Ρύθμιση χρεών: Αύγουστος ανασύνταξης για οφειλέτες

Rodiaki NewsRoom

Για χιλιάδες νοικοκυριά και επιχειρήσεις με χρέη ο φετινός Αύγουστος δεν είναι μήνας ραστώνης και διακοπών. Την 1η Σεπτεμβρίου τα δικαστήρια ανοίγουν ξανά και περίπου 12.000 εκκρεμείς πλειστηριασμοί παίρνουν σειρά. Λίγο πριν επιστρέψουν οι πλειστηριασμοί, όμως, η κυβέρνηση θέτει σε ισχύ νέα εργαλεία για οφειλές – από τις 72 δόσεις έως τον διευρυμένο Εξωδικαστικό.

Με τις νέες δυνατότητες που ενεργοποιούνται, ο Αύγουστος αναδεικνύεται σε μήνα περισυλλογής και αποφάσεων για τους οφειλέτες που επιλέγουν: ή κερδίζουν χρόνο και χρήμα ή χάνουν τα πάντα.

Ηδη οι πλειστηριασμοί τον μήνα Ιούλιο έδειξαν ότι τα περιθώρια στενεύουν. Παρότι 3 στους 4 βγήκαν άγονοι, για 718 οφειλέτες το αποτέλεσμα ήταν οριστικό: το ακίνητο χάθηκε.

Οι ρυθμίσεις

Για τους οφειλέτες υπάρχουν πλέον διαθέσιμα δύο καινούρια εργαλεία διάσωσης:
■ Το πρώτο είναι οι 72 δόσεις για οφειλές προς το Δημόσιο που είχαν βεβαιωθεί έως 31.12.2023, με την πλατφόρμα να έχει ήδη ανοίξει. Είναι όμως έκτακτη ρύθμιση και αφορά μόνο χρέη προς ΕΦΚΑ και ΑΑΔΕ, όχι τράπεζες. Ο χρόνος τρέχει και οι αιτήσεις θα κλείσουν στο τέλος του 2026.
■ Το δεύτερο εργαλείο είναι ο νέος διευρυμένος αλλά και «μόνιμος» Εξωδικαστικός, που από 26 Ιουλίου δίνει τη δυνατότητα ένταξης και για οφειλές από μόλις 5.000 ευρώ και άνω συνολικά προς Δημόσιο και χρηματοδοτικούς φορείς. Παράλληλα, από 21 Σεπτεμβρίου τίθεται σε ισχύ πρόσθετο εργαλείο για την προστασία της κύριας κατοικίας μέσω του μηχανισμού.

Η μεγάλη διαφορά του νέου πλαισίου είναι ότι ο οφειλέτης μπορεί να κάνει δωρεάν αίτηση ηλεκτρονικά άμεσα – ακόμα και μόνος του ενδεχομένως. Δεν χρειάζεται δικαστήρια, δεν πληρώνει για να προστατεύσει την περιουσία του. Η ρύθμιση χρεών αναστέλλει τις διαδικασίες αναγκαστικής είσπραξης, ενώ η ένταξη στον Εξωδικαστικό μπορεί να σταματήσει τον πλειστηριασμό ακόμη και αν αυτός έχει ήδη προγραμματιστεί ή βρίσκεται στο παρά πέντε.

Δεν κερδίζει όμως κάτι αν αναβάλλει π.χ. για Σεπτέμβριο, Οκτώβριο ή αργότερα. Αντιθέτως χάνει: η πλατφόρμα του Εξωδικαστικού αντλεί αυτόματα τα οικονομικά στοιχεία, αλλά η διαδικασία απαιτεί μέρες ή βδομάδες για να ολοκληρωθεί και δεν αρκεί απλώς η αίτηση για να προστατευτεί. Πρέπει να ενταχθεί! Αυτό θα κρίνει και αν θα διασώσει την περιουσία του ή θα βρεθεί εκτεθειμένος αν τον προλάβει ο πλειστηριασμός πριν εξασφαλιστεί η ένταξη.

300 δόσεις

Πλέον όμως ο Εξωδικαστικός δεν λειτουργεί μόνο ως φρένο στον πλειστηριασμό. Παράγει ρυθμίσεις που συμφέρουν και δεν βρίσκει αλλού πουθενά κανείς.

Τι προσφέρει στην πράξη ο αλγόριθμος του μηχανισμού; Με βάση τα σχέδια ρύθμισης που έχουν ήδη εκδοθεί, τα στοιχεία Ιουνίου δείχνουν:
■ Στα χρέη προς χρηματοδοτικούς φορείς: 300 δόσεις αποπληρωμής κατά μέσον όρο για στεγαστικά δάνεια (ρυθμίσεις 25ετίας), 220-230 δόσεις για επιχειρηματικά δάνεια (19 έτη αποπληρωμής) και 160 δόσεις για καταναλωτικά. Επιπλέον, κούρεμα οφειλής 28,4% κατά μέσο όρο, με μέσο «κούρεμα» 33% στα καταναλωτικά και 30% στα επιχειρηματικά δάνεια. Συνολικά, μία στις δύο ρυθμίσεις (το 48,4%) κερδίζει «κούρεμα» πάνω από 30%.

■ Στα χρέη προς το Δημόσιο: Οι 8 στους 10 (84% των ρυθμίσεων) αποπληρώνουν σε 15 έως 20 έτη, δηλαδή με 180-240 δόσεις. Επιπλέον, είναι η μόνη διαδικασία που προσφέρει διαγραφή χρέους σε Εφορία και ασφαλιστικά ταμεία. Το μέσο «κούρεμα» προς το Δημόσιο φτάνει το 13,5%. Σχεδόν ένας στους τρεις, όμως, πετυχαίνει άνω του 30%.

