Ο τουρισμός της Ρόδου υποδομή και ισόρροπη ανάπτυξη

Γράφει ο  Τσαμπίκος Μοσχάτος
Πρώην Πρόεδρος ΓΕ.Π.Ο.Ε.Τ. Πανελλήνιας Ομοσπονδίας  Επιχ/σεων Τουρισμού

Καθημερινά ο ημερήσιος τύπος, αλλά και όλα τα Μέσα Ενημέρωσης, μας πληροφορούν με διάφορα στατιστικά στοιχεία,  τις αριθμητικές αφίξεις των τουριστών μας και με κολακευτικά λόγια, τα ενδιαφέροντα στοιχεία που προκύπτουν από τις διάφορες μελέτες, πόσα χρήματα ξοδεύουν οι τουρίστες κάθε εθνικότητας που επισκέπτονται τη Ρόδο, την Κρήτη, τη Μύκονο, την Κέρκυρα, την  Αθήνα κ.λ.π. Ποιά χώρα είναι πρώτη σε αφίξεις,  ποιά δεύτερη, τρίτη, κ.λ.π.  Λεπτομερείς οι μελέτες άξιες συγχαρητηρίων.

Επίσης, το Σωματείο Διευθυντών των Ξενοδοχείων σε συνεργασία με το Επιμελητήριο και όχι μόνο, οργανώνει διάφορες ημερίδες σχετικά με την ποιότητα προσφοράς των διάφορων υπηρεσιών, πολύτιμες πληροφορίες για την αναβάθμιση του τουριστικού μας προϊόντος, καθώς και στην καθομιλουμένη από όλους, ότι δήθεν καταβάλονται προσπάθειες για την επιμήκυνση της Τουριστικής Περιόδου και για το Χειμερινό Τουρισμό, δηλώσεις και ανακοινώσεις διαφόρων εκπροσώπων των Tour Operators,(δεδομένου ότι τα διάφορα Τουριστικά Σωματεία έχουν σχεδόν διαλυθεί), ο κάθε άσχετος και άπειρος δηλώνει ότι νομίζει για να βρισκόμαστε πάντοτε σε ανώφελες συζητήσεις, ότι δήθεν θα έχουμε πτήσεις κατευθείαν από την Ευρώπη και μάλιστα από τη Γερμανία, όλο το χρόνο, κ.λ.π.

Αυτά γίνονται κάθε άνοιξη, διότι κάθε φθινόπωρο ξεχνιούνται και το μόνο που μένει, είναι τα λόγια, οι δηλώσεις των διάφορων υπευθυνο-ανεύθυνων, που κάποιο σκοπό έχουν...........................  και με την παρουσία των Υπουργών Τουρισμού, Δημάρχων κ.λ.π., οι οποίοι και αυτοί καμαρώνουν για τις θετικές δηλώσεις και δεν διερωτώνται πως είναι δυνατό να πραγματοποιηθούν από τη μια στιγμή στην άλλη, χωρίς οικονομικούς πόρους και καμμιά προετοιμασία, ποιοί φορείς θα στηρίξουν το πρόγραμμα, διαφήμιση κ.λ.π.,  ποιά ξενοδοχεία και εστιατόρια θα είναι ανοικτά,  αφού όλα κλείνουν την Τελευταία εβδομάδα του Οκτώβρη.

Έτσι ψευδοϋπόσχονται και αυτοί να συνδράμουν, χωρίς να έχουν στα χέρια τους κάποια θετική πρόταση, κάποια μελέτη και αντί στην πραγματικότητα να ρωτήσουν, από πού προέρχονται οι ανακοινώσεις, το κόστος και τις δυνατότητες που υπάρχουν, να κάνουν κάποιο προϋπολογισμό και να ανοίξουν το πορτοφόλι,  να εργασθούν οι ίδιοι γι’αυτό το σκοπό,δεδομένου ότι είναι δική τους αρμοδιότητα να αναπτύξουν την αειφόρο τουριστική κίνηση και ανάπτυξη. 

