν είναι σχηματισμένος καν- μ΄ ένα χαμόγελο πλατύ, ηλιοκαμένος- είχε πάθει πνευμονία, μου είπαν, κι υπέγραψε στο νοσοκομείο της Ρόδου για να φύγει, να μπει πάλι στο βαρκάκι, να θαλασσοδέρνεται, να επιστρέψει στην Αλιμιά, να συνεχίσει.

Αυτοί οι πράοι άνθρωποι, τα έχουν όλα ξεκαθαρισμένα μέσα τους, δεν είναι εύκολο να τους βάλεις να κάνουν πράγματα που δεν τα πιστεύουν! Στο τέλος μου μίλησε, και μίλησε, εδώ, σε όλους μας…

«Ερχόμουνα στην Αλιμιά από 25 χρονών, για ψαροντούφεκο, μαζί με φίλους, μου» ,λέει «και αράζαμε στο μοναστήρι του Αγίου Μηνά, για διήμερα. Τότε το μοναστήρι του Αγίου Μηνά ήταν στάβλος, όπως και το μοναστήρι του Άη Γιώργη, λίγα μέτρα πιο πέρα το οποίο ήταν σε ακόμα χειρότερη κατάσταση. Ψαράδες ανέβαιναν μόνο πάνω στην Αλιμιά, είχε κατσίκια, πρόβατα, ελαιόδεντρα, κι αμυγδαλιές. Αλλά είχε αυτά τα τιρκουαζ νερά που δεν τα βρίσκεις πουθενά στο Αιγαίο και την ηρεμία που εγώ αναζητούσα πάντα».

Σε ποιον ανήκουν τα δύο μοναστήρια, της Αλιμιάς;

Το μοναστήρι του Αγίου Μηνά ανήκει σε οικογένεια που βρίσκεται στην Αμερική, του Άη Γιώργη ανήκει στη Μονή Πανορμίτη. Εγώ μεγάλωσα στην πόλη της Ρόδου, στην περιοχή του Αη Γιώργη, κι αισθανόμουνα από παιδάκι μεγάλη ευλάβεια για τον Άγιο, γι αυτό έφερνα κι εδώ τα καρβουνάκια μου, τα λαδάκια μου και πάντα πήγαινα και στο μοναστήρι του Άη Γιώργη, κι έλεγα «Άη Γιώργη μου, να μ΄ έχεις καλά να μεγαλώσουν τα παιδάκια μου, να έχω κάποια χρήματα, να έρθω να σε αναστηλώσω». Ο Άη Γιώργης με κράτησε δυνατό, κι εγώ μετά κράτησα την υπόσχεσή μου.

Πήρες κάποια άδεια για να προχωρήσεις σ΄ αυτά τα σπουδαία έργα που έκανες στην περιουσία της Εκκλησίας, πάνω στο νησί; Έφτιαξες μόνος σου απίστευτα πράγματα, εδώ. Μεταμόρφωσες, την ερημική Αλιμιά!

Πήγα και βρήκα τον Δεσπότη της Σύμης Χρυσόστομο, του είπα τι σκέφτομαι και συμφώνησε να τον πάρω από τον Πανορμίτη με τη βάρκα μου και να τον φέρω στην Αλιμιά. Είδε το μοναστήρι, του είπα «το έχω μέσα μου, θέλω να το αναστυλώσω, κι αν μπορέσω να κάνω και κάτι παραπάνω στο νησί, θα το κάνω». Μου λέει «μα, μπορείς να το κάνεις, στην κατάσταση που βρίσκεται;» Του λέω «θα προσπαθήσω, αλλά δώστε μου ένα χαρτί να μπορώ να παρέμβω σε εκκλησιαστική περιουσία, μην έρθουν από τη Χάλκη στην οποία ανήκει το νησί και μου πουν «ποιος σου έδωσε την άδεια να το κάνεις αυτό…!».

Έτσι και έγινε. Σκοπός μου ήταν να ξαναλειτουργήσει ο Άη Γιώργης, να έρθει παππάς, να γίνει Θεία Λειτουργία, κι όχι να έχει τα κατσίκια, μέσα. Πέντε χρόνια τώρα στη Χάρη Του το λειτουργούμε το μοναστήρι, κι έρχονται Αλιμιώτες, μεγάλοι άνθρωποι σε ηλικία και δακρύζουν. Έρχεται ο παπάς της Χάλκης και γίνεται η Θεία Λειτουργία.