■ Συνολικά στα χρέη προς Δημόσιο – τράπεζες: Μέση αποπληρωμή 16 χρόνια, δηλαδή περίπου 190 δόσεις, υπερδιπλάσιες από τις 72 και με σχεδόν μισό επιτόκιο – μόλις 3% σταθερό.

Αυτό εξηγεί γιατί ο Εξωδικαστικός λειτουργεί ως… μαγνήτης πλέον για όσους τον ανακαλύπτουν. Ηδη έχουν ολοκληρωθεί 64.406 ρυθμίσεις μέσω της πλατφόρμας για αρχικές οφειλές 19,7 δισ. ευρώ. Μόνο τον Ιούνιο 6.129 οφειλέτες ξεκίνησαν να συμπληρώνουν αίτηση και 3.356 την ολοκλήρωσαν (οριστική υποβολή). Μέσα σε έναν μήνα ξεκίνησαν 1.800 νέες ρυθμίσεις για χρέη 458,6 εκατ. ευρώ. Το μέσο ύψος οφειλής ξεπερνά τις 305.000 ευρώ ανά ρύθμιση, με μέσο «κούρεμα» 100.000 ευρώ ανά οφειλέτη! Ετσι συνολικά, ενώ οι 72 δόσεις είναι μια έκτακτη ανάσα, ο Εξωδικαστικός είναι η μόνη λύση που μπορεί να προσφέρει πολλαπλάσιες δόσεις, χαμηλότερη μηνιαία επιβάρυνση, διαγραφή χρέους, αλλά και προστασία από πλειστηριασμό.

Πώς σταματά ο πλειστηριασμός

Εδώ κρύβεται και το «κλειδί» της λύσης, ειδικά για οφειλέτες της μεσαίας τάξης με περιουσία που απειλείται άμεσα. Αν έχει ήδη προγραμματιστεί πλειστηριασμός, η υπαγωγή στον Εξωδικαστικό μπορεί να οδηγήσει σε άμεση αναστολή των μέτρων αναγκαστικής εκτέλεσης. Πάνω από 60% των οφειλετών που έκαναν αίτηση πέτυχαν αναστολή πλειστηριασμού, καταβάλλοντας μία προκαταβολή που ορίζεται από την πλατφόρμα.

Οι όροι όμως αλλάζουν για όσους πληρούν τα εισοδηματικά κριτήρια και μπορούν να χαρακτηριστούν «ευάλωτοι» λαμβάνοντας τη σχετική βεβαίωση: αν έχει προγραμματιστεί πλειστηριασμός, με την ένταξη στον Εξωδικαστικό κερδίζουν αναστολή χωρίς να απαιτείται να δώσουν καμία προκαταβολή, εξασφαλίζοντας ουσιαστική προστασία της κατοικίας τους.

Η παγίδα των «ειδικών»

Πίσω από τους αριθμούς, όμως, κρύβονται ανθρώπινες ζωές και αγωνίες. Η θετική εικόνα της πορείας των ρυθμίσεων δεν πρέπει να παραπλανά: άλλοι οφειλέτες διασώζονται, ενώ άλλοι χάνουν τελικά το σπίτι τους. Στην πράξη, αυτό που περιγράφουν οι στατιστικές είναι: πραγματικές απώλειες για κάποιους, αλλά και πραγματικές ευκαιρίες για άλλους.

Καμία προστασία όμως δεν επέρχεται αυτόματα. Απαιτείται να κάνει ο οφειλέτης το πρώτο βήμα. Ωστόσο, οι περισσότεροι δεν κάνουν καν αίτηση. Την αναβάλλουν, συχνά επειδή έχουν εξαντληθεί και εγκαταλείψει την προσπάθεια. Καθώς όμως η πίεση των πλειστηριασμών επιστρέφει από Σεπτέμβριο, ίσως κάποιοι θα χάσουν τις περιουσίες τους περιμένοντας, χωρίς να προλάβουν να τις υπερασπιστούν.

Εδώ ακριβώς αποκαλύπτεται η… άλλη όψη των ρυθμίσεων: η… αγορά με τα «χρυσά ψαλίδια». Επαγγελματίες παρουσιάζουν ως προσωπική τους επιτυχία τις ρυθμίσεις που στην πραγματικότητα παράγονται αυτοματοποιημένα προκειμένου να χρεώνουν υπέρογκα ποσά για μια απλή αίτηση. Σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτούν και… «success fee» για επιτυχείς ρυθμίσεις του Εξωδικαστικού, σαν να διαπραγματεύτηκαν και να εξασφάλισαν οι ίδιοι το «κούρεμα» ή την προστασία και όχι η πλατφόρμα και η αίτηση του ενδιαφερόμενου.

Στην πράξη, μετά την αίτηση ο αλγόριθμος που παράγει τις ρυθμίσεις του Εξωδικαστικού αντλεί ηλεκτρονικά και εξετάζει τα οικονομικά δεδομένα του οφειλέτη, δίνοντας πρόταση με βάση κανόνες και τις πραγματικές δυνατότητές του. Η αμοιβή για βοήθεια συμμετοχής στη διαδικασία αυτή είναι μεν λογική, η εκμετάλλευση της αγωνίας του οφειλέτη όμως όχι.

newmoney.gr