Η ομήγυρη τους χειροκροτεί μάλλον από άγνοια;  Ή συνήθησαν να αλληλοκοροϊδεύονται, για τα ανεκπλήρωτα όνειρα τους οι Τουριστικοί επιχειρηματίες, ΄Εμποροι, τουριστικοί υπαλλήλοι, κ.λ.π. Εξαίρεση από την παραπάνω αναφορά, αποτελεί η θητεία του πρώην Υπουργού Τουρισμού Κων/νου Σκουλά,  που μαζί  δουλέψαμε για την ανάπτυξη του Χειμερινού τουρισμού, σε Κρήτη και Ρόδο, με τη στήριξη Δήμου και Νομαρχίας.

Αλλά οι ίδιοι οι επιχειρηματίες και  ως επί το πλείστον οι έργαζόμενοι δεν θέλησαν να υπάρξει ο Χειμερινός Τουρισμός τότε,  διότι τότε αρμέγοντο οι παχιές αγελάδες, καθώς το χειμερινό εξάμηνο ελάμβαναν επιδότηση της ανεργίας και συγχρόνως εργάζοντο στις ιδιωτικές τους ασχολίες, γεωργικές, κ.λ.π. 

Επίσης και πολλών επιχειρηματιών (εστιατόρων κ.λ.π.,οι οποίοι δεν μπόρεσαν ποτέ να καταλάβουν το νόημα του Τουρισμού και δεν ήθελαν να ζημιωθούν ούτε ένα Ευρώ). Ως εκ τούτου έκλειναν τα καταστήματα τους τη χειμερινή περίοδο.

Σήμερα με το τέλος της τουριστικής περιόδου, ανατρέχουμε στα στατιστικά στοιχεία σπασμοδικά και πάλι για να εντυπωσιάσουμε και όχι πραγματικά να τα μελετήσουμε. Ανακοινώνεται ότι ο Οκτώβριος είχε αύξηση 45% και ότι η τουριστική περίοδος έκλεισε με 2.193.880 τουρίστες. Δεν αμφιβάλλω για τους αριθμούς. Αλλά ποιά είναι η πραγματικότητα; 

1) Η αύξηση είναι συγκυριακή και όχι δεδομένη, διότι δεν μπορούμε να γνωρίζουμε ότι και τον επόμενο Οκτώβριο θα έχουμε το ίδιο ποσοστό αύξησης.

2) Ο αριθμός των Τουριστών που αφίχθησαν εφέτος 2.193,880, σε σύγκριση με τις αφίξεις προ 15ετίας του 2002 που ήταν 1.288.871,  είναι αυξημένος κατά 905.009, δηλαδή 2,75% κατά μέσο όρο κάθε χρόνο. Είναι αυτό το ποσοστό αρκετό να πανηγυρίζουμε και να αναπαυόμαστε; 

3) Ο τουρισμός της Ρόδου το τετράμηνο Ιουνίου-Σεπτεμβρίου, είναι κορεσμένος. Για να υπάρξει σοβαρό ποσοστό αύξησης του Τουρι-σμού είναι επιβεβλημένη η επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου και η ανάπτυξη του Χειμερινού Τουρισμού που είναι και Θεματικός Τουρισμός Ποιότητας.

Αν ερωτήσετε την  Υ.Π.Α. ποιές αεροπορικές εταιρείες έχουν δηλώσει πτήσεις από την  Ευρώπη στη Ρόδο τη χειμερινή περίοδο,θα λάβετε την απάντηση «ΟΥΔΕΜΙΑ».  Επομένως, πρωταρχικός παράγοντας ανάπτυξης του τουρισμού είναι οι συγκοινωνίες. Για να προχωρήσει η πρόταση ανάπτυξης του Χειμερινού Τουρισμού, πρέπει να πρωτοστατήσουν και να συνεργαστούν, το Υπουργείου Τουρισμού, η Περιφέρεια, ο Δήμος, το Επιμελητήριο, κ.λ.π. με ανάλογα κονδύλια για Οργάνωση και διαφήμιση του εγχειρήματος.

