Αγαπητός Ξάνθης: Η τουριστική σεζόν, πραγματικότητα ή εφαλτήριο ονείρου;

Rodiaki NewsRoom

(μας αφορά όλους που ασχολούμαστε με την τουριστική σεζόν)

Γράφει ο
Αγαπητός Ξάνθης
Αρχιτέκτονας

Ένας φίλος, μου χαρίζει ένα βιβλίο μικρό σαν βίπερ.

Ο τίτλος: «η Σεζόν» της Κωνσταντίνας Τσουκαλά-Σταθάκη, (2026). Αθήνα: αντίποδες.

Παρουσιάζει μια έξυπνη προσέγγιση του τουρισμού της υποχρέωσης αλλά και της ψυχαγωγίας με τα μάτια μιας απασχολούμενης από διάφορες θέσεις λειτουργίας ενός εποχιακού ξενοδοχείου σ΄ένα νησί της χώρας μας.

Η σαιζόν και τα άτομα που ασχολούνται μέσα από αυτήν (οι λεγόμενοι σεζονίστες) αποτελούν το πυρήνα του περιεχόμενου του πονήματος στο πεδίο συμπεριφοράς αλλά και αποκάλυψης κάποιων μυστικών του τουρισμού από μια ασυνήθιστη ματιά.

Κάποιες διαπιστώσεις στο βιβλίο είναι έντονες και δεικτικές του τουριστικού προϊόντος που παράγεται στα νησιά και τα παράγωγα του.

«Η βαριά τουριστική βιομηχανία παράγει περισσότερη δυσφορία παρά ικανοποίηση» (σ. 13).

«Ο τουρισμός καθυποτάσσει τις τουριστικές περιοχές σε μια κοινή διαδικασία, τις ισοπεδώνει κι αυτό ταυτόχρονα ικανοποιεί την περιέργειά μας, την επιθυμία μας να γνωρίσουμε κι άλλους ανθρώπους , να μάθουμε κι άλλα μέρη, πέρα απ’ αυτά με τα οποία μας δένει η οικογενειακή μας κληρονομιά και η εργασία μας, κι από τη άλλη επιτρέπει την χρηματική αποτίμηση του συνόλου των φυσικών πόρων του πλανήτη» (σσ.18-19).

Επίσης ο τουρισμός και το προσωπικό που ασχολείται με αυτόν οφείλει να έχει το χαρακτηριστικό της φροντίδας (σ.96) αλλά και το πνεύμα της φιλοξενίας (σ.97) ως ανθρωπινό αγαθό ευγενείας και απάντησης, γιατί η υφιστάμενη εμπορευματοποίηση μέσω των ξενοδοχείων είναι ένα αποτέλεσμα του μαζικού ταξιδιού που είναι το μόνο μέσο μετακίνησης (σ.98).

Η σημερινή απομίμηση, το πλαστό, το fake είναι ένα άλλο θέμα που ανοίγει κάποιες σελίδες του βιβλίου με διαπιστώσεις όπως: « Τίποτα δεν είναι πραγματικά ντόπιο και τίποτα δεν είναι πραγματικά, όλες οι ταυτότητες υποτάσσονται στο παιχνίδι της μίμησης που επιβάλλει ο τουρισμός και παίζουμε αναγκαστικά όλοι όσοι δουλεύουμε μ’ αυτόν» (σ. 49).

Η δε «έμποροι της σεζόν» (σ.109) αναφέρει η συγγραφέας, έξυπνα ορμώμενοι φτιάχνουν κάποια αντικείμενα φαντασίωσης για να προσελκύσουν τον μαζικό τουρισμό στη βάση όμως της κυρίαρχης σχέσης του κόστους παραγωγής της τουριστικής υπηρεσίας με τα έσοδα που προκύπτουν από αυτήν. (σ.91).

Χωρίζονται οι παράγοντες μετακίνησης του τουρίστα στο βιβλίο: 1.σε διοργανωτές ταξιδιών από εκείνους 2.τους τουριστικούς πράκτορες (Τ.Ο) με τους πρώτους να εκφράζουν την εγγύηση για την πληρότητα των προσφερόμενων υπηρεσιών, οι δε δεύτεροι να αποδίδουν την υπόσχεση της παραγωγής συγκεκριμένων υπηρεσιών βασισμένων σε ότι ζητήσει ο πελάτης (σ.110).

