«Το αόρατο ρέμα»

Γράφει ο Δημήτρης Προκοπίου

Καθημερινά βλέπω στους πράσινους κάδους υλικά ανακυκλώσεις αντί για τους μπλε. Σχεδόν σε  κανένα σχολείο δεν βλέπω κάδους ανακύκλωσης εντός του σχολείου. 

Μελετώντας την παραλιακή ζώνη ακόμα και σήμερα βλέπω καταστροφές παραλιών και τσιμεντοποίηση.

Αξιοσημείωτη η πόλη της Σάμου που όλη η παραλία έγινε δρόμος   τη δεκαετία του 90. Ας μην ξεχνάμε την παλιά εθνική οδό Αθηνών Λαμία στον Άγιο Κωνσταντίνο… Ας θυμηθούμε ότι όλες οι πόλεις χτιστικά πάνω σε οδικούς άξονες. Δυστυχώς η πατρίδα μας  στο επίπεδο περιβαλλοντικής συνείδησης είναι ακόμη προβληματική.  Ως λαός έχουμε πολλά καλά αλλά από περιβάλλον έχουμε προβλήματα. Πληθώρα δηλητηριασμένων δολωμάτων σκοτώνουν αγρία και ημέρα ζώα σε πολλούς τόπους.

 Ασφαλώς και δεν είμαστε Αφρική ή Ασία αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να επαναπαυόμαστε.  Η βλακώδης μόδα να χτίζουμε τα ποτάμια άρχισε στη Αθήνα από το 1930 και συνεχώς. Ιλισός, και  Ηριδανός μπαζώθηκαν και  χτίσθηκαν…. Όσο για τον Κηφισό ήταν «αδιέξοδο το χτίσιμο» για την εξασφάλιση καλής κυκλοφορίας στην εθνική. Θυμάμαι ότι παίρναμε το ποτάμι για Κηφισιά δηλαδή την εθνικη…..το ποτάμι εξαφανίσθηκε πλέον.

Στο  κοντινό παρελθόν στο σεισμό του 1999 μια βιομηχανία ήταν στο ρέμα και κατέρρευσε όπως και κάποια  κτίρια τα οποία είχαν δομικές αλλοιώσεις δηλαδή κομμένες κολώνες.

Πέρα από κάποιες αποζημιώσεις κανείς δεν πήγε φυλακή για τα τεράστια εγκλήματα.  Αν το ρέμα δεν είχε καταπατηθεί  και υπήρχαν οι κολώνες τα κτίρια δεν θα είχανε πέσει. Δεν θα είχαμε θύματα.

Σε πολλές περιπτώσεις οι δημοτικές αρχές προστάτεψαν τα ρέματα.  Όμως  και στη Ρόδο θρηνήσαμε νεκρούς μια και το ρέμα ήταν δρόμος… .

«Πειθαρχικές ευθύνες σε φορείς του δημοσίου και δημάρχους για τις φονικές πλημμύρες στη Μάνδρα Αττικής τον Νοέμβριο του 2017 καταλογίζει το πόρισμα της γενικής επιθεωρήτριας Δημόσιας Διοίκησης, Μαρίας Παπασπύρου.

Ειδικότερα, σε αιρετούς του Δήμου Μάνδρας καταλογίζονται ευθύνες για την ανέγερση δημοτικών αυθαίρετων κατασκευών (αμαξοστάσιο, δημοτικό γήπεδο) μέσα στην κοίτη του ρέματος.
Σε υπαλλήλους του Δασαρχείου Αιγάλεω επιρρίπτονται ευθύνες για την καθυστέρησή τους επί τρία χρόνια να απαντήσουν για τον δασικό, ή μη, χαρακτήρα της περιοχής προκειμένου να προχωρήσουν τα αντιπλημμυρικά έργα.

Ευθύνες καταλογίζονται και στην Πολεοδομία Ελευσίνας για το ότι δεν διενεργήθηκαν αυτοψίες για αυθαίρετες κατασκευές, ενώ δόθηκαν άδειες ανέγερσης κτισμάτων ακόμη και μέσα στην κοίτη του ρέματος, καθώς και σε συγκεκριμένους ιδιώτες μηχανικούς που ανέλαβαν και ολοκλήρωσαν την κατασκευή των αυθαίρετων μέσα στο ρέμα.
 

Το αφανισθέν ρέμα της Μάνδρας
Το αφανισθέν ρέμα της Μάνδρας


Το πόρισμα δεν αποδίδει ευθύνες στην Περιφέρεια Αττικής.»

Βέβαια καμιά κυβέρνηση δεν γκρέμισε αυθαίρετα στα ρέματα. Βέβαια κανένας ιδιώτης δεν τιμωρήθηκε που έκτισε πάνω στο ρέμα. Στη Μάνδρα βέβαια φτάσαμε στο άλλο άκρο.

«Γιατί δεν γκρεμίζονται τα αυθαίρετα στα ρέματα;». Το ερώτημα αυτό δεν είναι απλό να απαντηθεί, κυρίως γιατί η απάντηση δεν βασίζεται... στη λογική.

 Στη Μάνδρα, καταρχήν, δεν υπάρχουν αυθαίρετα στο ρέμα γιατί... δεν υπάρχει ρέμα, αφού πολεοδομήθηκε «νόμιμα» με το σχέδιο πόλης. Και εκεί όμως όπου τα ρέματα εξακολουθούν με κάποιο τρόπο να υφίστανται, η κατεδάφιση αυθαιρέτων είναι εξαιρετικά δύσκολη, καθώς αν το ρέμα δεν έχει χαρακτηριστεί ή οριοθετηθεί, παραμένει «αόρατο» για τη διοίκηση..» .

Με λίγα λόγια το ρέμα της Μάνδρας καταργήθηκε στην πράξη και στα έντυπα και στα σχέδια πόλης  αλλά το νερό θυμάται ενώ οι άφρονες όχι παρά μόνο όταν έχουμε  νεκρούς και όπως πάντα στη Ελλάδα φταίνε οι άλλοι. Μόνη λύση η οριοθέτηση και κατασκευή του ρέματος.

Όπως λέει και ο Πανελλήνιος Σύλλογος Διπλωματούχων Αγρονόμων Τοπογράφων Μηχανικών (ΠΣΔΑΤΜ) η  ανάγκη οροθέτησης των ρεμάτων είναι επιτακτική.

Συνοψίζοντας τα σημαντικότερα εγκλήματα είναι,  εγκληματική αδιαφορία, η  απουσία εποπτικών οργάνων, τα πλημμελή  έργα, οι μεγάλες αυθαιρεσίες με ευθύνη των Δήμων και του κεντρικού κράτους
Και κάτι για το τέλος: τελευταία απόφαση της περιφέρειας Αττικής για την τσιμεντοποίηση του μοναδικού ελεύθερου τμήματος του ρέματος του Ποδονίφτη, αποτελεί μνημείο αντι-οικολογικής πολιτικής…..
 

Ο Ιλισός, όταν κυλούσε στη μέση της Καλλιρόης | Αθήνα, 1963 Φωτογράφος: Δημοσθένης Μπούκης
Ο Ιλισός, όταν κυλούσε στη μέση της Καλλιρόης | Αθήνα, 1963 Φωτογράφος: Δημοσθένης Μπούκης