Η εποχιακή απασχόληση είναι το μεγαλύτερο εμπόδιο ανάπτυξης της Τουριστικής  μας Βιομηχανίας και συγκεκριμμένα της Περιφέρειας.  Τεράστιες  Τουριστικές Επενδύσεις και ένα πολυάριθμο  εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό παραμένουν αναξιοποίητα,  με αποτέλεσμα οι μέν επενδύσεις να μην είναι αποδοτικές και να είναι χρεωκοπημένες, το δε εργατικό δυναμικό να  παραμένει άνεργο και να επιδοτείται. Πρώτο στάδιο επίλυσης του προβλήματος είναι η επιμήκυνση της Τουριστικής Περιόδου με το Συνεδριακό Τουρισμό και το Τουρισμό Κρουαζιέρας.                      

Για να πραγματοποιηθεί αυτό χρειάζονται συγκοινωνίες (αεροπορική σύνδεση κατευθεία με το εξωτερικό και υποδομές. Διότι χωρίς αυτά τα στοιχειώδη, ούτε ανταγωνιστικότητα μπορούμε να έχουμε, ούτε αειφορεία.

Το 1990 συμμετείχα ως τακτικό μέλος στο Συνέδριο των Αμερικανών Πρακτόρων ASTA στο Αμβούργο, με ομιλητή τον τότε Υπουργό των Εξωτερικών των Η.Π.Α. Dr  Henry Kissinger. Ο οποίος  απευθυνόμενος προς τα Μέλη (Tour Operators & Πράκτορες) είπε  ότι το 2000 ο Τουρισμός θα είναι η μεγαλύτερη Βιομηχανία του  Κόσμου.  Μπορείτε να σκεφθείτε, ανάφερε, Τί τομείς της Οικονομίας επιρρεάζει ο Τουρισμός;

 Από τον Πρωτογενή Τομέα μέχρι την Υψηλή τεχνολογία και τις Υπηρεσίες. Μπορείτε να σκεφθείτε τομείς της Οικονομίας χρειάζοντε να εργασθούν για να γίνει ένα αεροπλάνο, ένα τρένο, ένα λεωφορείο, ένα ξενοδοχείο;  Από τα Ορυχεία αδρανών υλικών και διαφόρων μεταλλευμάτων μέχρι τα Ειδικά Εργοστάσια διαφόρων προϊόντων και της Υψηλής Τεχνολογίας. Μπορείτε να σκεφθείτε τομείς της Οικονομίας χρειάζονται να αναπτυχθούν και να εργασθούν προκειμένου να λειτουργήσουν οι Τουριστικές Επιχειρήσεις;  Αναλώσημα προϊόντα, τροφοδοσία των πελατών των ξενοδοχείων, εστιατορείων, κ.λ.π.; 

Γεωργία, (Οπωρο-κηπευτικά, Αμπελο-καλλιέργιες, Ελαιοκαλλιέργιες), Κτηνοτροφία, Πτηνοτροφία, Μελισσο-κομία, κ.λ.π., Ιχθυοκαλλιέργιες. Βιομηχανίες και Βιοτεχνίες, Χυμών, Νερού, Ποτών, Κρασιών. Ο Τουρισμός κινεί όλους τους τομείς της Οικονομίας.

Εκείνη τη στιγμή(το1990) σκέφθηκα, ότι για την Ελλάδα, για τη Ρόδο, ο  Τουρισμός είναι από σήμερα η μεγαλύτερη Βιομηχανία της Χώρας και ξεκίνησα τις προσπάθειες για επιμήκινση της Τουριστικής Περιόδου και του Χειμερινού Τουρισμού. Το αποτέλεσμα αρνητικό!!! Διότι δεν κατορθώ-σαμε να πείσουμε τους εκάστοτε Κυβερνόντες, τους επιχειρηματίες και το προσωπικό των επιχειρήσεων αυτών για την αειφόρο ανάπτυξη. Αυτό μου είπε ο πρώην Υπουργός Τουρισμού κ. Κων/νος Σκουλάς.