Στο δε επιμύθιο το πόνημα αποκαλύπτει τις εργασιακές σχέσεις που εξελίσσονται στον τουριστικό κλάδο εντός ενός ιδιότυπου καθεστώτος (μόνιμου και εποχιακού) μ’ ένα καθοριστικό παρανομαστή που είναι η σεζόν του κάθε χρόνου (σ. 113), που επηρεάζει απόλυτα την αμοιβή αλλά κι τις συνθήκες εργασίας.

Αναλύεται προς το τέλος του βιβλίου, η αξία της παρουσίας των τουριστών και οι επιθυμίες τους ανάλογα τις χρονικές περιόδους αλλά και τις επαγγελματικές ενασχολήσεις, όπου σήμερα πλέον προκύπτει η εμφάνιση του Airbnb ως απάντηση στις νέες προκλήσεις της εποχής στο χώρο του επαγγελματισμού και της ψυχαγωγίας ταυτόχρονα αλλά και η ειδική επιλογή του Νότου από το Βορρά ως ευρύτερη γεωγραφική έννοια περιοχής ενδιαφέροντος (σ.118).

Στο ερώτημα «εάν περνάνε καλά οι τουρίστες;» (σ.120) μπαίνει το δίλημμα μεταξύ ευχαρίστησης και ρουτίνας, ικανοποίησης ή συνήθειας διακοπών, όπου η απάντηση ανακούφισης και λύσης έρχεται από την έκπληξη των διακοπών, από την παρέκκλιση από το ήδη ρυθμισμένο για να προκύψει ένα αρρύθμιστο ταξίδι που θα έχει μια άλλη μαγεία εκτός από τη ξεκούραση και την απόλυτη διασκέδαση ενός οργανωμένου ταξιδιού.

Αναφέρουμε συμβολικά ότι το ταξίδι είναι τέχνη, όπως γραφεί και ο Στέλιος Βαρβαρέσος, όπου ο τουρίστας γίνεται ερευνητής, φιλοξενούμενος, επισκέπτης σ’ ένα τόπο ελκυστικό μέσα από την αυθεντικότητα και την ανακάλυψη. Αυτός ο τουρισμός είναι η ποιότητα, είναι το όνειρο που οδηγεί στην αποκάλυψη του εξωτερικού περιβάλλοντος για την εύρεση του εσωτερικού εγώ. Αυτός είναι ο τουρισμός της διαφυγής από την μάζα. Ο επιδιωκόμενος.

Στο τελευταίο κεφάλαιο του αναφερόμενου βιβλίου «Η Σεζόν» αποτυπώνεται η δύναμη της «σεζόν» όπου όλοι μας θέλουμε να απολαύσουμε την τουριστική περίοδο-σεζόν, ακόμη και αυτοί που δουλεύουν και στηρίζουν ποικιλόμορφα αυτήν την συγκεκριμένη θερινή περίοδο. Γιατί απλά όλοι γουστάρουμε ένα ταξίδι, που αποτελεί τον πρώτο παράγοντα για τον τουρισμό και με δεύτερο τις τουριστικές υπηρεσίες (σ.128).

Το κατακρίνουμε αλλά το θέλουμε το ταξίδι, ρε γαμώτο!

► Όμως η τουριστικοποίηση των πάντων κάτω από μια επιτηδευμένη σκοπιά στα νησιά μας στερεί αυτή την «μέθεξη του καλοκαιρινού», ελληνικού ταξιδιού που άλλοι την ονοματίζουν «dreaming». Αυτή πρέπει να γίνει το ζωντανό κίνητρο για να ξεφύγουμε από τους αλγορίθμους, από την ΤΝ, από τις «φτιαχτές» εικόνες των όποιων τοπίων και να περάσουμε στο όνειρο το οποίο πραγματικά όλοι μας το χρειαζόμαστε, εποχιακοί εργαζόμενοι για τη σεζόν και οι άλλοι.

Καλοδιάβαστο, ειδικά για αυτούς που δουλεύουν σεζόν στη Ρόδο και τα νησιά του Αιγαίου!