Για να γίνει όμως το μοναστήρι από την αρχή, για να ανοίξεις δρόμους, για να φτιάξεις τα κελιά όπου μένουν δωρεάν οι επισκέπτες του νησιού, για να αποκτήσει αυτή τη ζωή, τι χρειάστηκε Κώστα; Πόση δουλειά έριξες, πόσα χρήματα δικά σου ξόδεψες, πόσο αγώνα και πόση αγωνία είχες; Να τα πάρουμε όλα από την αρχή. Να γυρίσουμε στην περίοδο πριν τον κορωνοιό που ξεκίνησαν όλα;

Το 2019, τελειώνοντας η τουριστική σεζόν, πήρα τους γιους μου και φιλαράκια μου που «πιάνουνε» τα χέρια τους και τους λέω «έχω αυτό το τάξιμο, τον Αη Γιώργη πρέπει να τον ξαναλειτουργήσουμε…»! Γύρω στα 70 χρόνια ήταν ακατοίκητο το νησί. Οι τελευταίοι έφυγαν καμιά δεκαριά χρόνια μετά τον πόλεμο.

Οι λίγοι που έμειναν ήταν επειδή είχανε πάνω κατσίκια και πρόβατα, κι έφυγαν κι αυτοί το 1970. Δεν είχε ούτε μόλο να δέσουμε. Φέραμε μερικά τσιμέντα μαζί μας, καθαρίσαμε τον ερειπωμένο Άη Γιώργη και μέναμε εκεί. Χειμώνας ήταν. Γυρίζαμε στη Ρόδο, κι όποτε είχε καλό καιρό, το μυαλό μας ήτανε να φέρουμε πάλι τσιμέντα και να ΄ρθούμε να συνεχίσουμε το έργο.

Κι όλα αυτά, με δικά σου έξοδα, από την αρχή!

Με δικά μου έξοδα και με φιλαράκια που δεν θέλησαν να πληρωθούν. Την περίοδο του κορωνοιού, κλείνουν όλα, κι εκεί υπάρχει πια χρόνος. Τον πρώτο χρόνο, το 2020 ερχόμασταν για πέντε μέρες τον χειμώνα, να φύγουμε για Ρόδο, να φτιάξει ο καιρός, να ξανάρθουμε Αλιμιά, εγώ, οι γιοι μου και οι νεαροί που λέγαμε. Έπαιρνα και φιλαράκια που ήταν επαγγελματίες, δηλαδή μαραγκούς, σοβατζήδες, ηλεκτρολόγους και φίλους φίλων των γιων μου και πολλά παιδιά από τα Κοσκινού.

Μια νεολαία που είχε όρεξη. Τους έλεγα «αντί να κάθεστε στο σπίτι ν΄ ακούτε τον Χαρδαλιά, να σας λέει «πόσοι πεθάνανε σήμερα και πόσοι αύριο» από τον κορωνοιό, δεν έρχεστε στην Αλιμιά? Να ψαρεύουμε, αλλά όλοι επί ένα τετράωρο την ημέρα να φτιάχνουμε, τον Άη Γιώργη?». Την οργάνωσα, αυτή τη μικρή παρεούλα, αυτοί το είπαν και σε φίλους τους, και όλο και περισσότεροι ρωτούσαν «Κώστα, πότε θα πας Αλιμιά, να μας πάρεις κι εμάς»… Έφερνα τέσσερις, έφερνα και υλικά.

Μ΄ αυτό το βαρκάκι, που βλέπω εδώ;

Με το βαρκάκι μου, που το είχα πάρει μεταχειρισμένο το 2007 και το είχα ονομάσει «Άγιος Γεώργιος Αλιμιάς». Άκου τώρα ποιο όνομα του είχα δώσει, τότε. Εδώ, ο Αρχηγός και ο Στρατηγός είναι ο Άη Γιώργης. Δηλαδή πώς μου έβρισκε άτομα να ΄ρχονται να με βοηθάνε, πώς μου έβρισκε ένα εργαλείο, που μας έλειπε… Ακόμα κι ένα ξύλο που μας έλειπε το βρίσκαμε μπροστά μας. Ο Άη Γιώργης, μας βοήθησε πάρα πολύ. Εγώ μ΄ ένα βαρκάκι πέντε μέτρων, να μεταφέρω όλα αυτά. Και τη γουρούνα, και τα κρεβάτια και τα υλικά και τα στρώματα… Κάποτε αυτό το βαρκάκι το έβαλα για πούλημα γιατί είχα πάρει ένα άλλο.