Δεν έχουν καταλάβει τα οφέλη του Τουρισμού, ότι μηδενίζει την ανεργία, αν και τα επικαλούνται. Δεν έχουν αντιληφθεί τις αδήλωτες εξαγωγές, τα προϊόντα που καταναλώνουν οι τουρίστες στο τόπο μας. Διότι δεν έχουν αντιληφθεί ότι στο Τουρισμό για να πάρεις, πρέπει πρώτα να δώσεις. Πρέπει να εργασθείς σκληρά και επίμονα. Ο τουρισμός είναι πράξη δεν είναι θεωρία!

Έχουμε 30 εκατομμύρια τουρίστες στην Ελλάδα και το Ισοζύγιο Εσόδων –Εξόδων των Εξωτερικών Συναλλαγών έπρεπε να έχει Θετικό πρόσημο. Αντίθετα έχουμε αρνητικό πρόσημο, διότι η Κυβερνόντες δεν διαχειρί-ζονται με σωστό τρόπο τη Τουριστική Βιομηχανία. Για την τροφοδοσία των Τουριστών μας εισάγουμε προϊόντα από τρίτες χώρες. Π.χ. αβγά από την Τουρκία, καθώς και Οπωροκηπευτικά.κ.λ.π. Ακόμα και τα αδρανή υλικά,  εισαγόμενα! Τί παράγουμε για να κρατήσουμε τον πλούτο του Τουρισμού στη Χώρα μας;  Τίποτα!!!  Για να κρατήσουμε τον πλούτο από τον Τουρισμό, χρειάζεται Ισόρροπη Ανάπτυξη. Να παράγουμε τα προϊόντα που χρειαζόμαστε, χωρίς να είμαστε υποχρεωμένοι να τα εισάγουμε από το Εξωτερικό. Χρειάζεται ενημέρωση των πολιτών και προγραμματισμός παραγωγής των αγροτικών και λοιπών προϊόντων.

Παρά την ανεργία που μαστίζει τη χώρα μας, ακόμα και τα ξενοδοχεία  δεν βρίσκουν υπαλλήλους ΄Ελληνες και απασχολούν αλλοδαπούς.

Κάθε χρόνο ο αριθμός των αφίξεων των Τουριστών αυξάνει. Για τον επόμενο χρόνο υπολογίζεται αύξηση των Ξενοδοχειακών κλινών κατά 10.000 περίπου. Ελεύθερη οικονομία έχουμε, ο κάθε επιχειρηματίας μπορεί να λειτουργήσει ελεύθερα, εφόσον υπάρχουν και οι επιδοτήσεις.

Η υπερπροσφορά κλινών δεν αφίνει να λειτουργήσει σωστά  η τουριστική εκμετάλευση και οι τιμές συμπιέζονται. Δεν σκέφθηκε  κανένας, πώς θα εξυπηρετηθούν αυτές οι χιλιάδες των τουριστών μας που έρχονται στη Ρόδο, αφού οι αυξήσεις περιορίζονται στο τετράμηνο Ιουνίου-Σεπτεμβρίου και ποιές Υποδομές χρειάζονται εκ μέρους του Δημόσιου Τομέα!

1-Αεροδρόμιο.

Η χωρητικότητα του Αεροδρομίου είναι ικανή να εξυπηρετήσει την συνεχώς αυξανόμενη κίνηση των αεροσκαφών και επιβατών;

Αεροδιάδρομοι, διάδρομοι, χώροι υποδοχής, Αστυνόμευση Προσωπικό!!!

