Χ. Γιαννούτσος: «Είτε αλλάζουμε το παραγωγικό μοντέλο μας είτε βουλιάζουμε»

Rodiaki NewsRoom

Γράφει ο
Χρήστος Γιαννούτσος*

Έξω πάμε καλά και οι αριθμοί σε πρώτη φάση φαίνεται να το επιβεβαιώνουν στον τουρισμό: το 2023 είχαμε 32 εκατομμύρια αφίξεις ξένων τουριστών και έσοδα 20,5 δις ευρώ, συντρίβοντας κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Ωστόσο, κάποιοι άλλοι αριθμοί μάς αποδεικνύουν ότι προσέλευση 30 εκατομμυρίων και άνω τουριστών στη χώρα μας και ιδίως στα νησιά μας, αναδεικνύει τεράστια προβλήματα ως προς τις νησιωτικές υποδομές και τη λειτουργία του παραγωγικού μας μοντέλου:

Πρώτον: Ελλιπής οικονομική πολιτική. Στο όνομα του τουρισμού, ο ΦΠΑ στα νησιά του Αιγαίου βρίσκεται στις υψηλότερες τιμές της Ευρώπης εδώ και 10 χρόνια, με αποτέλεσμα να επιβαρύνεται και το πορτοφόλι του μέσου νησιώτη. Επίσης, η έμμεση φορολογία μέσω του ειδικού φόρου κατανάλωσης καυσίμων οδηγεί στον εκτροχιασμό των τιμών της αμόλυβδης στα νησιά μας, ενώ η καταβολή του μεταφορικού ισοδύναμου ως αντισταθμιστικό μέτρο καθυστερεί σε υπερβολικό βαθμό!
Να επισημάνουμε επίσης ότι αυτή τη στιγμή το επίδομα ανεργίας για τους εποχικούς υπαλλήλους διαρκεί μόλις 3 μήνες!

Δεύτερον: Ελλιπής παραγωγική πολιτική. Ενώ πανηγυρίζουμε για 20 δις ευρώ έσοδα από τον τουρισμό το 2023, ταυτόχρονα έχουμε 31 δις έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου για το 2023, δηλαδή οι εισαγωγές μας είναι κατά 31 δις περισσότερες από τις εξαγωγές σε εθνικό επίπεδο! Συνεπώς, το έλλειμμα που δημιούργησαν το 2023 οι εισαγωγές έναντι των εξαγωγών και των εσόδων από τον τουρισμό ήταν 11 δις! Με απλά μαθηματικά, κάθε Έλληνας και Ελληνίδα πολίτης δημιούργησε έλλειμμα 1.000 ευρώ περίπου το 2023!

Γιατί συμβαίνει αυτό; Διότι διαχρονικά προτιμάμε να εισάγουμε προϊόντα του πρωτογενούς και του δευτερογενούς τομέα από χώρες όπως η Τουρκία, η Αίγυπτος και η Κίνα, με αποτέλεσμα τα λεφτά να μην παραμένουν στην ελληνική οικονομία αλλά να μεταφέρονται σε τρία χέρια στο εξωτερικό!

Τρίτον: Ελλιπής περιβαλλοντική πολιτική. Χρόνο με τον χρόνο, το πρόβλημα της λειψυδρίας δηλώνει βροντερό «παρών» στην καθημερινότητα των νησιωτών, με αποτέλεσμα τα νησιά να περικλείονται από το Αιγαίο Πέλαγος εντός της Μεσογείου, χωρίς ωστόσο να έχουν υδάτινους πόρους το καλοκαίρι για τις ανάγκες των επισκεπτών και των κατοίκων, όπως το πλύσιμο των πιάτων, το μπάνιο και την τουαλέτα. Επίσης, το ζήτημα της αντιπυρικής προστασίας είναι πιο επίκαιρο από ποτέ άλλοτε. Ιδίως στην Ρόδο είναι νωπές ακόμα οι μνήμες από πέρυσι.

Τέταρτον: Ελλιπής κοινωνική πολιτική. Η δημιουργία Airbnb τονώνει το εισόδημα του νησιώτη που έχει ακίνητα, ωστόσο ταυτόχρονα ο εκπαιδευτικός, ο ιατρός, ο νοσοκόμος, ο πυροσβέστης, ο αστυνομικός και ο πολίτης που δεν έχει ιδιοκτησία αδυνατούν να βρουν αξιοπρεπή στέγη για όλο τον χρόνο και σε βιώσιμη τιμή. Και ενώ αυξάνονται τα Airbnb και οι κλίνες, ενώ παράλληλα λιγοστεύουν οι τοπικές βιοτεχνίες, οι αγρότες και εν γένει οι ελεύθεροι επαγγελματίες.

123.090 κλίνες έχει η Ρόδος αυτή τη στιγμή, δηλαδή για κάθε μόνιμο κάτοικο της Ρόδου αντιστοιχεί σχεδόν 1 κλίνη! Οπότε το ερώτημα που πρέπει να αρχίσουμε να συζητάμε πλέον είναι το εξής: Χρειαζόμαστε και άλλες κλίνες ή πρέπει να αλλάξουμε το παραγωγικό μας μοντέλο, ώστε αυτές τις κλίνες να τις επισκέπτονται τουρίστες υψηλότερου βιοτικού επιπέδου σε σχέση με τώρα, βελτιώνοντας παράλληλα τις υποδομές στα νησιά μας;

Αν συνεχίσουμε με αυτό το μοντέλο, την υπέρμετρη αύξηση κλινών δίχως σχεδιασμό και δίχως βελτίωση των λοιπών μας υποδομών, η Ελλάδα και τα νησιά της, το 2030 θα έχουν έναν υψηλό αριθμό τουριστών, με αφαιμαγμένο ωστόσο το πορτοφόλι του μέσου νησιώτη και με το στοίχημα της βιωσιμότητας να είναι χαμένο.

Αν δεν κινηθεί η Πολιτεία προς την εφαρμογή μέτρων που οδηγούν σε αυτάρκη οικονομία, με περισσότερες εξαγωγές παρά εισαγωγές, περισσότερους αγρότες και χειροτέχνες και μικροβιοτέχνες παρά κλίνες Airbnb και ξενοδοχείων, με κίνητρα για τη δημιουργία μικρομεσαίων επιχειρήσεων στα νησιά μας, πολύ φοβάμαι ότι την ερχόμενη δεκαετία η φούσκα του υπερτουρισμού θα σκάσει με δυσάρεστες εκπλήξεις για την ελληνική νησιωτική κοινωνία.
* Ο Χρήστος Γιαννούτσος είναι επαγγελματίας μεταφραστής στη Ρόδο και υποψήφιος Διδάκτωρ του Τμήματος Ξένων Γλωσσών, Μετάφρασης και Διερμηνείας του Ιονίου Πανεπιστημίου.