Και τελικά πούλησα το άλλο, κι αυτό που το λέω «΄Αγιος Γεώργιος Αλιμιάς» το κράτησα για να κάνει όλα αυτά! Και να μην έχουμε πάθει τίποτα ποτέ… Πόσες φορές μου λέγανε τα παιδιά μέσα στη βάρκα «Κώστα, θα πνιγούμε, με τέτοιο καιρό…¨. Με φορτία, με τσιμέντα, να έχει κάτσει η βάρκα κάτω και να είμαστε και έξι, επτά άτομα μέσα, πόρτες, παράθυρα, κάγκελα… Μου λέγανε «πού πάμε, θα πνιγούμε»… Λέω «παιδιά, όσο κουβαλάμε πράγματα για τον Άη Γιώργη και φτιάχνουμε τον Άη Γιώργη, μη φοβάστε τίποτα, έχουμε τον Άη Γώργη, μαζί μας…». Χειμώνας, κακοκαιρίες, μας βλέπανε στην Κάμειρο Σκάλα και μας λέγανε «πού πάτε…;». Αν έχουμε ξεμείνει τον χειμώνα από νερό, από τροφές, θα μας φτιάξει για μία ώρα τον καιρό, να τα φέρουμε. Τι να πω, είναι απίστευτα, αυτά.

Στην πραγματικότητα έφτιαξες μεγάλο μέρος του νησιού. Πρώτα, άνοιξες μονοπάτια!

Όλα τα δρομάκια που ήταν κατσικόδρομοι, τα έφτιαξα. Πρώτα μεταφέροντας στην πλάτη τα τσιμέντα, και την άμμο, τα πάντα με την πλάτη. Για να έρθεις από κάτω από τη θάλασσα, είναι περίπου 250 μέτρα, προς τα πάνω. Μετά αφού καθαρίσαμε τον κατσικόδρομο, πήραμε καρότσι. Όταν πήραμε καρότσι, μεγαλώσαμε το δρομάκι και τότε μας κάνανε, δωρεά, μία γουρούνα. Τώρα πια η γουρούνα είναι το μεταφορικό μας μέσο στο νησί και μας έκανε πιο εύκολη τη ζωή.

Κι έχεις καθαρίσει και όλο το νησί!

Έχω καθαρίσει το νησί, από τα σκουπίδια. Ήταν ένα χάος. Σκεφτείτε τώρα 70 χρόνια αυτός ο μεγάλος κόλπος να βγάζει σκουπίδια έξω και να μην τα μαζεύει κανένας. Υπήρχε ένα βουνό μεγάλο. Κι ακόμα βγάζω. Ό,τι είναι πλαστικό το μεταφέρω στην Κάμειρο Σκάλα, τα υπόλοιπα, τα καίω εδώ. Όταν πρωτοήρθα βρήκα πολλά ελαιόδεντρα, κι αμυγδαλιές, κι έβαλα συκιές και ροδιές.

Τα κελιά αυτά υπήρχαν, αλλά ήταν ερείπια, τώρα τα φτιάξατε πολύ όμορφα!

Όταν φτιάξαμε τον ΄Αη Γιώργη, λέω «παιδιά, δεν φτιάχνουμε τα κελάκια…», τα οποία υπήρχαν, αλλά δεν είχαν πόρτες, είχαν μέσα κοπριές, ήταν ρημαγμένα, μισογκρεμισμένα. Αυτή τη στιγμή είναι έξι τα κελάκια και το καθένα έχει από τέσσερα κρεβάτια μέσα. Μπορούν να φιλοξενήσουν συνολικά 24 άτομα. Φτιάχνουμε, κι άλλα δύο. Χαίρονται κι όλοι όσοι με βοηθούν, όταν τα βλέπουν.

Υπάρχει «ανταμοιβή», για όλα αυτά τα όμορφα που κάνατε στο νησί;

Η ανταμοιβή μας είναι η ευλογία του Αγίου Γεωργίου. Ο σιδεράς, μου λέει «Κώστα, από τότε που έκανα δουλειές εδώ, μου έρχονται συνέχεια δουλειές…»! Όλα τα παιδιά μου λένε «Κώστα, μου πάνε όλα καλά»… Κι έρχονται με τις οικογένειές τους. Όποιος θέλει μπορεί να έρθει δωρεάν, φτάνει να με ειδοποιήσει και να υπάρχει διαθέσιμο κελί.

Ο Άγιος Μηνάς είναι ιδιόκτητο μοναστήρι, αλλά παρόλα αυτά το φτιάχνεις, κι αυτό!