Η κίνηση της μεγαλύτερης αιχμής εφέτος έφθασε τις 178 πτήσεις αεροσκαφών, ήτοι κάθε πτήση σε 6 λεπτά. (Η πληροφορία δεν είναι επιβεβαιωμένη). Μία αρχηγός ενός γκρούπ βγαίνοντας από το αεροδρόμιο μου είπε:  Χάος-Χάος όπως πριν 10 χρόνια, που είχα πρωτοέλθει.                          Δεν αμβιβάλλω της απάντησα.

Πρώτιστα πρέπει να αναβαθμίσουμε τις υπηρεσίες του Αεροδρομίου. Αεροδιάδρομοι, Κτηριακές εγκαταστάσεις, Στέγαστρα,ώστε οι τουρίστες μας να μην περιμένουν τα ταξί στον ήλιο. Χώροι πάρκινγκ, Τουριστικών Λεωφορείων, Ταξί, χώροι πάρκινγκ αυτοκινήτων εργαζομένων στο αεροδρόμιο, κ.λ.π. Το αεροδρόμιο χρειάζεται Οργάνωση από το Α-Ω.

2- Συγκοινωνίες.

Το Οδικό δίκτυο της Ρόδου του Νησιού & της Πόλης, είναι ικανό να εξυπηρετήσει τη συνεχώς αυξανόμενη κίνηση; Με χιλιάδες αυτοκίνητα ενοικιαζόμενα και μή, με μεγάλα οχήματα, Λεωφορεία,κ.λ.π. Σε ποιά κατάσταση βρίσκεται;  Με διαγραμμήσεις λαθεμένες  που σε πολλά σημεία ούτε φαίνονται, με σηματοδότες σε ορισμένα  σημεία ελαττωματικούς και σε άλλα  υπολειτουργούν, αλλού οι σηματοδότες και αλλού οι διαβάσεις των πεζών! Με οδόστρωμα σε αρκετά σημεία ελαττωματικό που προκαλού-νται ατυχήματα. Από τις ελλείψεις καλής σήμανσης όλοι οι Οδηγοί είναι παραβάτες του Κ.Ο.Κ., εξ αιτίας της υποδομής στο Οδικό Δίκτυο. Τα πεζοδρόμια σε πολλά σημεία ανισόπεδα με λακούβες που μετατρέπονται σε  επικίνδυνες παγίδες.

3-Ύδρευση- ‘Αδρευση. Είναι επαρκή τα αποθέματα του νερού;  Το Δίκτυο Ύδρευσης μπορεί να εξυπηρετήσει τις Νέες Ξενοδοχειακές επενδύσεις;  Ποιό είναι το κόστος των νέων επενδύσεων σε Υδρευση και ποιός επιβαρύνεται; 

Τα τελευταία χρόνια η ύπαιθρος υποφέρει από ανυδρία. Τα περίφημα εσπεριδοειδή Αρχαγγέλου – Μαλώνας – Μασάρων έχουν καταστραφεί.

Τα δέντρα ξεραίνονται και η παραγωγή δεν είναι ποιοτική όπως τις προηγούμενες δεκαετίες, εξαιτίας της έλλειψης νερού.  Οι παραγωγοί  διαμαρτύρονται για την έλλειψη πρόνοιας, της μή έγκαιρης πρόσληψης υπαλλήλων (ποτιστάδων). Το πρόβλημα δεν είναι πρόσφατο. Τα τελευταία χρόνια είναι επαναλαμβανόμενο. Άλλες λεπτομέρειες δεν γνωρίζω. Το  αποτέλεσμα μετράει. Οι οποιεσδήποτε δικαιολογίες δεν λύνουν το πρόβλημα καταστροφής της απομείνασας αγροτικής παραγωγής. Χρειάζονται έγκαιρα ενέργειες για να λυθεί το πρόβλημα. Με τη σημερινή κατάσταση, θα καταλήξουμε να εισάγουμε και εσπεριδοειδή, όπως γίνεται και με τα κηπευτικά. Παλαιότερα γινόταν εξαγωγές. Οπωροκηπευτικών και Εσπεριδοειδών, κρασιών, κ.λ.π. Τώρα δεν επαρκούν ούτε για την εγχώρια κατανάλωση. Κάνουμε εισαγωγές!

4 Αποχέτευση. Δεν γνωρίζω το αποχετευτικό πρόγραμμα. Αλλά με τα αποτελέσματα ανάλυσης του νερού που δημοσιεύονται συμπεραίνω ότι χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή στον υδροφόρο ορίζοντα . Να δοθούν ανάλογες οδηγίες στους υπεύθυνους για τη χλωρίωση του νερού και να γίνουν έργα αποχέτευσης, προκειμένου να προστατευθεί  ο υδροφόρος ορίζοντας.
Εκτός της  Πόλης,  έργα αποχέτευσης και διαχείρησης των λιμάτων, Βιολογικούς καθαρισμούς, κ.λ.π.  χρειάζεται και η ΄Υπαιθρος.

5- Ηλεκτροδότηση. Η αύξηση Ξενοδοχειακών κλινών, προυποθέτει και αύξηση κατανάλωσης Ηλεκτρικού ρεύματος, όχι μόνο από τη λειτουργία των Νέων Ξενοδοχείων, αλλά και από την αύξηση κατανάλωσης ρεύματος των εργαζομένων, δεδομένου ότι η αύξηση των ξενοδοχειακών κλινών θα επιφέρει και αύξηση των νέων υπαλλήλων που θα εγκατασταθούν στο Νησί. Η δε Δ.Ε.Η. πρέπει να προχωρήσει την λειτουργία του Νέου Εργοστασίου το συντομότερο. Μας έχει δημιουργήσει πολλές Ζημιές και Αρκετά μας έχει ταλαιπωρήσει εδώ και πολλά χρόνια. 

6-  Ευταξία-Καθαριότητα. Ποιός Δήμαρχος εξ όλων που έχουν θητεύσει στο Δήμο της Ρόδου τα τελευταία 30 χρόνια δεν θα ήθελε να βλέπει τη Πόλη που Διοικεί Καθαρή και Λειτουργική;  Σ’ όλους ήταν και είναι η Πρώτη τους επιθυμία! Όμως η Πόλη δεν είναι καθαρή και δεν υπάρχει Ευταξία. Πολλά πεζοδρόμια έχουν καταληφθεί από τραπεζοκαθίσματα. Είναι νόμιμα;  Αν ναί, τα πεζοδρόμια γι’ αυτό το σκοπό δημιουργήθηκαν;  Χρειάζεται αναδιοργάνωση του τρόπου Διοίκησης και του εργατικού δυναμικού και μηχανοργάνωση. Επιπρόσθετα,  χρειάζεται η βοήθεια και η συμπαράσταση της αντιπολίτευσης του Δήμου. Η Δημοτική Αντιπολίτευση πρέπει να έχει θέσεις Ευθύνης και Επιστασίας, καθώς και τη συμμετοχή και συνδρομή των Πολιτών. Οι αντιπαραθέσεις πρέπει να τελειώνουν την Επομένη των Εκλογών και Όλοι μαζί να φροντίσουμε για την ανάπτυξη του Τόπου. Είμασταν Πρώτοι και μείναμε πίσω.                                                                     