Είναι το στολίδι της Αλιμιάς. Ήταν σπασμένος ο εξωτερικός τοίχος του, που έπεσε από τη θάλασσα. Ανήκει σε κάποιες κοπέλες που ζουν στην Αμερική, πήρα όμως την άδειά τους και τον τοίχο τον ξανάφτιαξα. Μέσα ήταν όλο μπάζα. Φτιάξαμε όλο το έξω πριν δύο χρόνια και έχουμε να φτιάξουμε το εσωτερικό. Έβαλα και τζάμια πρόσφατα. Τους είπαμε ότι με δικά μας χρήματα και κόπο, θέλουμε να φτιάξουμε το εσωτερικό.

Συνεχίζεις λοιπόν!

Είναι όνειρο ζωής. Το πραγματοποίησα, αλλά θέλω να το τελειώσω. Ο σκοπός μου είναι να αφήσω κάτι για τους επόμενους. Ό,τι είναι του μοναστηριού. Ιδιοκτησίες δεν αγγίζω, αλλά τις καθαρίζω. Έχω βάλει σημαίες, ακόμα και στο κάστρο, ψηλά. Έχω επτά σημαίες ελληνικές πάνω στο νησί και δύο κίτρινες, της εκκλησίας. Πολλές φορές βγήκαν μετανάστες, ενημέρωσα το Λιμεναρχείο. Έρχονται σκάφη και τους βάζω κάποια όρια όταν βγαίνουν στη στεριά, δεν μπορούν να κάνουν ό,τι θέλουν.

Κάποιος δώρισε έναν ηλιακό και θα έρθει να τον βάλει, είναι υδραυλικός. Μια εφοπλίστρια, που έδεσε με το σκάφος της τυχαία εδώ, μας έστειλε από την Αθήνα μια γεννήτρια κλειστού τύπου που κοστίζει 10.000 ευρώ. Κι ο καπετάνιος της έκανε την εικόνα του Αη Γιώργη. Θέλω να τελειώσω με όσα μπορώ και να τα συντηρήσω.

Πώς περνούν τα βράδια, εδώ;

Πολύ όμορφα. Έχουμε και μπουζουκάκι και κιθαρούλα, κι όποιος ξέρει, παίζει.

Και τα βράδια του χειμώνα;

Η θάλασσα εδώ είναι σαν λίμνη. Έρχονται φίλοι με τις οικογένειές τους, μου λένε «ερχόμαστε επτά άτομα, οκτώ άτομα…». Αλλά κάνουμε και δουλειές, τον χειμώνα. Έρχονται να ηρεμήσουνε, να ψήσουνε και να βοηθήσουνε. Πέθανε ο βοσκός από τη Χάλκη που έβοσκε εδώ τα πρόβατά του. Ο Κυρ Αντώνης, κι ο Κυρ Μιχάλης Φραγκάκης. Χαλκίτες.

Ο ένας πέθανε, ο άλλος δε μπορεί να έρθει με τη βάρκα γιατί εκείνος τον έφερνε. Επειδή εγώ τους βοηθούσα με τα πρόβατα να τα κουρέψουμε, επιθυμία τους ήταν να τα κρατήσω εγώ. Μπάρμαν ήμουν, αλλά έχω γίνει και σοβατζής, και μπογιατζής και κουρεύω αρνιά, ξεκινώντας στις 6 το πρωί. Άλλο είναι το νόημα της ζωής, κι αν έρθεις εδώ, θα το καταλάβεις.

Ποιο είναι το νόημα δηλαδή, της ζωής;

Αν κάτσεις λίγο παραπάνω και ζήσεις για λίγο εδώ, θα αρχίσεις να καταλαβαίνεις. Δεν θέλει πολλά ο άνθρωπος. Νιώθω τόση ασφάλεια εδώ που φοβάμαι να βγω και παραέξω. Και πόσες σφαλιάρες έχω φάει στη ζωή μου, κι από δουλειές, κι από επιχειρήσεις, και σκεφτόμουν ότι δεν με χωράει αυτός ο κόσμος, εμένα, ήθελα να φτιάξω τον δικό μου κόσμο. Δεν υπάρχουν άνθρωποι έξω Ροδούλα, είναι λίγοι!

Είχε κόσμο πάνω το ακατοίκητο νησί, αυτή την Κυριακή! Κι ο Κώστας, ο μοναδικός του κάτοικος έπρεπε να πάει από δω, κι από ΄κεί…
Ο Κώστας, που είχε καρδιά χρυσάφι από μικρό παιδί, που χαίρεται στ΄ αλήθεια, που λυπάται στ΄ αλήθεια, που δίνει στ΄ αλήθεια!
Δεν υπάρχουν οι άνθρωποι, αυτοί!