Η καθαριότητα και η Ευταξία χρειάζονται επιστασία, επιμέλεια, και τη συμμετοχή Διοικούντων και Διοικουμένων. Χρειάζονται κάποιες αποφάσεις του Δημοτικού Συμβουλίου που να καθιστούν υπευθύνους για την καθαριότητα και την ευταξία και τους ίδιους τους Πολίτες της Ρόδου. Χρειάζεται ευσυνείδητη επιστασία και Αστυνόμευση. Οταν δεν υπάρχει επιστασία και αστυνόμευση, με το φιλότιμο δεν γίνεται τίποτα. Άλλωστε ο πληθυσμός του Νησιού έχει αλλιωθεί. Δεν κατοικούν στο Νησί μόνο Ρόδιοι, αλλά Έλληνες άλλων περιοχών της Χώρας και Πολλοί αλλοδαποί, μετανάστες, κ.λ.π. Ως εκ τούτου η έλλειψη Επιστασίας και Αστυνόμευσης, επιδοτεί την παρανομία και την εγκληματικότητα. Ο σεβασμός και o αλληλοσεβασμός μεταξύ των συμπολιτών μας έχει προ πολλού εκλείψει. Ο καθένας ενεργεί όπως τον βολεύει, αδιαφορώντας αν παρανομεί, εφόσον κανένας δεν τον ελέγχει. Η Δημοτική Αυτοδιοίκηση ας παραδειγματιστεί από τη Στρατιωτική Διοίκηση και την Εκκλησιαστική. Χρειάζεται Υπευθυνότητα των Διοικούντων και αυστηρή Επιστασία.

7. Κυκλοφοριακό και Πάρκινγκ. Η αποσυμφόρηση της κυκλοφορίας των παντός είδους τροχοφόρων είναι επιβεβλημένη καθώς και η απόλυτη εφαρμογή του Κ.Ο.Κ. και των Νόμων. Δεν υπάρχει γωνία που να μήν υπάρχει παρακαρισμένο αυτοκίνητο και να εμποδίζει την ορατότητα, σε δρόμους μεγάλης κυκλοφορίας και όχι μόνο. Τα ατυχήματα βρίσκοντα σε καθημερινή βάση από αυτή την αιτία, χωρίς κανένας να αντιδρά.

1) Να απαγορευθεί το πάρκινγκ των Αυτοκινήτων στο Μανδράκι.

2) Οι αφετηρίες των μέσων μαζικής μεταφοράς, τρενάκι κ.λ.π. καθώς και των ειδικών τουριστικών λεωφορείων,  να μεταφερθούν σε άλλα σημεία της Πόλης. Μπορεί να Ιδρυθεί ένας σταθμός αφετηρίας εκτός του κέντρου του Μανδρακιού και απο εκεί να έχουν αφετηρία όλα τα μέσα μαζικής μεταφοράς.

 3) Τα τουριστικά λεωφορεία που μεταφέρουν τουρίστες στα ημερόπλοια για θαλάσσιες εκδρομές. Εδώ η λύση δεν είναι πολύ δύσκολη, αρκεί ο ελλιμενισμός των ημεροπλοίων να γίνει σε άλλο χώρο του Λιμανιού και όχι στο Μανδράκι.

4) Τα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα, Μοτοσικλέτες και Μοτοποδήλατα. Είναι παρκαρισμένα στο Κέντρο, με έμφαση στη περιοχή Ηρώων Πολυτεχνείου & Παπανικολάου και  καταλαμβάνουν 2 τετράγωνα. Δεν υπάρχει γωνία, που να μήν έχει παρκαρισμένο αυτοκίνητο, όχι μόνο ενοικιαζόμενα, αλλά ιδιωτικά, υπηρεσιακά, κ.λ.π. Ακόμα και στη Πλατεία Κύπρου, αρκεί να ανάψει τα ΣΤΟΠ. Ο καθένας  ενδιαφέρεται πως θα βολευτεί! Ο  Συνάνθρωπός μας κατ’ αυτούς δεν υπάρχει. Η αλλαζονεία στο μεγαλείο της!

Είμαι αισιόδοξος ότι  από τις παραπάνω επισημάνσεις, καποια πράγματα θα υλοποιηθούν κατ’ ανάγκη, διότι δεν υπάρχουν άλλες λύσεις. Οι Ιδιωτικές επενδύσεις πρέπει να συνοδεύονται με Δημόσιες επενδύσεις προς όφελος της Τοπικής και Ελληνικής Οικονομίας.